Trump’ın 17 ayda 28 bin 700 hisse işlemi yaptığı ortaya çıktı

ABD Başkanı Donald Trump, görevine döndüğü Ocak 2025’ten bu yana Kongre üyelerinin tamamından daha fazla menkul kıymet işlemi gerçekleştirdi. Bloomberg’in bu hafta yayımladığı analize göre Trump, 17 ayda yaklaşık 28 bin 700 işlem yaptı; bu da her işlem gününde ortalama 80 alım satıma denk geliyor. Rakamlar, ABD Başkanı Trump‘ın finansal şeffaflık ve çıkar çatışması konusunda yeni bir tartışmanın odağına yerleşmesine yol açtı.

Trump’ın ikinci döneminde borsa işlemleri nasıl ortaya çıktı

Trump’ın ilk başkanlık döneminde mali beyannameleri büyük ölçüde gayrimenkul yatırımlarından ve özel sektördeki şirketlerinden oluşuyordu. İkinci döneminde ise 2026 başına kadar sunduğu periyodik raporlarda belediye ve şirket tahvilleri alan bir hesap ortaya çıktı. Bu hesap Ağustos 2025 itibarıyla 100 milyon dolardan fazla, toplamda ise 337 milyon doları aşan tahvil alımı yaptı. Hesap ayrıca banka imtiyazlı hisseleri ve tahvil endeks fonlarına da yatırım yaptı.

Hisse senedi işlemleri ilk kez bu yılın mayıs ayında gün yüzüne çıktı. Yılın ilk çeyreğine ait beyanname, 90 günde yaklaşık 3 bin 600 işlem listeledi. Ardından 30 Haziran’da yayımlanan ve neredeyse bin sayfa uzunluğundaki yıllık beyanname, 2025 yılında 21 binden fazla işlem gerçekleştirildiğini gösterdi. Bu işlemlerin toplam değeri 600 milyon dolar ile 1,86 milyar dolar arasında değişiyor ve her işlem günü ortalama 85 alım satıma karşılık geliyor. Trump’a ait sekiz ayrı yatırım hesabı bulunuyor, ancak bu hesapların hangi kurumlar tarafından yönetildiğine dair herhangi bir bilgi paylaşılmıyor.

Etik uzmanları Trump’ın hesabını çıkar çatışması olarak değerlendiriyor

George W. Bush döneminde Beyaz Saray baş etik avukatlığı yapan ve şu anda Minnesota Üniversitesi’nde menkul kıymetler hukuku dersi veren Richard Painter, Fortune dergisine yaptığı açıklamada durumu “büyük bir sorun” olarak nitelendirdi. Painter, “Bütün başkanları inceledim, borsada işlem yapan başka bir başkan hatırlamıyorum” ifadelerini kullandı. Lyndon Johnson’dan bu yana hemen hemen her başkan, kör vakıf (blind trust) kullanmış, endeks fonlarında yatırım tutmuş ya da yalnızca Hazine tahviline sahip olmuştu. Örneğin Jimmy Carter, ailesinin fıstık işletmesini kör bir vakfa devretmiş ve işletme sonrasında satılmıştı.

Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle, mayıs ayında hisse işlemlerinin gündeme gelmesinin ardından Fortune’a yaptığı açıklamada varlıkların Trump’ın çocukları tarafından yönetilen bir vakıfta tutulduğunu belirtti. Eric Trump ise ailesinden birinin bireysel hisse aldığı yönündeki iddiaların “yalan ve tamamen asılsız” olduğunu duyurdu. Painter buna karşılık, “Eğer hesapta bir mülkiyet payı varsa finansal çıkar çatışması söz konusudur. Kimin yönettiği önemli değil” değerlendirmesinde bulundu.

Beyaz Saray daha sonra Ingle aracılığıyla yaptığı açıklamada portföyün bağımsız üçüncü taraf finans kurumları tarafından “Schwab 1000 gibi tanınmış endeksleri otomatik olarak replike eden bilgisayar tabanlı model portföyler” üzerinden yönetildiğini kaydetti. Ingle, portföyü hangi kurumların yönettiği ya da mayıs ayında neden aile vakfından söz edildiği sorularını yanıtsız bıraktı. Açıklamada “hiçbir çıkar çatışması bulunmuyor” ifadesi yer aldı.

