ฤฐลgรผcรผ piyasalarฤฑ gรถstergelerine dair isabetli tahminleri ile tanฤฑnan Sosyal Politikalar Araลtฤฑrma Merkezi (SPM), 10 Nisan 2020-Cuma gรผnรผ ilan edilecek Ocak-2020 dรถnemi iลsizlik oranฤฑnฤฑn yรผzde 14 oranฤฑnda gerรงekleลeceฤini tahmin etti. SPM, aynฤฑ dรถnemde mevsim etkilerinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล iลsizliฤin ise yรผzde 14,9 dรผzeyinde gerรงekleลeceฤini รถngรถrdรผ.
SPM Araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ Pฤฑnar KAYNAK, iลsizlik verilerinin 2020 yฤฑlฤฑna artฤฑลla girmesini beklediklerini ifade ederek โOcak 2020 dรถneminde ihracat, Aralฤฑk 2019 dรถnemine gรถre yรผzde 4,2 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr.
Diฤer yandan, yine aynฤฑ dรถnemde yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ ithalatฤฑ (taลฤฑmacฤฑlฤฑk hariรง) yรผzde 21, hammadde ithalatฤฑ ise yรผzde 1 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr. Bu gรถstergeler ekonomide bir yavaลlamanฤฑn habercisi olarak sayฤฑlabilir ve Ocak dรถnemi iลsizlik oranlarฤฑna arttฤฑrฤฑcฤฑ yรถnde yansฤฑmasฤฑ ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olmayacaktฤฑrโ deฤerlendirmesinde bulundu.
SPM Direktรถrรผ Prof. Dr. Serdar SAYAN gรถzetiminde araลtฤฑrmacฤฑ Pฤฑnar Kaynakโca yapฤฑlan tahminler TรฤฐKโce aรงฤฑklanacak olan genel iลsizlik oranฤฑ, tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑ, istihdam oranฤฑ ve sanayi istihdamฤฑ rakamlarฤฑnฤฑ kapsฤฑyor. Tahminler, bu gรถstergelerin kendi geรงmiล deฤerleri ile GSYH ve Sanayi รretim Endeksiโnin (SรE) geรงmiล deฤerlerini kullanarak gerรงekleลtirildi. SPM, Nisan-2020 โSanayide Geliลmeler ve ฤฐstihdam Eฤilimleriโ รงalฤฑลmasฤฑnฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklarken, Aralฤฑk-2019 dรถnemine ait 10 Nisanโda ilan edilecek iลsizlik oranฤฑ tahminini de kamuoyuyla paylaลtฤฑ.
SPM รงalฤฑลmasฤฑnda, 10 Nisanโda aรงฤฑklanacak Ocak 2020 dรถnemi genel ve tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranlarฤฑnฤฑn 0,3โer puan artarak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 14 ve yรผzde 16,1 seviyelerinde gerรงekleลmesinin beklediklerini bildirerek โMevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑn ise 0,4 puan azalarak yรผzde 14,9 seviyesinde seyretmesini tahmin etmekteyiz. Diฤer yandan, istihdam oranฤฑnฤฑn 0,5 puan azalarak yรผzde
44,2 dรผzeyinde gerรงekleลmesini, sanayi istihdamฤฑnฤฑn ise ufak bir azalmayla 5 milyon 635 bin kiลi seviyesine inmesini beklenmektedirโ denildi.
SPM, geรงtiฤimiz ay yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bรผlteninde iลsizlik verilerinde artฤฑล beklediฤini ve tahminlerine paralel olarak 10 Mart tarihinde aรงฤฑklanan Aralฤฑk 2019 dรถnemi genel ve tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranlarฤฑnฤฑn 0,4โer puan artarak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 13,7 ve yรผzde 15,8 seviyelerinde seyrettiฤini anฤฑmsatarak, mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑn ise 0,1 puan azalarak yรผzde 15,3โe indiฤini bildirdi. SPM sanayi istihdamฤฑnฤฑn Aralฤฑk dรถnemi deฤerine iliลkin tahmin ettiฤi rakam 5 milyon 724 bin kiลi iken, gerรงekleลmenin 5 milyon 699 bin kiลi olduฤunu da vurgulayarak, โTahminlerimize gรถre Ocak dรถneminde bu sayฤฑnฤฑn 5 milyon 635 bin kiลi seviyesine inmesi beklenmelidirโ analizinde bulundu.
