Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, “Para Politikası ve Makroekonomik Görünüm” başlıklı canlı yayında yaptığı değerlendirmelerde enflasyonla mücadelede gelinen noktayı, rezervlerdeki güçlü toparlanmayı ve faiz politikası üzerindeki beklenti yönetiminin önemini detaylarıyla anlattı.
Rezervlerde Güçlü Toparlanma
TCMB Başkanı, son dönemde brüt rezervlerin 80 milyar doların üzerinde artış gösterdiğini belirtti. Bu yükselişin ağırlıklı olarak yurt içi kaynaklı olduğunu vurgulayan Karahan, Türk lirasına olan güvenin yeniden güçlenmesiyle vatandaşların döviz bozdurduğunu, bu kaynağın da rezervlere eklendiğini söyledi. Böylece Merkez Bankası’nın rezerv pozisyonunun belirgin şekilde iyileştiğini ifade etti.
KKM Hızla Küçülüyor
Kur Korumalı Mevduat’ın geçmişte 140 milyar doların üzerine çıktığını hatırlatan TCMB Başkanı, son iki yılda bu kalemin kayda değer şekilde eridiğini belirtti. Normalleşme sürecinin kararlılıkla devam ettiğini söyledi.
Enflasyonda Nihai Hedef Tek Hane
Merkez Bankası’nın temel önceliğinin kalıcı dezenflasyon ve fiyat istikrarı olduğunu vurgulayan Karahan, amaçlarının önce tek haneli enflasyona ulaşmak, ardından da yüzde 5 seviyesinde kalıcı denge sağlamak olduğunu söyledi. Uygulanan politikayla enflasyondaki yükselişin yüzde 75 civarında sınırlandığını aktardı.
Enflasyon sürecini “virüs” benzetmesiyle açıklayan Karahan, uygulanan politikanın her ekonomi üzerinde aynı hızda etki göstermeyebileceğini, sürecin zamana yayılarak ilerlediğini ifade etti.
Talep Yapısında Dengelenme Başladı
Ekonomide daha önce büyümenin ağırlıklı olarak tüketim ve ithalat üzerinden ilerlediğini belirten TCMB Başkanı, bu yapının sürdürülebilir olmadığını söyledi. Mevcut tabloda ise tüketim malları ithalatının zayıfladığını, hizmet üretiminin yatay seyrettiğini ve ekonomide belirgin bir dengelenme yaşandığını dile getirdi.
Hissedilen Enflasyonun Kaynağı: Kira ve Gıda
Toplumda “hissedilen enflasyon” tartışmalarına da değinen Karahan, resmi enflasyon ile algılanan enflasyonun her zaman örtüşmeyebileceğini söyledi. Özellikle gıda ve kira kalemlerindeki artışların vatandaş üzerinde daha baskın hissedildiğini dile getirdi.
Kira artışlarının uzun süre aylık yüzde 4’ün üzerinde seyrettiğini, ancak artık bu seviyenin altına gerilediğini açıklayan TCMB Başkanı, önümüzdeki dönemde enflasyondaki düşüşe kira cephesinin de katkı vereceğini ifade etti. Hizmet enflasyonunun ise bir yılda yüzde 70 seviyelerinden yüzde 44’e kadar gerilediğini kaydetti.
Gıda fiyatlarında zirai don ve kuraklık gibi faktörlerin beklentileri olumsuz etkilediğini belirten Karahan, eğitim ücretlerinin de geçmiş enflasyona endeksli yapısı nedeniyle fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam ettiğini söyledi.
Faiz İlişkisine Net Uyarı
“Politika faizi düşerse piyasa faizleri de düşer” şeklindeki yaygın algının her zaman geçerli olmadığını vurgulayan Karahan, beklentilerin bozulması halinde tam tersinin yaşanabileceğini ifade etti. Geçmişte politika faizi inerken piyasa faizlerinin yükseldiği dönemler olduğunu hatırlattı.
Son dönemde yapılan faiz indirimlerinin piyasalara yansıdığını söyleyen Karahan, ortalama fonlama maliyetinin yaklaşık 9,5 puan gerilediğini, kredi ve mevduat faizlerinde ise 11 puana yaklaşan düşüş olduğunu açıkladı.
Kur Politikası: Seviye Hedefi Yok
Döviz kuruna ilişkin olarak net bir mesaj veren Karahan, herhangi bir kur hedeflerinin bulunmadığını ve kurun baskılandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Fiyatlama davranışlarının rezerv yapısı ve beklentiler üzerinden şekillendiğini vurguladı.
Altın fiyatlarındaki küresel yükselişin Türkiye’de 100 milyar doları aşan bir servet etkisi yarattığını belirten Karahan, bu etkinin zaman zaman faiz kararlarından bile daha güçlü biçimde talep üzerinde etkili olabildiğini söyledi.
Dezenflasyon Süreci Devam Edecek
Uzun vadeli faizlerin temel belirleyicisinin Merkez Bankası kararlarından çok enflasyon beklentileri olduğunu ifade eden Karahan, parasal aktarım mekanizmasının sağlıklı şekilde çalıştığını belirtti. Hem kısa hem orta vadeli göstergelerin dezenflasyon sürecinin devam edeceğine işaret ettiğini söyleyerek konuşmasını tamamladı.
