Baลkanlฤฑk koltuฤuna oturduktan sonra ilk kez Kongre’ye hitap eden ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, terรถr รถrgรผtรผ DEAล ile mรผcadelede tรผm mรผttefiklerle iล birliฤi vurgusu yaparak, “Bu alรงak dรผลmanฤฑ yeryรผzรผnden temizlemek iรงin ฤฐslam dรผnyasฤฑndaki dostlarฤฑmฤฑz ve mรผttefiklerimiz de dahil tรผm mรผttefiklerimizle beraber รงalฤฑลacaฤฤฑz.” dedi.
ABD Kongresinin iki kanadฤฑnฤฑ temsil eden Senato ile Temsilciler Meclisinin ortak oturumunda vekillere hitap eden Trump, aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak Amerikan ekonomisiyle ilgili attฤฑฤฤฑ adฤฑmlarฤฑ anlattฤฑ. DEAล ve yasa dฤฑลฤฑ gรถรงmenlerle mรผcadele vaadini yineleyen Trump, รผlkede birliฤi saฤlamak istediฤini vurguladฤฑ.
Salona giriลinde Cumhuriyetรงi vekiller tarafฤฑndan dakikalarca ayakta alkฤฑลlanan ve konuลmasฤฑ sฤฑk sฤฑk alkฤฑลlarla bรถlรผnen Trump, yaklaลฤฑk bir saat sรผren hitabฤฑnda gรถreve geldiฤi gรผnden itibaren ekonomi alanฤฑnda birรงok adฤฑm attฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
ABD’nin gรผvenliฤini saฤlama noktasฤฑnda gerekli gรถrdรผkleri tedbirleri alacaklarฤฑnฤฑ kaydeden Trump, ABD ve Avrupa’da yaลanan terรถr saldฤฑrฤฑlarฤฑndan รถrnekler vererek DEAล tehdidine karลฤฑ kararlฤฑlฤฑk vurgusu yaptฤฑ.
DEAล’a karลฤฑ mรผttefiklerle beraber รงalฤฑลma vurgusu
Terรถr รถrgรผtรผ DEAล’ฤฑ kastederek, “Bu alรงak dรผลmanฤฑ yeryรผzรผnden temizlemek iรงin ฤฐslam dรผnyasฤฑndaki dostlarฤฑmฤฑz ve mรผttefiklerimiz de dahil tรผm mรผttefiklerimizle beraber รงalฤฑลacaฤฤฑz.” diyen Trump, savunma harcamalarฤฑnda รถngรถrdรผฤรผ ciddi artฤฑลa da dikkati รงekti.
Trump, “Sรถz verdiฤim gibi, Mรผslรผman ve Hristiyanlarฤฑ, her din ve inanรงtan kadฤฑn, erkek ve รงocuklarฤฑ katleden kanunsuz vahลiler topluluฤu olan DEAล’ฤฑ ortadan kaldฤฑrma planฤฑ hazฤฑrlamasฤฑ iรงin Savunma Bakanlฤฑฤฤฑna talimat verdim.” ifadesini kullandฤฑ.
ABD Savunma Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn (Pentagon) bรผtรงesinin ciddi oranda artฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin รงalฤฑลmalara baลladฤฑklarฤฑnฤฑ da aktaran Trump, “Amerikan tarihindeki en bรผyรผk bรผtรงe artฤฑลlarฤฑndan birinin hazฤฑrlanmasฤฑnฤฑ istiyor ve orduyu yeniden inลa edecek bir bรผtรงeyi Kongreye gรถnderiyorum.” diye konuลtu.
ฤฐran’a gรถzdaฤฤฑ, ฤฐsrail’e atฤฑf
Trump ayrฤฑca ฤฐran’ฤฑn eylemlerine dikkati รงekerek, “ฤฐran’ฤฑn fรผze programฤฑnฤฑ destekleyen kiลi ve kurumlara yeni yaptฤฑrฤฑmlar getirdim ve ฤฐsrail devleti ile sarsฤฑlmaz ittifakฤฑmฤฑzฤฑ yeniden tasdik ettim.” aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
ABD Baลkanฤฑ Trump, NATO ile iliลkilere de deฤindi.
Bu konuda Trump, “Faลizmi tahtฤฑndan eden iki dรผnya savaลฤฑ ile komรผnizmi maฤlup eden Soฤuk Savaล arasฤฑnda harmanlanmฤฑล NATO’yu gรผรงlรผ bir ลekilde destekliyoruz.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna duvar
ABD’nin gรผney sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn gรผvenliฤi konusuna da konuลmasฤฑnda yer ayฤฑran Trump, Meksika sฤฑnฤฑrฤฑna duvar inลa edileceฤini bir kez daha dile getirdi. Trump, “Yakฤฑn zamanda baลlayacak ve bittiฤi zaman uyuลturucu kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑna ve suรงa karลฤฑ รงok etkili bir silah olacak.” dedi.
