Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), enflasyondaki artฤฑลa en belirgin katkฤฑ temel mal ve hizmet gruplarฤฑndan geldiฤini kaydetti.
TCMB, Aฤustos ayฤฑna iliลkin aylฤฑk fiyat geliลmeleri deฤerlendirmesini yayฤฑmladฤฑ.
Raporda ลรถyle denildi:
“Tรผketici fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 1,46 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 0,61 puan yรผkseliลle yรผzde 80,21 olarak gerรงekleลmiลtir. Bu dรถnemde, tรผketici yฤฑllฤฑk enflasyonu enerji ve gฤฑda gruplarฤฑnda gerilerken diฤer gruplarda yรผkselmiล, enflasyondaki artฤฑลa en belirgin katkฤฑ temel mal ve hizmet gruplarฤฑndan gelmiลtir. Temel mal grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon tรผm alt gruplarda yรผkseliล kaydetmiลtir. Bu dรถnemde, hizmet grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon ulaลtฤฑrmada gerilerken, diฤer hizmetler ve kirada daha belirgin olmak รผzere diฤer alt gruplarda artmฤฑลtฤฑr. Gฤฑda grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon iลlenmemiล gฤฑdada taze meyve ve sebze fiyatlarฤฑ รถncรผlรผฤรผnde dรผลรผล kaydederken, iลlenmiล gฤฑdada yรผkselmeye devam etmiลtir. Enerji enflasyonu, uluslararasฤฑ ham petrol fiyatlarฤฑndaki gรถrรผnรผme baฤlฤฑ olarak gerileyen akaryakฤฑt fiyatlarฤฑyla dรผลรผล gรถstermiลtir. Uluslararasฤฑย emtiaย fiyatlarฤฑndaki gรถrรผnรผme paralel olarak รผretici fiyatlarฤฑnda aylฤฑk enflasyon รถnceki aylara kฤฑyasla yavaลlarken, yฤฑllฤฑk enflasyon bir miktar gerilemiลtir. Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda, mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle B ve C gรถstergelerinin aylฤฑk deฤiลimleri yรผksek seviyelerini korurken, yฤฑllฤฑk enflasyonlarฤฑndaki artฤฑล devam etmiลtir.
Aฤustos ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 1,46 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,61 puan yรผkselerek yรผzde 80,21 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 4,07 ve 4,39 puan artarak yรผzde 72,53 ve 66,08 olarak gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre temel mal, hizmet ve alkol-tรผtรผn-altฤฑnย gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 1,41, 0,86 ve 0,05 puan artarken, enerji ve gฤฑda gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑsฤฑ 1,02 ve 0,69 puan azalmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle incelendiฤinde, aylฤฑk artฤฑล รถnceki aya kฤฑyasla C endeksinde bir miktar yavaลlarken B endeksinde yatay seyretmiลtir. Aylฤฑk fiyat artฤฑลlarฤฑ B endeksini oluลturan alt gruplardan temel mallar ve iลlenmiล gฤฑdada bir miktar azalฤฑrken, hizmette sฤฑnฤฑrlฤฑ bir artฤฑล kaydetmiลtir.
Hizmet fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 3,16 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 2,85 puan yรผkseliลle yรผzde 54,30 olmuลtur. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon akaryakฤฑt fiyat gรถrรผnรผmรผne de baฤlฤฑ olarak ulaลtฤฑrma grubunda bir miktar gerilerken, diฤer hizmetler ve kirada daha belirgin olmak รผzere diฤer alt gruplarda artฤฑล kaydetmiลtir. Diฤer hizmetler alt grubunda fiyatlar yรผzde 3,96 oranฤฑnda yรผkselmiล, yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 49,74 olmuลtur. Bu alt grupta fiyat artฤฑลlarฤฑ genele yayฤฑlฤฑrken, รผniversite harcฤฑndaki yรผkseliลe baฤlฤฑ olarak eฤitimin yanฤฑ sฤฑra saฤlฤฑk, eฤlence-kรผltรผr ve sigorta hizmetleri รถne รงฤฑkan alt kalemler olmuลtur. Kira grubunda aylฤฑk artฤฑล yรผzde 4,40 ile yรผksek seyretmiล, mevsimsellikten arฤฑndฤฑrmฤฑล veriler รถnceki aylara kฤฑyasla hฤฑzlanmaya iลaret etmiลtir. Lokanta-otel grubu fiyatlarฤฑnฤฑn gerek yemek gerekse de konaklama hizmetlerine baฤlฤฑ olarak yรผzde 3,31 oranฤฑnda yรผkselmesiyle alt grubun yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 80,95 seviyesine ulaลmฤฑลtฤฑr. Ulaลtฤฑrma hizmetlerinde ลehir iรงi yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ, havayolu ile yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ ve kargo รผcretlerindeki artฤฑลlarฤฑn karayoluyla ลehirler arasฤฑ yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑndaki dรผลรผล ile dengelenmesi sonucunda bu dรถnemde fiyatlar nispeten yatay seyretmiล ve grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 0,42 puan gerileme kaydetmiลtir.
