Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), Aฤustos ayฤฑnda gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonunun, iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki olumsuz baz etkisinin yanฤฑnda iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑล sonucunda yรผkseldiฤini bildirdi.
Aฤustos ayฤฑnda enflasyon beklentilerin รผstรผnde รงฤฑkmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon yeniden iki haneli rakama yรผkselmiลti
TCMB Aฤustos Ayฤฑ Fiyat Geliลmeleri raporu yayฤฑnlandฤฑ. Raporda “Enerji fiyatlarฤฑ petrol ve diฤer girdi fiyatlarฤฑna baฤlฤฑ olarak รถnemli bir artฤฑล gรถstermiลtir.” denildi.
Raporun ayrฤฑntฤฑlarฤฑ ลu ลekilde:
“Aฤustos ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,52 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,89 puan yรผkselerek yรผzde 10,68 olmuลtur. Bu dรถnemde gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonu, iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki olumsuz baz etkisinin yanฤฑnda iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑล sonucunda yรผkselmiลtir. Enerji fiyatlarฤฑ petrol ve diฤer girdi fiyatlarฤฑna baฤlฤฑ olarak รถnemli bir artฤฑล gรถstermiลtir. Yฤฑllฤฑk enflasyon hizmet grubunda yatay seyrederken, temel mal grubunda giyim ve dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ kaynaklฤฑ olarak belirgin bir artฤฑล kaydetmiลtir. Bu doฤrultuda, รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonu ve ana eฤilimi yรผkselmiลtir. Aฤustos ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,52 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,89 puan artarak yรผzde 10,68 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ 0,66 ve 0,56 puan artarak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 10,12 ve 10,16 oranฤฑnda gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre gฤฑda, enerji ve temel mal gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑsฤฑnฤฑn sฤฑrasฤฑyla 0,40, 0,31 ve 0,31 puan arttฤฑฤฤฑ alkol-tรผtรผn grubunun katkฤฑsฤฑnฤฑn 0,19 puan azaldฤฑฤฤฑ hizmet grubundan gelen katkฤฑnฤฑn ise รถnemli รถlรงรผde deฤiลmediฤi gรถrรผlmรผลtรผr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin รผรง aylฤฑk ortalamalarฤฑ incelendiฤinde, enflasyonun ana eฤilimindeki yรผkseliลin Aฤustos ayฤฑnda sรผrdรผฤรผ gรถzlenmiลtir. Bu dรถnemde temel mal grubu ana eฤiliminde yรผkseliล, hizmet grubu ana eฤiliminde ise bir miktar iyileลme izlenmiลtir. Temel mal grubu ana eฤilimindeki yรผkseliลte giyim fiyatlarฤฑndaki yรถntem deฤiลikliฤinin olumsuz etkisi de hissedilmiลtir.
Aฤustos ayฤฑnda hizmet grubu fiyatlarฤฑ yรผzde 0,73 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 9,40 ile yatay seyrederek yรผksek seviyesini korumuลtur. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon lokanta-otel grubunda yรผkselirken, ulaลtฤฑrma hizmetlerinde yatay seyretmiล, diฤer alt gruplarda ise sฤฑnฤฑrlฤฑ oranda gerilemiลtir. Lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri enflasyonu gฤฑda ve iรงecek fiyatlarฤฑna baฤlฤฑ olarak yรผkselirken, konaklama hizmetleri yฤฑllฤฑk enflasyonunda turizmdeki toparlanmanฤฑn da etkisiyle son aylarda kademeli bir artฤฑล izlenmiลtir. Bu dรถnemde eฤitim hizmetleri fiyatlarฤฑ aylฤฑk bazda yรผzde 2,79 ile yรผksek bir oranda artarken, bu geliลmede รถzel รผniversite รผcretlerindeki artฤฑลฤฑn (yรผzde 10,51) etkisi รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu Aฤustos ayฤฑnda 1,22 puan artarak yรผzde 11,08 olarak gerรงekleลmiลtir. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon giyim ve dayanฤฑklฤฑ mal gruplarฤฑ รถncรผlรผฤรผnde yรผkselmiลtir. Giyim grubunda yรถntem deฤiลikliฤi etkisi dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda da enflasyonun son iki aydฤฑr artmakta olduฤu gรถzlenmiลtir. Dayanฤฑklฤฑ mal fiyatlarฤฑnda gรถzlenen artฤฑลta mobilya, otomobil ve beyaz eลya fiyatlarฤฑnda gรถzlenen yรผksek fiyat artฤฑลlarฤฑ (sฤฑrasฤฑyla yรผzde 3,52, 2,31 ve 1,19) belirleyici olurken, bu geliลmede Tรผrk lirasฤฑnฤฑn Euro karลฤฑsฤฑndaki deฤer kaybฤฑnฤฑn etkileri de izlenmiลtir. Diฤer taraftan, giyim ve dayanฤฑklฤฑ dฤฑลฤฑnda kalan diฤer temel mallarda aylฤฑk fiyat artฤฑลlarฤฑ yavaลlamaya devam etmiลtir. Enerji fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 2,03 ile yรผksek bir oranda artmฤฑลtฤฑr. Petrol ve sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล petrol gazฤฑ (LPG) fiyatlarฤฑnฤฑn yakฤฑn dรถnemdeki seyrine baฤlฤฑ olarak bu dรถnemde akaryakฤฑt ve tรผpgaz fiyatlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla yรผzde 4,34 ve 5,94 oranlarฤฑnda yรผkselmiลtir. Bรถylelikle enerji grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu 2,42 puanlฤฑk artฤฑลla yรผzde 10,54 olmuลtur.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu 1,90 puan artarak yรผzde 11,97 olmuลtur. Yฤฑllฤฑk enflasyon hem iลlenmiล hem de iลlenmemiล gฤฑda gruplarฤฑnda yรผkselmiล ve sฤฑrasฤฑyla yรผzde 9,95 ve 14,37 olarak gerรงekleลmiลtir. ฤฐลlenmemiล gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonundaki yรผkseliลte olumsuz baz etkisi belirleyici olurken grup fiyatlarฤฑ mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล olarak gerilemiลtir. Diฤer taraftan, iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ aylฤฑk bazda yรผksek bir oranda (yรผzde 1,25) artmฤฑล bu artฤฑล alt gruplar geneline yayฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bu grupta peynir ve diฤer sรผt รผrรผnleri fiyatlarฤฑndaki artฤฑล (yรผzde 4,37) dikkat รงekerken, iลlenmiล et รผrรผnleri ile รงay fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn sรผrdรผฤรผ gรถzlenmiลtir. Bu geliลmelerle taze meyve-sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 12,39โa yรผkselmiลtir.
Yฤฐ-รFE
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 0,85 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 0,89 puan yรผkselerek yรผzde 16,34 olarak gerรงekleลmiลtir. Bu artฤฑลta, petrol ve endรผstriyel metal gibi uluslararasฤฑ emtia fiyatlarฤฑndaki geliลmelerin etkisi รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Nitekim, yฤฑllฤฑk enflasyon imalat sanayisinde yรผzde 17,94โe yรผkselirken, petrol ve ana metal hariรง imalat sanayisinde yรผzde 14,14โe gerilemiลtir. Petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ana eฤilimi ise dรถviz kurunun istikrarlฤฑ seyri ile bir miktar yavaลlamฤฑลtฤฑr