Bugรผne kadar sฤฑnฤฑr gรผvenliฤi konusunda gerekli adฤฑmlarฤฑn atฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ savunan Trump, mevcut kanunlarฤฑn etkili bir ลekilde uygulanmadฤฑฤฤฑnฤฑ, kendi yรถnetiminin bu kanunlarฤฑ uygulayacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Son haftalarda ABD’deki Yahudi merkezlerini hedef alan saldฤฑrฤฑ tehditlerine de iลaret eden Trump, “nefretin ve kรถtรผlรผฤรผn her tรผrlรผsรผnรผ kฤฑnama noktasฤฑnda bir araya gelmiล bir รผlke” olduklarฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Ekonomiyi canlandฤฑrmak
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, รผlkesinin hedeflerine ulaลabilmesi iรงin รถncelikle “Amerikan ekonomisinin motorunun yeniden รงalฤฑลtฤฑrฤฑlmasฤฑ” gerektiฤini sรถyledi.
Trump, geรงmiลte yapฤฑlan hatalarฤฑn yaklaลฤฑk 9 yฤฑl sonra 250. yฤฑl dรถnรผmรผnรผ kutlayacak ABD’nin geleceฤini tayin etmesine izin vermeyeceฤini sรถyledi.
Amerikan orta sฤฑnฤฑfฤฑnฤฑn uzun zamandฤฑr, yabancฤฑ รผlkelere kayan istihdam ve refah nedeniyle kรผรงรผlmekte olduฤunu vurgulayan Trump, “Birbiri ardฤฑna kรผresel projeleri finanse ettik ama Chicago, Baltimore, Detroit gibi yoksul ลehirlerdeki รงocuklarฤฑmฤฑzฤฑn kaderini gรถrmezden geldik. Kendi sฤฑnฤฑrlarฤฑmฤฑzฤฑ herkesin geรงiลine ve uyuลturucu seline aรงฤฑk bฤฑrakฤฑrken diฤer รผlkelerin sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑ koruduk. Evimizdeki altyapฤฑ sistemleri รงรถkerken deniz aลฤฑrฤฑ รผlkelere trilyonlarca dolar harcadฤฑk.” dedi.
Trump, yaklaลฤฑk 94 milyon Amerikalฤฑnฤฑn iล gรผcรผne katฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ, 43 milyon kiลinin aรงlฤฑk seviyesinde yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ ve selefi Barack Obama’nฤฑn 8 yฤฑllฤฑk gรถrevi sรผresince kendisinden รถnceki tรผm baลkanlarฤฑn toplamฤฑndan daha fazla kamu borcu oluลturduฤunu kaydetti.
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaลmasฤฑ onaylandฤฑฤฤฑndan bu yana ABD’nin sanayi istihdamฤฑnฤฑn neredeyse dรถrtte birini kaybettiฤini anlatan Trump, “รin, Dรผnya Ticaret รrgรผtรผne 2001’de katฤฑldฤฑฤฤฑndan bu yana 60 bin ลirketimizi yitirdik. Geรงen sene toplam mal ticareti aรงฤฑฤฤฑmฤฑz 800 milyar dolardฤฑ. Ayrฤฑca, bir dizi รผzรผcรผ dฤฑล politika faciasฤฑnฤฑ miras aldฤฑk.” deฤerlendirmesinde bulundu.
“รncelikle ekonominin motorunu yeniden รงalฤฑลtฤฑrmalฤฑyฤฑz”
“Evde ve dฤฑลarฤฑda tรผm hedeflerimize ulaลabilmek iรงin รถncelikle ekonominin motorunu yeniden รงalฤฑลtฤฑrmamฤฑz gerekiyor.” diyen Trump, รถlmekte olan Amerikan endรผstrilerini yeniden hayata dรถndรผreceฤini, orduya ihtiyacฤฑ olan kaynaฤฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑ, รงรถken altyapฤฑnฤฑn yeni yollar kรถprรผler, havayollarฤฑ ve tren yollarฤฑyla yenileceฤini taahhรผt etti.
Trump, gรถreve geleli henรผz bir aydan biraz fazla zaman geรงtiฤini hatฤฑrlattฤฑ.
