- Rusya: Bu alandaki yรผkรผmlรผlรผklerimize sadฤฑk kalmaya devam edeceฤiz
- ABD: Erdoฤan ile Guterresโe liderlik ettikleri iรงin minnettarฤฑz
- AB: Mevcut anlaลma, bu olumsuz gidiลatฤฑ tersine รงevirmek iรงin bir fฤฑrsat sunuyor
- ฤฐngiltere: Tรผrkiyeโyi ve Birleลmiล Milletler Genel Sekreteri’ni alkฤฑลlฤฑyoruz
- ฤฐtalya: Kรผresel gฤฑda krizini azaltmak iรงin รถnemli bir adฤฑm
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan‘ฤฑn himayelerinde, Tรผrkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleลmiล Milletler (BM) arasฤฑnda “Tahฤฑl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarฤฑndan Emniyetli Sevki Giriลimi Belgesi” imzalandฤฑ. Anlaลmanฤฑn imzalanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Ukrayna, Rusya, ABD, Avrupa Birliฤi (AB) ฤฐngiltere ve ฤฐtalya’dan aรงฤฑklama geldi.
Zelenskiy, ฤฐstanbul’da bugรผn imzalanan anlaลmaya iliลkin Facebook hesabฤฑndan gรถrรผntรผlรผ mesaj paylaลtฤฑ.
“Bugรผn devletimiz ve tรผm medeni dรผnya รถnemli bir mutabakata vardฤฑ.” deฤerlendirmesinde bulunan Zelenskiy, bu anlaลmanฤฑn Ukrayna limanlarฤฑ รผzerindeki blokenin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Zelenskiy, anlaลma sayesinde geรงen yฤฑl toplanan 20 milyon ton tahฤฑl ihraรง edileceฤini, bu sene ลimdiden toplanmaya baลlanan hasadฤฑn da icra edileceฤini kaydederek, ลรถyle devam etti:
“Bu vesileyle Rusyaโnฤฑn kฤฑลkฤฑrttฤฑฤฤฑ gฤฑda krizini azaltma ลansฤฑmฤฑz var. Ayrฤฑca bize yardฤฑm eden รผlkeler dahil dรผnyanฤฑn birรงok รผlkesinde siyasi kaosa yol aรงabilecek kฤฑtlฤฑฤฤฑ รถnleme ลansฤฑmฤฑz var. Bu da Ukraynaโnฤฑn bu savaลta hayatta kalabileceฤinin bir baลka kanฤฑtฤฑdฤฑr.”
Ukraynaโdan deniz ihracatฤฑnฤฑn yeniden baลlatฤฑlmasฤฑ iรงin birรงok liderin รงaba gรถsterdiฤine iลaret eden Zelenskiy, “Bu baฤlamda รถzellikle BM Genel Sekreteri’ne ve Tรผrkiye Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโa รงabalarฤฑndan dolayฤฑ minnettarฤฑm.” dedi.
Diฤer taraftan, Ukrayna Devlet Baลkanlฤฑฤฤฑ Ofisi Baลkanฤฑ Andriy Sybiha, Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ฤฐstanbul’da imzalanan anlaลmaya deฤinerek, Ukrayna limanlarฤฑndaki engelin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik giriลimin onaylandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Bu anlaลmanฤฑn tahฤฑl ihracatฤฑ iรงin insani bir koridor oluลturulmasฤฑna olanak saฤlayacaฤฤฑna iลaret eden Sybiha, “Kรผresel gฤฑda krizinin รถnlenmesi iรงin รถnemli bir adฤฑm. ‘Tahฤฑl meselesinin’ รงรถzรผmรผnde BM ve Tรผrkiye’nin aktif rolรผnรผ takdir ediyorum.” ifadelerini kullandฤฑ.
Rusya: Bu alandaki yรผkรผmlรผlรผklerimize sadฤฑk kalmaya devam edeceฤiz
Rusya Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Sergey Lavrov, ฤฐstanbul’da imzalanan anlaลmalarla ilgili “Bugรผn elde edilen sonuรงlara katkฤฑlarฤฑndan dolayฤฑ Tรผrk ortaklarฤฑmฤฑza, ลahsen Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’a bir kez daha teลekkรผr etmek istiyorum.” dedi.
