S&P Global Ratings bugรผn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tรผrkiye’nin parasal ve kredi sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma รถnlemlerini sรผrdรผrmesi halinde, ekonomik dengesizliklerin รงรถzรผlebileceฤini ve Tรผrk bankalarฤฑ iรงin ilgili risklerin azalabileceฤini belildirdi.
Tรผrkiye’de nominal kredi bรผyรผmesinin 2024 yฤฑlฤฑnda yaklaลฤฑk %40’a gerileyeceฤini tahmin eden S&P, 2023 yฤฑlฤฑnda %4,1 olan cari aรงฤฑฤฤฑn2024-2025 yฤฑllarฤฑnda GSYH’nฤฑn %2’sinin altฤฑna dรผลeceฤini tahmin etti.
S&P’nin yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirme ลรถyle:
“Para, maliye ve gelir politikalarฤฑ arasฤฑndaki daha iyi koordinasyonla birlikte uzun sรผreli bir parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma dรถneminin ekonominin kademeli olarak yeniden dengelenmesine yardฤฑmcฤฑ olmasฤฑ bekleniyor.
Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) Haziran 2023’ten bu yana kredi koลullarฤฑnฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmak iรงin bir dizi รถnlem almฤฑลtฤฑr. Kredi sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma รถnlemleri almanฤฑn ve sistemdeki mevcut likiditeyi azaltmanฤฑn yanฤฑ sฤฑra, sadece 11 ay iรงinde bir haftalฤฑk repo faizini %8,5’ten %50’ye yรผkseltmiลtir. Bu deฤiลikliklere raฤmen, asgari รผcrete sฤฑk sฤฑk yapฤฑlan artฤฑลlar ve faiz oranฤฑ sฤฑnฤฑrฤฑndan yararlanan kredi kartlarฤฑnฤฑn daha fazla kullanฤฑlmasฤฑyla desteklenen iรง tรผketim gรผรงlรผ kalmaya devam etmiลtir. Bizim gรถrรผลรผmรผze gรถre, kredi koลullarฤฑnฤฑn daha da sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve enflasyonu kontrol altฤฑna almaya yรถnelik politikalarฤฑn uygulanmasฤฑ (รถrneฤin, daha az cรถmert รผcret anlaลmalarฤฑ yapฤฑlmasฤฑ) yoluyla iรง talebin gelecekte sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ muhtemeldir.
Nominal kredi bรผyรผmesinin 2024 yฤฑlฤฑnda yaklaลฤฑk %40’a gerileyeceฤini tahmin ediyoruz ki bu da reel anlamda bir daralmaya iลaret etmektedir. Enflasyon oranฤฑnฤฑn dรผลรผrรผlmesindeki baลarฤฑ, Tรผrkiye’nin cari aรงฤฑฤฤฑnฤฑ azaltmasฤฑna ve TCMB’deki kullanฤฑlabilir dรถviz rezervlerini kademeli olarak yeniden oluลturmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacaktฤฑr. Cari aรงฤฑฤฤฑn 2023 yฤฑlฤฑndaki %4,1 seviyesinden 2024-2025 yฤฑllarฤฑnda GSYH’nin %2’sinin altฤฑna dรผลeceฤini tahmin ediyoruz. Bununla birlikte, enflasyonu dรผลรผrmek zaman alacaktฤฑr. Tรผrkiye’de enflasyonun 2025 yฤฑlฤฑnda kademeli olarak %27,3’e dรผลmeden รถnce 2023 yฤฑlฤฑndaki %53,9’a kฤฑyasla 2024 yฤฑlฤฑnda ortalama %55,8 ile yรผksek seyretmeye devam edeceฤini รถngรถrรผyoruz.
Bize gรถre, yetkililerin enflasyonu mevcut yรผksek seviyeden dรผลรผrme รงabalarฤฑ nedeniyle ekonomik risk eฤilimi olumluya dรถnรผyor. Baz senaryomuzda, artan portfรถy giriลleri ve daralan cari iลlemler aรงฤฑฤฤฑ ile birlikte ekonomik dengesizliklerin รงรถzรผlmesini, kredi talebinin azalmasฤฑnฤฑ, gayrimenkul fiyatlarฤฑnฤฑn ฤฑlฤฑmlฤฑlaลmasฤฑnฤฑ ve ekonominin yavaลlamasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Sonuรง olarak, Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn yรผksek ancak yรถnetilebilir kredi zararlarฤฑyla karลฤฑ karลฤฑya kalacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz.
Bununla birlikte, makroekonomik koลullar bir sรผre daha sฤฑkฤฑ kalmaya devam edecek ve bu da bankalar iรงin varlฤฑk kalitesini aลฤฑndฤฑracaktฤฑr. Tรผrkiye’nin ekonomik faaliyetlerinin รถnรผmรผzdeki iki yฤฑl boyunca yavaลlamasฤฑnฤฑ ve bรถylece reel GSYH bรผyรผmesinin 2022-2023 yฤฑllarฤฑnda ortalama %5’ten %3’e dรผลmesini bekliyoruz. Baz senaryomuz, Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn (TL) 2025 yฤฑlฤฑ sonuna kadar daha da deฤer kaybederek 43 TL’den 1$’a dรผลeceฤini varsaymaktadฤฑr. Bu, Tรผrk borรงlularฤฑn harcanabilir gelirini aลฤฑndฤฑracak ve bankalarฤฑn deฤer dรผลรผklรผฤรผ giderlerini (karลฤฑlฤฑk iptalleri hariรง) 2023’teki tahmini 138 baz puandan 2024-025’te yaklaลฤฑk 170-190 baz puana (bps) รงฤฑkaracaktฤฑr.