Hesabın işlem zamanlaması dikkat çekiyor

Fortune dergisinin mayıs ayındaki ilk çeyrek beyannamesi üzerine yaptığı incelemeye göre söz konusu hesap, 1,38 milyon dolara kadar DoorDash hissesi satın aldı. Nisan ayında ise Trump, bahşişli çalışanlara yönelik bir vergi etkinliği için DoorDash aracılığıyla Beyaz Saray’a McDonald’s siparişi verdirmişti. Hesap, çip tarifesi muafiyetine ilişkin bilginin sızmasının ertesi günü olan 10 Şubat’ta 5 milyon ile 25 milyon dolar arasında büyük ölçekli teknoloji şirketi hissesi sattı. İran ile başlayan çatışmanın ilk haftalarında, Trump çatışmayı kısa vadeli bir gerilim olarak nitelendirirken hesap enerji şirketi hisseleri satın aldı. Ayrıca yumurta kıtlığı döneminde ülkenin en büyük yumurta üreticisi Cal-Maine hisseleri alındı ve iki ay sonra bu hisseler iki ile beş kat arasında bir kazançla satıldı.

Başkan ve başkan yardımcısı dışındaki tüm yürütme yetkilileri, kendi mal varlığını etkileyen devlet işlerine katılımı yasaklayan 18 U.S.C. 208 sayılı ceza kanunu kapsamında sorumlu tutuluyor. Painter bu konuda, “Eğer Trump Hazine Bakanı olsaydı, o hesap yüzünden çok büyük bir sorunla karşı karşıya kalırdı” değerlendirmesini yaptı. Painter, kimsenin devlet bilgisiyle işlem yaptığını iddia etmediğini, çünkü hisse senedi beyannamelerinin bunu kanıtlayamayacağını vurguladı; ona göre bu durum tam olarak yasaklama çağrısının gerekçesini oluşturuyor.

Kongre’de hisse senedi yasağı tartışması sürüyor

Temmuz ayında kabul edilen ve bir kimlik doğrulama yasa tasarısına eklenen yeni bir Meclis düzenlemesi, Kongre üyelerinin, eşlerinin ve bakmakla yükümlü oldukları çocukların hisse senedi ticareti yapmasını yasaklıyor. ABD Başkanı Trump, Birlik Durumu konuşmasında bu düzenlemeyi desteklediğini belirterek Kongre’nin “gecikmeden” yasayı geçirmesi gerektiğini, böylece üyelerin “içeriden bilgi kullanarak yolsuz şekilde kâr edemeyeceğini” söyledi. Ancak Senatör Josh Hawley geçen temmuz ayında yasağı 2029’dan itibaren başkan ve başkan yardımcısını da kapsayacak şekilde genişletmeyi önerdiğinde, Trump kendisini “piyon” ve “Demokratların kirli ellerine oynayan ikinci sınıf bir senatör” olarak nitelendirmişti.

Painter için tüm bunlar tanıdık bir tablo. 6 Ocak 2021’de kendisi ve Indiana Üniversitesi hukuk profesörü Donna Nagy, Kongre liderliğine Kongre üyeleri, başkan ve başkan yardımcısı için hisse senedi ticareti yasağı talep eden bir mektup yayımlamıştı. Ancak iki parti de bu talebe yanıt vermedi; Cumhuriyetçiler Trump’ı zor duruma düşürmek istemezken, Demokratlar ise eşi aktif bir yatırımcı olan Nancy Pelosi’yi rahatsız etmek istemedi.

Painter, riskin oldukça net olduğunu belirtiyor: “Eğer başkan petrol şirketi hisselerine sahipse, petrol fiyatı yükseldiğinde para kazanır. Yani İran’ı bombalarsa ve petrol fiyatı yükselirse, üstelik petrol şirketi hisselerine sahipse kazançlı çıkar; geri kalanımız ise galonu 6 dolardan benzin öder.” Hesabın mart ayında enerji şirketi hisseleri satın aldığını hatırlatan Painter, “Eğer bu bir yatırım fonu gibi işliyorsa, neden doğrudan bir yatırım fonu almıyor?” sorusunu yöneltti.

Trump’ın hisse senedi işlemleri neden çıkar çatışması olarak görülüyor?

Trump’ın portföyünün hangi kurumlar tarafından yönetildiği açıklanmadığı ve kendisinin hesap üzerinde mülkiyet payı bulunduğu için, aldığı kararların kendi mali çıkarlarını etkileyebileceği yönünde eleştiriler yapılıyor. Etik uzmanları, başkanlık kararlarının petrol, teknoloji veya gıda gibi sektörlerdeki fiyat hareketlerini etkileyebileceğini ve bunun hesaptaki yatırımlara doğrudan yansıyabileceğini belirtiyor.

Kongre üyeleri için hisse senedi yasağı ne zaman yürürlüğe girecek?

Temmuz ayında kabul edilen düzenleme, Kongre üyelerini, eşlerini ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları kapsıyor. Ancak başkan ve başkan yardımcısını da içeren daha kapsamlı bir yasağı öngören ayrı bir teklif henüz yasalaşmadı ve bu teklif 2029 yılına, yani Trump’ın görev süresinin bitişine kadar uygulamaya girmeyecek şekilde tasarlanmıştı.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.