Rus heyetinin รงabalarฤฑyla Ukrayna tahฤฑlฤฑ anlaลmasฤฑnฤฑn siyasetten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล yapฤฑsฤฑnฤฑ korumanฤฑn mรผmkรผn olduฤunu belirten Lavrov, “Rusya, bu alandaki yรผkรผmlรผlรผklerine sadฤฑk kalmaya devam edecektir. ABD ve mรผttefiklerinin jeopolitik maceralarฤฑnฤฑn รงฤฑkarlarฤฑ iรงin gฤฑdayฤฑ kullanmasฤฑ kabul edilemez ve insanlฤฑk dฤฑลฤฑdฤฑr.” ifadelerini kullandฤฑ.
Lavrov, ihracat anlaลmalarฤฑnฤฑn temel amacฤฑnฤฑn, Rusya’dan dรผnya pazarlarฤฑna engelsiz gฤฑda ve gรผbre tedarikini saฤlamak olduฤuna iลaret ederek, bu รงerรงevede ABD ve AB’nin finans, sigorta ve lojistik alanlarฤฑnda yarattฤฑฤฤฑ engellerin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn, bu รผrรผnler iรงin รผlkeye getirilen kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ รถnlemlerden belirli muafiyetlerin saฤlanmasฤฑnฤฑn sรถz konusu olduฤunu vurguladฤฑ.
Washington ve Brรผksel’in bugรผnkรผ anlaลmalarฤฑn gerรงekleลtirilmesine engel olmaktan vazgeรงmelerinin memnuniyet verici olduฤunu dile getiren Lavrov, Rusya-BM mutabakatฤฑnฤฑn imzalanmasฤฑnฤฑn Batฤฑ’nฤฑn tahฤฑl tedarikiyle ilgili sorunlar iรงin Rusya’yฤฑ suรงlama giriลimlerinin asฤฑlsฤฑz olduฤunu bir kez daha ortaya koyduฤunu kaydetti.
Lavrov, Rusya’nฤฑn gelecek dรถnemde Ukrayna tahฤฑlฤฑ ve Rus tarฤฑm รผrรผnlerinin ihracatฤฑyla ilgili anlaลmalarฤฑn yerine getirilmesi iรงin her tรผrlรผ รงabanฤฑn gรถsterileceฤini umduฤunu ifade etti.
ฤฐstanbul’da imzalanan anlaลmalarla ilgili Lavrov, “Bugรผn elde edilen sonuรงlara katkฤฑlarฤฑndan dolayฤฑ Tรผrk ortaklarฤฑmฤฑza, ลahsen Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’a bir kez daha teลekkรผr etmek istiyorum.” dedi.
ABD: Erdoฤan ile Guterresโe liderlik ettikleri iรงin minnettarฤฑz
Beyaz Sarayโda gazetecilere aรงฤฑklamada bulunan Beyaz Saray Ulusal Gรผvenlik Konseyi Stratejik ฤฐletiลim Koordinatรถrรผ John Kirby, Erdoฤan’ฤฑn himayesinde Tรผrkiye, Rusya, Ukrayna ve BM arasฤฑnda “Tahฤฑl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarฤฑndan Emniyetli Sevki Giriลimi Belgesi”nin imzalanmasฤฑyla ilgili konuลtu.
Kirby, “ABD, bu adฤฑmฤฑ memnuniyetle karลฤฑlฤฑyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’a bu anlaลmanฤฑn yapฤฑlmasฤฑndaki diplomatik liderliklerinden dolayฤฑ teลekkรผr ediyoruz.” dedi.
Anlaลmanฤฑn baลarฤฑyla uygulanmasฤฑnฤฑn Rusyaโnฤฑn anlaลmaya uymasฤฑyla mรผmkรผn olabileceฤini belirten Kirby, anlaลmanฤฑn uygulanmasฤฑnฤฑ yakฤฑndan izleyeceklerini sรถyledi.