Baลkan seรงilmesinden bu yana Ford, Fiat-Chrysler, General Motors, Sprint, Softbank, Lockheed Martin, Walmart ve daha nicelerinin ABD’ye milyarlarca dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapacaฤฤฑnฤฑ ve on binlerce yeni istihdam oluลturacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Trump, “Hisse senetleri 8 Kasฤฑm’dan bu yana yaklaลฤฑk 3 trilyon dolarla rekor seviyede deฤer kazandฤฑ. Harika F-35 savaล uรงaklarฤฑnฤฑn fiyatฤฑnฤฑ aลaฤฤฑ รงekerek vergi mรผkelleflerine yรผz milyonlarca dolar tasarruf saฤladฤฑk ve tรผm federal hรผkรผmet ihalelerinde milyarlarca dolar kazanmaya devam edeceฤiz.” ifadelerini kullandฤฑ.
Donald Trump ayrฤฑca, รถnceki yรถnetimin “istihdam katili” regรผlasyonlarฤฑnฤฑ ciddi derecede azaltmak iรงin harekete geรงtiฤini, askeri ve elzem olmayan federal iลe alฤฑmlarฤฑ durdurduฤunu, kamu yetkililerini lobicilik faaliyetlerinden men ettiฤini, Keystone ve Kuzey Dakota petrol boru hatlarฤฑnฤฑn รถnรผnรผ aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ, Transpasifik Ortaklฤฑk Anlaลmasฤฑ’ndan รงekildiฤini anฤฑmsattฤฑ.
Amerikan ลirketlerine uygulanan kurumsal vergi oranฤฑnฤฑ dรผลรผreceฤini kaydeden Trump, ekonomi takฤฑmฤฑnฤฑn ลu an “tarihi vergi reformu” รผzerinde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Ticaret anlaลmalarฤฑna da deฤinen Trump, “Serbest ticarete kuvvetle inanฤฑyorum ancak ticaret aynฤฑ zamanda adil olmalฤฑ.” aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yaptฤฑ. Trump, ABD’ye “Amerikan malฤฑ satฤฑn al, Amerikalฤฑ iลรงi รงalฤฑลtฤฑr.” prensibi ve yaklaลฤฑk bir trilyon dolarlฤฑk altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑyla milyonlarca istihdam getireceฤini ifade etti.
“Saฤlฤฑk sigortasฤฑ reformu beล prensibe dayanacak”
Saฤlฤฑk sigortasฤฑ reformunu da deฤerlendiren Trump, Kongre รผyelerinden selefi Barack Obama tarafฤฑndan hayata geรงirilen Maliyeti Dรผลรผk Saฤlฤฑk Sigortasฤฑ Reformu’nu ya da kamuoyunda bilinen adฤฑyla “Obamacare”i iptal etmelerini istedi.
Her Amerikalฤฑyฤฑ saฤlฤฑk sigortasฤฑ almaya zorlamanฤฑn hiรงbir zaman iyi bir fikir olmadฤฑฤฤฑnฤฑ savunan Trump, yeni saฤlฤฑk sigortasฤฑ reformunun รถnceden bilinen hastalฤฑklarฤฑ olanlara eriลim saฤlanmasฤฑ, herkesin kendi istediฤi planฤฑ seรงebilmesi, eyaletlere yeterli kaynak ve esnekliฤin verilmesi, sigorta รผcretlerini gereksiz yere artฤฑran maliyetlerin รถnlenmesi ve eyaletler arasฤฑ saฤlฤฑk sigortasฤฑ alฤฑmฤฑna izin verilmesinden oluลan beล prensibe dayanacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Demokratlar Trump’ฤฑ ne karลฤฑladฤฑ ne de uฤurladฤฑ
Salona giriลinde Cumhuriyetรงiler tarafฤฑndan karลฤฑlanan ve kรผrsรผye รงฤฑkmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan dakikalarca ayakta alkฤฑลlanan Trump’ฤฑn Demokrat vekillerle tokalaลmamasฤฑ, tarihi konuลmanฤฑn dikkat รงekici bir ayrฤฑntฤฑsฤฑnฤฑ oluลturdu.
Demokratlar, Trump’ฤฑn Obama yรถnetimine yรถnelttiฤi suรงlamalarฤฑ rahatsฤฑzlฤฑkla dinlerken, Cumhuriyetรงiler sฤฑk sฤฑk alkฤฑล yaฤmuruna tuttu.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar umduฤunu bulamadฤฑ
Donald Trump’ฤฑn konuลmasฤฑnda รถzellikle vergi reformu ve altyapฤฑ harcamalarฤฑna dair yeni detaylar vermesini รผmit eden yatฤฑrฤฑmcฤฑlar hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑna uฤradฤฑ. Piyasalarฤฑn ilk tepkisi ise sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑ.
Analistler, yaklaลฤฑk รผรง aydฤฑr, geniลlemeci maliye politikalarฤฑna yรถnelik beklentiyle rekordan rekora koลan ABD borsalarฤฑndaki iyimserliฤin, yeni yรถnetim yakฤฑn zamanda somut adฤฑm atmazsa uzun soluklu olmayacaฤฤฑna iลaret ediyor.
