ฤฐstanbul Altฤฑn Rafinerisi (ฤฐAR) CEO’su Ayลen Esen, bankalarฤฑn topladฤฑklarฤฑ ve Hazine’nin altฤฑn tahvili ile birlikte bu yฤฑl itibarฤฑyla yastฤฑk altฤฑndan sisteme katฤฑlan altฤฑnฤฑn 75 tona yaklaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek; bunu artฤฑrmak iรงin hรผkรผmetin de farklฤฑ uygulamalar รผzerinde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ, gelecek yฤฑl bazฤฑ bankalarฤฑn da altฤฑn tahvili veya benzeri enstrรผmanlarฤฑ รงฤฑkaracaฤฤฑnฤฑ tahmin ettiklerini sรถyledi.
Tรผrkiye’de yastฤฑk altฤฑnda 100-200 milyar dolara tekabรผl eden 2 bin 500-5 bin ton arasฤฑnda deฤiลen miktarda altฤฑn olduฤu tahmin ediliyor.
Tรผrkiye yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ sadece iรง tasarruflarla finanse edemezken, dฤฑล finansman ihtiyacฤฑ ekonomiyi kรผresel finansta yaลanan dalgalanmalara karลฤฑ kฤฑrฤฑlgan hale getiriyor. Bu รงerรงevede hรผkรผmet yastฤฑk altฤฑ altฤฑnฤฑ da ekonomiye kazandฤฑrฤฑp kaynak yaratmak รผzere รงalฤฑลmalar yรผrรผtรผyor.
Esen ayrฤฑca 2017’de ithalatฤฑn daha yoฤun olduฤu bir yฤฑl olduฤunu, 2018’de ise altฤฑnฤฑn ihracฤฑnฤฑn รถn planda olmasฤฑnฤฑ beklediklerini sรถyledi.
Esen’in verdiฤi bilgiye gรถre; Tรผrkiye’nin altฤฑn ithalatฤฑ bu yฤฑl altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑn dฤฑล pazarlara gรถre daha yรผksek olmasฤฑ, kuyum ve sanayi sektรถrlerinin yanฤฑ sฤฑra bankalarฤฑn munzam karลฤฑlฤฑk kaynaklฤฑ talebi ve Dubai’deki yeni vergi artฤฑลlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan oradaki altฤฑn ticaretinin ฤฐstanbul’a yรถnelmesi nedeniyle arttฤฑ.
Reuters ile yaptฤฑฤฤฑ sรถyleลide Esen, yastฤฑk altฤฑnda 100-200 milyar dolara tekabรผl eden 2,500-5,000 ton arasฤฑnda deฤiลen miktarda altฤฑn olduฤunu ve bu kaynaฤฤฑ รงฤฑkarmaya aฤฤฑrlฤฑk verdiklerini sรถyleyerek, bu kapsamda altฤฑn bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn da bu yฤฑl ivme kazandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
TCMB’nin bankalardan munzam karลฤฑlฤฑฤฤฑ olarak altฤฑn kabul etmeye baลlamasฤฑ, sonrasฤฑnda kabul edilecek altฤฑnlara hurda altฤฑnฤฑ da dahil etmesi altฤฑn bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ daha da hฤฑzlandฤฑrฤฑrken, Hazine de Ekim’de altฤฑn tahvili ihracฤฑ gerรงekleลtirdi.
Hazine’nin ihracฤฑnda birinci etabฤฑn tamamlandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Esen, “Hazinenin yastฤฑk altฤฑndaki altฤฑnฤฑn รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ iรงin tahvil รงalฤฑลmasฤฑna devam etmesinde fayda olduฤu inancฤฑndayฤฑz” dedi ve ลรถyle devam etti:
“BฤฐR BรTรN OLARAK ELE ALINMASI GEREK”
“Sektรถrdeki 11 bankanฤฑn topladฤฑฤฤฑ altฤฑn miktarฤฑ geรงen yฤฑl sonunda 60 ton oldu. Bu yฤฑl sonu itibarฤฑyla ise Hazine’nin รงฤฑkardฤฑฤฤฑ devlet tahvili dahil olmak รผzere bankalarฤฑn topladฤฑฤฤฑ altฤฑn 75 tona yaklaลtฤฑ.”
Ancak Esen bunun yeterli olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek, “รrneฤin vatandaลฤฑn bankaya getirdiฤi fiziki altฤฑn banka tarafฤฑndan teminat olarak kabul edilerek bir yandan faiz iลlemeye devam ederken, bir yandan da o teminat karลฤฑlฤฑฤฤฑ kredi verilebilir. Bu iลin bir bรผtรผn olarak ele alฤฑnmasฤฑ gerek ve devletinde bu konuya รถnem verdiฤini biliyoruz. 2018 ve sonrasฤฑ yastฤฑk altฤฑndaki altฤฑnฤฑn รงฤฑkarฤฑlmasฤฑna yรถnelik รงalฤฑลmalarฤฑn devam ettirildiฤi bir dรถnem olacaฤฤฑna inanฤฑyoruz” dedi.
TCMB 2011 yฤฑlฤฑnda altฤฑn depo hesaplarฤฑnฤฑ da zorunlu karลฤฑlฤฑฤa tabi yรผkรผmlรผlรผklere dรขhil ederken, 2016’dan beri hurda altฤฑnฤฑ da kabul ediyor.