Kirby, aynฤฑ zamanda Ukraynaโdan รงฤฑkarฤฑlan tahฤฑl ve gฤฑda maddelerinin Tรผrkiye รผzerinden tekrar satฤฑลa รงฤฑkarฤฑlacaฤฤฑna iลaret ederek, “Bu zor bir รงalฤฑลmanฤฑn sonucudur ve Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan ile BM Genel Sekreteri Guterresโe burada liderlik ettikleri iรงin minnettarฤฑz. Bu olumlu bir iลaret.โ deฤerlendirmesinde bulundu.
AB: Mevcut anlaลma, bu olumsuz gidiลatฤฑ tersine รงevirmek iรงin bir fฤฑrsat sunuyor
Avrupa Birliฤi (AB) Dฤฑล ฤฐliลkiler ve Gรผvenlik Politikasฤฑ Yรผksek Temsilcisi Josep Borrell’in ofisinden ฤฐstanbul’daki tahฤฑl koridoru anlaลmasฤฑyla ilgili aรงฤฑklama yapฤฑldฤฑ.
Aรงฤฑklamada anlaลmanฤฑn memnuniyetle karลฤฑlandฤฑฤฤฑ belirtilerek, “Bu, Rusya’nฤฑn Ukrayna’ya yรถnelik saldฤฑrganlฤฑฤฤฑnฤฑn neden olduฤu kรผresel gฤฑda gรผvensizliฤinin รผstesinden gelme รงabalarฤฑnda ileriye dรถnรผk kritik bir adฤฑmdฤฑr. Anlaลmanฤฑn baลarฤฑsฤฑ, hฤฑzlฤฑ ve iyi niyetle uygulanmasฤฑna baฤlฤฑ olacaktฤฑr.” denildi.
Rusya’nฤฑn dรผnya รงapฤฑnda milyonlarca insan iรงin gฤฑda gรผvenliฤini tehlikeye attฤฑฤฤฑ vurgulanan aรงฤฑklamada, “Mevcut anlaลma, bu olumsuz gidiลatฤฑ tersine รงevirmek iรงin bir fฤฑrsat sunuyor.” ifadesi kullanฤฑldฤฑ.
Aรงฤฑklamada AB’nin Birleลmiล Milletler’in รงabalarฤฑnฤฑ desteklediฤi aktarฤฑlarak, “Tรผrkiye’yi bu anlaลmaya aracฤฑlฤฑk etme ve uygulanmasฤฑnฤฑ desteklemedeki รถnemli rolรผnden dolayฤฑ takdir ediyoruz.” denildi.
ฤฐngiltere: Tรผrkiyeโyi ve Birleลmiล Milletler Genel Sekreteri’ni alkฤฑลlฤฑyoruz
ฤฐngiltere Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Liz Truss, yazฤฑlฤฑ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, โUkraynaโnฤฑn tahฤฑlฤฑnฤฑn uluslararasฤฑ gฤฑda pazarlarฤฑna ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ son derece รถnemlidir. Bu anlaลmanฤฑn saฤlanmasฤฑndaki รงabalarฤฑ iรงin Tรผrkiyeโyi ve Birleลmiล Milletler Genel Sekreteri’ni alkฤฑลlฤฑyoruz.” ifadelerini kullandฤฑ.
ฤฐngiltere ve mรผttefiklerinin bu noktaya ulaลฤฑlmasฤฑ iรงin yoฤun รงaba sarf ettiklerini belirten Truss, โลimdi bu anlaลma uygulanmalฤฑ. Rusyaโnฤฑn sรถzlerinin eylemleri ile uyumlu olduฤundan emin olmak iรงin (geliลmeleri) izliyor olacaฤฤฑz.โ deฤerlendirmesinde bulundu.
Truss, โUzun vadeli kรผresel gรผvenliฤin ve ekonomik istikrarฤฑn saฤlanmasฤฑ iรงin Putin, bu savaลa son vermeli ve Ukraynaโdan รงฤฑkmalฤฑdฤฑr.โ gรถrรผลรผnรผ paylaลtฤฑ.