ฤฐลsizlikte yรผzde 14 tahmininin gerekรงeleri ne?
SPM รงalฤฑลmasฤฑnฤฑn โSonuรงโ bรถlรผmรผnde ise Ocak 2020 dรถneminde iลsizlik rakamฤฑnฤฑn yรผzde 14 olarak gerรงekleลebileceฤi yรถnรผndeki tahmine yรถnelik ลu aรงฤฑklamalarda bulunuldu: โฤฐลsizlik verilerinin 2020 yฤฑlฤฑna artฤฑลla girmesi beklenmelidir. Ocak 2020 dรถneminde ihracat, Aralฤฑk 2019 dรถnemine gรถre yรผzde 4,2 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr. Diฤer yandan, yine aynฤฑ dรถnemde yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ ithalatฤฑ (taลฤฑmacฤฑlฤฑk hariรง) yรผzde 21, hammadde ithalatฤฑ ise yรผzde 1 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr. Bu gรถstergeler ekonomide bir yavaลlamanฤฑn habercisi olarak sayฤฑlabilir ve Ocak dรถnemi iลsizlik oranlarฤฑna arttฤฑrฤฑcฤฑ yรถnde yansฤฑmasฤฑ ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olmayacaktฤฑr.
Yaptฤฑฤฤฑmฤฑz sayฤฑsal tahminler de bu beklentimizi destekler niteliktedir. โ
Kapasite kullanฤฑm oranlarฤฑnda durum ne?
SPM รงalฤฑลmasฤฑnda imalat sektรถrรผnde faaliyet gรถsteren firmalarฤฑn yรถneticilerinin TCMB ฤฐktisadi Yรถnelim Anketiโne verdikleri yanฤฑtlara gรถre hesaplanan โฤฐmalat Sanayi Kapasite Kullanฤฑm Oranฤฑโnฤฑn (KKO),Aralฤฑk dรถneminde geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre 2,9 puan artarak yรผzde 77 seviyesine ulaลtฤฑฤฤฑ ifade edilerek, bu rakamฤฑn Kasฤฑm 2019 dรถnemi imalat sanayi KKO seviyesinden 0,2 puan dรผลรผk olduฤu kaydedildi.
รalฤฑลmada imalat sanayinin รผรง alt ana dalฤฑ olan tรผketim mallarฤฑ, ara mallarฤฑ ve yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ imalatlarฤฑ iรงin kapasite kullanฤฑm oranlarฤฑndaki geliลmeler de analiz edildi. Bun gรถre Aralฤฑk 2019โda tรผketim mallarฤฑ imalatฤฑ alt sektรถrรผndeki kapasite kullanฤฑm oranฤฑnฤฑn bir รถnceki aya gรถre 0,1 puan azalarak yรผzde 75,2 seviyesine indiฤi, yine aynฤฑ dรถnemde ara mallarฤฑ imalatฤฑ KKOโnun yรผzde 76,6โdan yรผzde 76,5โe gerilediฤi yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ imalatฤฑ KKOโnun ise yรผzde 76,6โdan yรผzde 77,1โe รงฤฑktฤฑฤฤฑ anlatฤฑlarak โDolayฤฑsฤฑyla yatฤฑrฤฑm KKOโnun artmaya devam ettiฤi gรถrรผlรผrken bunun aksine tรผketim ve ara mallarฤฑ KKOโlarฤฑnฤฑn artฤฑลtan azalma eฤilimine geรงtiฤi gรถrรผlmektedirโ deฤerlendirmesinde bulunuldu.
