Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn bu yฤฑl yรผzde 40’ฤฑn รผzerinde deฤer yitirmesi, Kuzey Kฤฑbrฤฑs’ta da etkisini hissettiriyor.
Fransฤฑz haber ajansฤฑ AFP’nin Lefkoลa’dan geรงtiฤi haberde, Kuzey Kฤฑbrฤฑs’ta geรงerli olan para biriminin TL olduฤu anฤฑmsatฤฑlฤฑyor ve Kuzey Kฤฑbrฤฑslฤฑlarฤฑn maliyetlerdeki artฤฑลtan dolayฤฑ endiลeli olduฤu ifade ediliyor.
AFP’ye konuลan Kuzey Kฤฑbris Ekonomi ve Enerji Bakanฤฑ รzdil Nami, “Bu durum bizim gibi bir ekonomi iรงin รงok รงok zor. Yaลananlar bizim รงฤฑkardฤฑฤฤฑmฤฑz bir kriz deฤil” diyor.
Limanlarฤฑ uluslararasฤฑ ticarete kapalฤฑ olan Kuzey Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn tek ticaret ortaฤฤฑ ise Tรผrkiye. 2003 yฤฑlฤฑnda Birleลmiล Milletler’in gรถzetiminde aรงฤฑlan yeลil hat sayesinde bรถlรผnmรผล olan adada รงift yรถnlรผ geรงiลler baลlamฤฑลtฤฑ.
AFP haberinde TL’deki deฤer kaybฤฑnฤฑn Kฤฑbrฤฑs Rumlarฤฑ iรงin bir fฤฑrsata dรถnรผลtรผฤรผ ifade ediliyor ve “Kฤฑbrฤฑs Rumlarฤฑ kuzeye akฤฑn ederek arabalarฤฑnฤฑn benzin depolarฤฑnฤฑ ucuza dolduruyor. Lefkoลa’da benzin istasyonlarฤฑ รถnรผnde uzun araรง kuyruklarฤฑ gรถrmek mรผmkรผn” deniyor.
Gรผney Kฤฑbrฤฑs’ta bir litre kurลunsuz benzinin fiyatฤฑ 1,47 Euro’ya yani bugรผnkรผ kurla yaklaลฤฑk 11.40 TL’ye kadar รงฤฑkฤฑyor. Kuzey Kฤฑbrฤฑs’ta iseaynฤฑ benzinin litresi 4,97 TL’den satฤฑlฤฑyor.
AFP’ye konuลan benzin istasyonu iลletmecisi Mustafa Demdelen, “Tรผrk mรผลterilerden รงok Rum mรผลterilerim var… Bazฤฑlarฤฑ ilk kez geliyor. Satฤฑลlarฤฑmฤฑz yรผzde 50-60 arttฤฑ” diyor.
‘Tรผm maliyetlerim birkaรง haftada yรผzde 50 arttฤฑ’
Ancak Kฤฑbrฤฑslฤฑ Rumlarฤฑn kuzeye akฤฑnฤฑn da Kuzey Kฤฑbrฤฑslฤฑlar iรงin sadece kรผรงรผk bir teselli olduฤu ifade ediliyor.
AFP’ye konuลan Kuzey Kฤฑbrฤฑslฤฑ bir kafe iลletmecisi olan Mehmet, “Tรผm maliyetlerim son birkaรง haftada yรผzde 50 arttฤฑ. Birikimlerim de deฤerinin yarฤฑsฤฑnฤฑ yitirdi” diyor.
Kuzey Kฤฑbrฤฑs Ekonomi ve Enerji Bakanฤฑ รzdil Nami, ekonomide nakit akฤฑลฤฑnฤฑ sรผrdรผrebilmek adฤฑna bazฤฑ รถnlemler aldฤฑklarฤฑnฤฑ ifade ediyor.
Alฤฑnan tedbirler arasฤฑnda tรผketim ve konut vergilerinde indirim ile yabancฤฑ konut yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑna verilen teลvikler de var.
Hรผkรผmet kamu harcamalarฤฑnda gelecek 6 ay iรงin yรผzde 20’lik bir tasarruf รผzerinde anlaลtฤฑ ve kamu รงalฤฑลanlarฤฑ sendikalarฤฑyla da fazla mesai รผcretlerinin yรผzde 15 azaltฤฑlmasฤฑ konusunda uzlaลฤฑya varฤฑldฤฑ.
‘Yardฤฑm isteyebileceฤimiz bir yer yok’
Ancak AFP, “Alฤฑnan รถnlemlere raฤmen konut ya da otomobil gibi yรผksek bedelli รผrรผnler iรงin fiyatlar yรผkselmeye devam ediyor ve Kuzey Kฤฑbrฤฑslฤฑlarฤฑn alฤฑm gรผcรผ bu รผrรผnleri almaya yetmiyor” diyor.
AFP’ye konuลan Yakฤฑn Doฤu รniversitesi ฤฐktisat Bรถlรผmรผ’nden Doรงent Doktor Erdal Gรผryay, “Bu krizle baล edebilmemiz mรผmkรผn deฤil” diyor ve Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn Tรผrkiye’nin Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan basฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, faiz oranlarฤฑnฤฑn da Tรผrkiye’de belirlendiฤini hatฤฑrlatarak “Elimizde hiรงbir araรง yok ve yardฤฑm iรงin gidebileceฤimiz baลka bir yer de yok. รรผnkรผ tanฤฑnan bir devlet deฤiliz. Krizin KKTC’ye etkileri Tรผrkiye’ye etkilerinden รงok daha fazla” diyor. BBC Tรผrkรงe
