Küresel tarım piyasalarında kriz derinleşiyor

Rusya ve Ukrayna’nın Karadeniz limanlarına yönelik karşılıklı saldırıları, dünya tahıl ihracatının dörtte birini karşılayan bölgeden yapılan sevkiyatları durdurdu ve küresel tarım piyasalarında buğday fiyatlarını hızla yükseltti. İki ülke, Haziran ayına kadarki bir yıllık dönemde gümrük verilerine göre yaklaşık 100 milyon metrik ton tahıl ihraç etmişti.

Tarım sevkiyat rotalarında zincirleme tıkanıklık yaşanıyor

Karadeniz’deki ihracat tesislerine, petrol tankerlerine ve ticari gemilere düzenlenen askeri saldırılar, nakliye şirketlerinin sigorta bulmasını imkansız hale getirdi ve limanların büyük bölümü boş kaldı. Alternatif kara yolu güzergahlarında da Tuna Nehri’ndeki düşük su seviyeleri ile Doğu Avrupa’daki demiryolu bakım çalışmaları sevkiyatları aksatmaya devam ediyor. Kriz Karadeniz ile sınırlı kalmıyor; Hürmüz Boğazı’ndaki gerginlikler ve Almanya’da Ren Nehri’nde görülen kuraklık, küresel tarım lojistiğini felç ediyor.

Gübre krizi tarım girdi maliyetlerini rekor seviyeye taşıyor

Lojistik kanallardaki sürekli tıkanma, başta gübre olmak üzere temel tarımsal girdi fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Analistler, dizel, işçilik ve gübre maliyetleri altında ezilen çiftçilerin kâr edemeyerek üretimden çekilmesinin küresel gıda güvenliğini doğrudan tehdit edeceği konusunda uyarıda bulunuyor. CoBank Baş Ekonomisti Jacqui Fatka, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle yüksek gübre fiyatlarının artık kalıcı bir yapısal soruna dönüştüğünü vurguluyor.

Üreticiler kârsızlık ve finansman sıkıntısıyla karşı karşıya

Tarladaki nakit sıkıntısı üreticileri zor bir tercihe zorluyor. ABD‘li çiftçiler yetersiz gübre kullanımının verim kaybına yol açacağını bilse de artan maliyetler ve işletme sermayesi eksikliği nedeniyle üretim planlarını netleştiremiyor. Ticaret ve tarım analisti Noel Fryer, Avrupa ve Rusya genelinde çiftçilerin finansman bulamaması ve kârlılık endişeleri nedeniyle kış ekim alanlarını daraltmasından endişe edildiğini belirtiyor. Fryer’a göre Avrupa’da aşırı sıcak geçen yaz mevsimi otlakların kurumasına ve hayvan yemi yetersizliğine yol açtı; durum hayvancılık sektöründe toplu sürü tasfiyelerine kapı aralayacak ciddi bir boyuta ulaştı.

İklim belirsizliği fiyat baskısını artırıyor

Karadeniz’deki savaşın sona ermemesi, gübre krizinin derinleşmesi ve ABD’de yağışlı geçen baharın ardından azalan gübre kullanımı mısır verimini düşürürken gıda fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasını tetikliyor. Güney Yarımküre’de hava oynaklığını artırması beklenen büyük bir El Nino olayının yaklaşması ise tarım piyasalarındaki belirsizliği en üst seviyeye çıkarıyor. Uzmanlar, birbiriyle kesişen çok sayıda krizin bir araya gelmesini küresel gıda piyasaları için tam anlamıyla bir “felaket fırtınası” olarak nitelendiriyor.

Rusya ve Ukrayna’nın tahıl ihracatındaki payı ne kadar?

İki ülke dünya tahıl ihracatının yaklaşık dörtte birini karşılıyor ve Haziran ayına kadarki bir yıllık dönemde gümrük verilerine göre yaklaşık 100 milyon metrik ton tahıl ihraç etmişti.Orta Doğu’daki çatışmalar ve lojistik kanallardaki tıkanıklık, gübre fiyatlarını rekor seviyelere taşıyarak kalıcı bir yapısal soruna dönüştürdü

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.