ฤฐtalya: Kรผresel gฤฑda krizini azaltmak iรงin รถnemli bir adฤฑm
ฤฐtalya Baลbakanฤฑ Mario Draghi, ฤฐstanbulโda imzalanan anlaลmaya iliลkin yaptฤฑฤฤฑ yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada, “ฤฐstanbul’da Ukrayna, Rusya, Tรผrkiye ve BM tarafฤฑndan imzalanan anlaลmalar, bรผtรผn uluslararasฤฑ toplum iรงin mรผkemmel bir haberdir.” ifadesini kullandฤฑ.
Karadeniz limanlarฤฑnda kalan milyonlarca ton tahฤฑl รผzerindeki blokajฤฑn kalkmasฤฑnฤฑn, bunlarฤฑn dรผลรผk ve orta gelirli รผlkelerin vatandaลlarฤฑna ulaลmasฤฑnฤฑ saฤlamanฤฑn kรผresel gฤฑda krizinden kaรงฤฑnmak iรงin gerekli olduฤunu vurgulayan Draghi, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bu planฤฑn baลarฤฑsฤฑ, bugรผn imzalanan anlaลmalarฤฑn hฤฑzlฤฑ ve tam uygulanmasฤฑna baฤlฤฑdฤฑr. ฤฐtalya, son aylarda Birleลmiล Milletlerโin (BM) merkezi rolรผnde Tรผrkiyeโnin ara buluculuk giriลimini desteklemek iรงin gรผรงlรผ bir taahhรผtte bulundu. Bu anlaลmalarฤฑn, Ukrayna iรงin kabul edilebilir koลullarda barฤฑลฤฑ getirmesine yรถnelik somut umutlara doฤru ilk adฤฑmฤฑ temsil etmesini umuyoruz.”
ฤฐtalya Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Luigi Di Maio da katฤฑldฤฑฤฤฑ รงevrim iรงi yayฤฑnda, ฤฐstanbul’daki anlaลma haberini, “diyalog kanalฤฑnฤฑ da aรงan iyi bir haber” olarak deฤerlendirdi.
Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn Twitter hesabฤฑndan yapฤฑlan paylaลฤฑmda da ลu ifadelere yer verildi:
“ฤฐtalya; Rusya, Ukrayna ve Tรผrkiyeโnin Ukraynaโnฤฑn Karadenizโdeki limanlarฤฑndaki blokajฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ve dรผnya รงapฤฑnda tahฤฑl ihracatฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlmesi konusunda yaptฤฑฤฤฑ anlaลmayฤฑ memnuniyetle karลฤฑladฤฑ. Bu sonuรง, BM Genel Sekreteri Antonio Gutteres ile BM ฤฐnsani ฤฐลlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ve Acil Yardฤฑm Koordinatรถrรผ (Martin) Griffiths’in yorulmak bilmeyen รงabalarฤฑ sayesinde elde edildi. Kรผresel gฤฑda krizini azaltmak iรงin รถnemli adฤฑm.”
ฤฐtalyan Lig Partisi lideri Matteo Salvini, Twitter’daki paylaลฤฑmฤฑnda, anlaลmaya ev sahipliฤi yapan Tรผrkiyeโye รงabalarฤฑndan รถtรผrรผ teลekkรผr ederek, bunun aylardฤฑr sรผren savaลta diyaloฤa dรถnรผล iรงin ilk ve รถnemli bir adฤฑm olmasฤฑ temennisini dile getirdi.
ฤฐtalya Ziraatรงฤฑlar Derneฤince (Coldiretti) yapฤฑlan aรงฤฑklamada, anlaลma sayesinde Ukraynaโdan hayvan yeminde kullanฤฑlmak รผzere 1,2 milyar kilogram mฤฑsฤฑrฤฑn ฤฐtalya’ya geleceฤi bildirildi. Bunun dฤฑลฤฑnda ekmek yapฤฑmฤฑ iรงin buฤday ve ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn da ฤฐtalyaโya geleceฤi belirtilen aรงฤฑklamada, bรผtรผn bunlarฤฑn ฤฐstanbul’da imzalanan anlaลmanฤฑn olumlu etkileri olduฤu ifade edildi.