Esen hรผkรผmetin munzam karลฤฑlฤฑklar รผzerinde รงalฤฑลmaya devam ettiฤini, yastฤฑk altฤฑndaki altฤฑnฤฑn daha fazla รงฤฑkarฤฑlabilmesi iรงin bu oranฤฑn da รถnรผmรผzdeki dรถnemde artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn รงok faydalฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
“BANKALAR DA ALTIN TAHVฤฐLฤฐ รIKARABฤฐLฤฐR”
Hazine Ekim ayฤฑnda ilk defa altฤฑn tahvili ve altฤฑna dayalฤฑ kira sertifikasฤฑ ihracฤฑ gerรงekleลtirdi. Bu ihraรงlar sonucunda 1.15 ton altฤฑn tahvili ve 1.32 ton altฤฑna dayalฤฑ kira sertifikasฤฑ olmak รผzere toplam 2.46 ton altฤฑn karลฤฑlฤฑฤฤฑ senet ihraรง edilirken bu ihraรงlara 2018 yฤฑlฤฑnda da devam edilmesi planlanฤฑyor.
Hรผkรผmetin tahvil ihracฤฑ ardฤฑndan Denizbank da aralฤฑk baลฤฑnda KAP’a yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklama ile yurtiรงinde nitelikli yatฤฑrฤฑmcฤฑlara 13.5 ton altฤฑn bรผyรผklรผฤรผne kadar kฤฑymetli maden bonosu ihracฤฑna karar verdiฤini duyurdu.
Esen, devletin altฤฑn tahvili ihracฤฑnฤฑn baลarฤฑlฤฑ olmasฤฑyla Denizbank’ฤฑn ardฤฑndan altฤฑn bankacฤฑlฤฑฤฤฑnda aktif olarak รงalฤฑลan diฤer bazฤฑ bankalarฤฑn da tahvil ihracฤฑ รผzerinde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek, “2018’de altฤฑna ilgisi yoฤun olan diฤer bankalardan da yeni tahvil ihracฤฑ ve farklฤฑ uygulamalarฤฑ bekliyoruz” dedi.
2017’DE YOฤUN ฤฐTHALAT
Esen, bu yฤฑl Tรผrkiye’deki altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑn dฤฑล piyasalardan daha yรผksek olduฤunu, bu avantaj nedeniyle Tรผrkiye’ye altฤฑn satmanฤฑn daha รงok tercih edildiฤini sรถyleyerek, “Altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑnฤฑn yรผksek olmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra dolar/TL’deki yรผkseliลin de etkisiyle Tรผrkiye’deki altฤฑn fiyatฤฑ dฤฑล pazarlara gรถre yรผksekti. Bu da satฤฑล yapmak isteyen yabancฤฑ banka ve kuruluลlarฤฑn Tรผrkiye’yi tercih etmesine neden oldu” dedi.
รte yandan yurtiรงi รผretimi karลฤฑlamak adฤฑna da yoฤun ithalat yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Esen, “Ne zaman dรผnya pazarlarฤฑnda รถnemli bir oyuncu olmaya baลlฤฑyor ve fiyat avantajฤฑ elde ediyorsunuz, o รผlkeler de siz tercih etmeye baลladฤฑฤฤฑnda ihracatฤฑnฤฑz da artmaya baลlฤฑyor. Burada altฤฑn sadece kuyum sektรถrรผne deฤil, sanayiye ya da bankalara gidiyor. รrneฤin yatฤฑrฤฑmcฤฑ fiyatฤฑn uygun olduฤu zamanda almak ister ama banka iรงin o dรถnemde rezerv tutma ihtiyacฤฑ varsa almak zorundadฤฑr. Yapฤฑlan ithalatฤฑn mutlaka ihracat yansฤฑmasฤฑ olmayabilir” dedi.
Bu yฤฑl TCMB’nin de ciddi ลekilde altฤฑn toplamaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Esen, ลรถyle devam etti:
“TCMB’nin 100 ton civarฤฑ kendisinin, kalanฤฑ ise munzam karลฤฑlฤฑฤฤฑ olarak bankalardan gelen olmak รผzere toplam 500 ton rezervi var ve bunun bรผyรผk kฤฑsmฤฑ Londra’daki kasalarda duruyor. Oysa merkez bankalarฤฑ uluslararasฤฑ piyasalarda gรผcรผnรผ artฤฑrmak iรงin kendi ellerindeki rezervi artฤฑrmak istiyor. Bu doฤrultuda TCMB de yurtiรงinde ciddi alฤฑma baลladฤฑ. Yurt iรงi kaynaklar yeterli gelmediฤinden doฤal olarak bu talepler de ithalatฤฑ artฤฑrmakta.”
Borsa ฤฐstanbul verilerine gรถre 11 aylฤฑk dรถnemde 320.8 tonluk rekor seviyede ithalat yapฤฑldฤฑ.
TรฤฐK verilerine gรถre Ekim 2017 itibariyle Tรผrkiye’nin altฤฑn ihracatฤฑ 6.1 milyar dolar, ithalatฤฑ ise 14 milyar dolar oldu. Geรงen yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda 8.2 milyar dolarlฤฑk ihracata karลฤฑlฤฑk 6.5 milyar dolarlฤฑk ithalat yapฤฑlmฤฑลtฤฑ.
