ABD’de 170 milyon kullanฤฑcฤฑsฤฑ bulunan popรผler video uygulamasฤฑ TikTok’un geleceฤi รผzerindeki kara bulutlar, Beyaz Saray’dan sฤฑzan yeni bir anlaลma taslaฤฤฑyla bir miktar daฤฤฑlmฤฑล gรถrรผnรผyor.
Aylardฤฑr sรผren ve iki kรผresel gรผรง arasฤฑnda gerilime neden olan krizde, uygulamanฤฑn ABD operasyonlarฤฑnฤฑn yasaklanmasฤฑnฤฑ รถnleyecek bir yapฤฑ รผzerinde uzlaลฤฑldฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Ancak, bu karmaลฤฑk formรผlรผn ulusal gรผvenlik endiลelerini ne รถlรงรผde gidereceฤi Kongre’de ลimdiden tartฤฑลma konusu oldu.
รst dรผzey bir Beyaz Saray yetkilisinin aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ plana gรถre, TikTok’un ABD varlฤฑklarฤฑ iรงin yeni bir ลirket kurulacak. Bu ลirketin yedi kiลilik yรถnetim kurulunda altฤฑ Amerikalฤฑ yer alฤฑrken, TikTok’un รinli ana ลirketi ByteDance sadece bir รผye belirleyebilecek.
Bu durum, ลirketin kontrolรผnรผn bรผyรผk รถlรงรผde Amerikalฤฑlara geรงmesini amaรงlฤฑyor. Anlaลmanฤฑn hayata geรงebilmesi iรงin ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, Kongre’nin รงฤฑkardฤฑฤฤฑ ve Ocak 2025’e kadar satฤฑล yapฤฑlmazsa yasak รถngรถren yasanฤฑn yรผrรผrlรผฤรผnรผ bir kez daha erteleyerek Aralฤฑk ayฤฑna kadar ek sรผre tanฤฑdฤฑ.
Veri gรผvenliฤi ve algoritma sorunu masada
Anlaลmanฤฑn en kritik maddelerinden biri, Amerikalฤฑ kullanฤฑcฤฑ verilerinin gรผvenliฤiyle ilgili. Plana gรถre, tรผm ABD kullanฤฑcฤฑ verileri, Amerikalฤฑ yazฤฑlฤฑm devi Oracle tarafฤฑndan yรถnetilen bulut altyapฤฑsฤฑnda saklanacak ve bu verilerin รผlke dฤฑลฤฑna รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ engellenecek.
Bu, Washington’un en baลฤฑndan beri en bรผyรผk endiลesi olan, “Amerikalฤฑlarฤฑn kiลisel verilerine รin’in eriลimi” riskini ortadan kaldฤฑrmayฤฑ hedefliyor.
Bir diฤer hassas konu olan iรงerik รถneri algoritmasฤฑ da ABD denetimine giriyor. Yetkili, TikTok algoritmasฤฑnฤฑn “ByteDance’in kontrolรผ dฤฑลฤฑnda ABD’de gรผvenli hale getirileceฤini, yeniden eฤitileceฤini ve iลletileceฤini” belirtti.
Buna gรถre algoritma, ABD verileriyle yeniden eฤitilecek ve analiz edilecek. Bu, รin’in algoritma รผzerinden Amerikan kamuoyunu manipรผle edebileceฤi yรถnรผndeki korkulara bir yanฤฑt niteliฤi taลฤฑyor. Ancak algoritmanฤฑn teknolojik temelinin ByteDance’ten lisanslanacak olmasฤฑ, kontrolรผn ne kadar tam olacaฤฤฑ sorusunu akฤฑllara getiriyor.
Kongre’den itirazlar: “Bu tam bir satฤฑล deฤil”
Beyaz Saray’ฤฑn ilerleme olarak sunduฤu bu anlaลma, Kongre’de aynฤฑ iyimserlikle karลฤฑlanmadฤฑ. Demokrat Parti milletvekili Frank Pallone gibi isimler, detaylarฤฑn sorunlu olabileceฤine dikkat รงekiyor.
Pallone, “รin’in Amerikalฤฑlarฤฑn kiลisel verilerine eriลmeye devam etmesine izin veremeyiz,” diyerek endiลelerini dile getirdi. Temel itiraz noktasฤฑ ise bu yapฤฑnฤฑn, 2024 tarihli yasanฤฑn gerektirdiฤi “tam bir elden รงฤฑkarma” ลartฤฑnฤฑ karลฤฑlayฤฑp karลฤฑlamadฤฑฤฤฑ.
ByteDance‘in yeni kurulacak ลirkette %20’den az da olsa bir hisseye ve yรถnetim kurulunda bir sandalyeye sahip olacak olmasฤฑ, Pekin’in dolaylฤฑ etkisinin sรผrebileceฤi ลรผphelerini canlฤฑ tutuyor.
Trump’ฤฑn TikTok’u kiลisel olarak kullanmasฤฑ ve siyasi bir araรง olarak gรถrmesi de eleลtirileri artฤฑrฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla, anlaลma nihai ลeklini alana kadar siyasi ve hukuki tartฤฑลmalarฤฑn devam etmesi bekleniyor.