Temel mal grubunda Aฤustos ayฤฑnda yฤฑllฤฑk enflasyon 5,98 puan artฤฑลla yรผzde 76,91 olarak gerรงekleลmiลtir. Bu dรถnemde, yฤฑllฤฑk enflasyon tรผm alt gruplarda yรผkselmiลtir. Dayanฤฑklฤฑ mal fiyatlarฤฑ (altฤฑn hariรง) Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 2,65 oranฤฑnda artmฤฑล, bu geliลmede otomobil ve beyaz eลya kalemleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bรถylelikle, bu alt grupta yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 91,79 seviyesine ulaลmฤฑลtฤฑr. Giyim ve ayakkabฤฑ grubunda fiyatlar, bir รถnceki ayda da olduฤu gibi mevsim normallerinin aksine artฤฑล kaydetmiล (yรผzde 1,21), yฤฑllฤฑk enflasyon 5,93 puan yรผkseliลle yรผzde 37,38 olmuลtur. Diฤer temel mallarda ise fiyat artฤฑลlarฤฑ grup geneline yayฤฑlmakla birlikte ev ile ilgili temizlik malzemeleri, ilaรง ve kiลisel bakฤฑm รผrรผnleri dikkat รงekmiล, grup aylฤฑk enflasyonu yรผzde 4,64 olarak gerรงekleลmiลtir.
Enerji fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 2,68 oranฤฑnda gerilemiล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 7,54 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 121,73 seviyesinde gerรงekleลmiลtir. Bu geliลmede, uluslararasฤฑ hamย petrolย fiyatlarฤฑndaki geri รงekilmeyi takiben akaryakฤฑt fiyatlarฤฑnda gรถzlenen dรผลรผลรผn etkisi hissedilmiลtir. Akaryakฤฑt fiyatlarฤฑ Temmuz ayฤฑndaki gerilemenin ardฤฑndan bu dรถnemde yรผzde 7,79 oranฤฑnda dรผลรผล gรถstermiลtir. Diฤer yandan, ลebeke suyu ve kรถmรผr, odun gibi katฤฑ yakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑล eฤilimi devam etmiลtir.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecek fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 0,85 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 4,40 puan azalarak yรผzde 90,25 olmuลtur. Yฤฑllฤฑk enflasyon iลlenmemiล gฤฑdada 11,49 puan dรผลรผลle yรผzde 79,51โe gerilerken, iลlenmiล gฤฑdada 2,36 puan artฤฑลla yรผzde 100,38 seviyesine yรผkselmiลtir. ฤฐลlenmemiล gฤฑda grubunda mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล veriler bu dรถnemde taze meyve-sebze fiyatlarฤฑnda gerilemeye iลaret etmiลtir. Diฤer iลlenmemiล gฤฑda kaleminde yumurta ve pirinรง fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar รถne รงฤฑkarken, beyaz et fiyatlarฤฑndaki azalฤฑล sรผrmรผลtรผr. ฤฐลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑnda gรถrรผlen yรผzde 3,41 oranฤฑndaki artฤฑลta ise ekmek-tahฤฑllar, ลeker ve baฤlantฤฑlฤฑ รผrรผnler, konserve sebze รผrรผnleri ile alkolsรผz iรงecekler รถne รงฤฑkan kalemler olmuลtur.
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 2,41 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 0,86 puan dรผลรผลle yรผzde 143,75 olmuลtur. Ana sanayi gruplarฤฑna gรถre incelendiฤinde, yฤฑllฤฑk enflasyonย enerjiย grubunda gerilerken, diฤer alt gruplarda yรผkselmiลtir. Alt gruplar geneline yayฤฑlan fiyat artฤฑลlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda da devam ederken, tรผtรผn รผrรผnleri, diฤer madencilik ve taลocakรงฤฑlฤฑฤฤฑ รผrรผnleri, temel eczacฤฑlฤฑk ile kaฤฤฑt ve kaฤฤฑt รผrรผnlerindeki fiyat artฤฑลlarฤฑ dikkat รงekmiลtir. Diฤer taraftan, uluslararasฤฑ emtia fiyatlarฤฑndaki gerilemenin etkisiyle rafine edilmiล petrol รผrรผnleri ve ana metal alt gruplarฤฑndaki fiyat dรผลรผลleri sรผrmรผลtรผr.”
