ABD’de Savcฤฑ Mueller’in รงarลamba gรผnรผ Temsilciler Meclisi’nde vereceฤi ifade ile Trump’ฤฑn azli konusunda yeni bir sรผreรง baลlayacak. Geรงen hafta Temsilciler Meclisi’ne gelen Trump’ฤฑn azli ile ilgili tasarฤฑ reddedilmiลti.
Azil tartฤฑลmalarฤฑ Baลkan Trumpโฤฑn son aylarฤฑna kara bir bulut gibi รงรถkmรผล durumda. Karar verilmesi halinde Baลkanโฤฑn azil sรผrecinin baลlatฤฑlacaฤฤฑ yer olan Temsilciler Meclisiโndeyse รงoฤunluฤu elinde tutan Demokratlar sรผreรงle ilgili bรถlรผnmรผล halde.
amerikaninsesi.com’da yer alan habere gรถre, ABD Anayasasฤฑโndaki baลkanฤฑn gรถrevi iรงin uygun olmadฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle azledilmesi maddesi Amerika siyasetinin en zor ve tartฤฑลmalฤฑ prosedรผrlerinden.
ลu ana kadar hiรงbir baลkan doฤrudan bu madde yรผzรผnden gรถrevden alฤฑnmadฤฑ.
Eski Baลkanlardan Richard Nixon gรถrevden azledilebilecekken kendi isteฤiyle ayrฤฑldฤฑ. Andrew Johnson ve Bill Clinton iรงinse Temsilciler Meclisi tarafฤฑndan azil kararฤฑ รงฤฑkartฤฑlmฤฑล, ancak bu Baลkanlar Senato tarafฤฑndan suรงlu bulunmamฤฑลtฤฑ.
Ocak 2017โde gรถreve baลlamasฤฑndan bu yana Baลkan Trump soruลturmalarฤฑn odaฤฤฑnda. รzel Savcฤฑ Robert Muellerโฤฑn Rusya soruลturmasฤฑnฤฑn uzun zamandฤฑr beklenen raporunun redakte edilmiล bir versiyonunun Nisan ortasฤฑnda yayฤฑmlanmasฤฑ ise bir dรถnรผm noktasฤฑ oldu.
รarลamba gรผnรผ Mueller raporuyla ilgili olarak Temsilciler Meclisiโnin iki komisyonu รถnรผnde ifade verecek. Komisyonlardaki Demokratlarโฤฑn Trumpโฤฑn davranฤฑลlarฤฑnฤฑn raporda nasฤฑl iลlendiฤine odaklanmalarฤฑ bekleniyor. Demokratlarโฤฑn amacฤฑnฤฑn gรผndemlerindeki soruลturmalar iรงin Amerikalฤฑlarโฤฑn desteฤini kazanmak olduฤu belirtiliyor.
Muellerโฤฑn 448 sayfalฤฑk raporu Moskovaโnฤฑn 2016 Baลkanlฤฑk seรงimlerini Trumpโฤฑn kazanmasฤฑna yardฤฑm ettiฤi iddialarฤฑna yรถnelik incelemenin sonuรงlarฤฑnฤฑ iรงeriyor. Trumpโฤฑn kampanya yetkilileriyle Ruslar arasฤฑndaki temaslarฤฑnฤฑ anlatan rapor ancak Trumpโฤฑn kampanyasฤฑ ve Kremlin arasฤฑnda suรง oluลturacak bir gizli anlaลma yapฤฑlmฤฑล olduฤuna dair delillerin yetersiz olduฤu sonucuna varmฤฑลtฤฑ.
Muellerโฤฑn raporu ayrฤฑca Trump ve danฤฑลmanlarฤฑnฤฑn Muellerโฤฑn soruลturmasฤฑna birรงok kez mรผdahalede bulunduฤunu anlatฤฑyor, ancak bu hamlelerin adalete mรผdahale olduฤu ลeklinde bir sonuca varmaktan kaรงฤฑnฤฑyor.
Trump ise her fฤฑrsatta Muellerโa saldฤฑrฤฑyor ve soruลturma iรงin โcadฤฑ avฤฑโ ifadesini, gรถrevden azil tartฤฑลmalarฤฑ iรงinse โkirli, รงirkin ve iฤrenรงโ ifadelerini kullanฤฑyor.
Demokratlarโฤฑn kontrolรผndeki Temsilciler Meclisiโnde bazฤฑ รผyeler azil sรผrecinin baลlatฤฑlmasฤฑna olumlu bakฤฑyor, ancak liderleri bu talepleri geri รงeviriyor. Geรงen hafta Temsilciler Meclisiโne gelen bir azil tasarฤฑsฤฑ Meclisโten geri dรถnmรผลtรผ.
Senato ise Cumhuriyetรงiler tarafฤฑndan kontrol ediliyor. Bu da azil sรผrecinin Temsicliler Meclisiโnde baลlasa bile kamuoyunun gรถrรผลรผnรผn ani ลekilde baลkanฤฑn azledilmesine doฤru kaymamasฤฑ halinde Senatoโda son bulmasฤฑnฤฑn kuvvetle muhtemel olduฤunu gรถsteriyor.
Reuters/Ipsosโun Mayฤฑs ayฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ bir ankete gรถre Amerikalฤฑlarโฤฑn yรผzde 45โi baลkanฤฑn azledilmesini istiyor. Bu rakam Nisan ayฤฑnda yรผzde 40โtฤฑ.
Neden azil?
ABDโnin kurucularฤฑ Baลkanlฤฑk makamฤฑnฤฑ oluลturduklarฤฑnda Baลkanโฤฑn yetkilerini kรถtรผye kullanabileceฤinden de endiลe ettiler. Bu nedenle azil, รถnemli maddelerden biri olarak Anayasaโya eklendi.
Temsilciler Meclisi โazil yetkisine sahip tek merciโ olurken; Senato tรผm azillerin yargฤฑlamasฤฑnฤฑ yรผrรผten merci; Anayasa Mahkemesi
Baลkanฤฑ ise Senatoโdaki azil davalarฤฑna baลkanlฤฑk etme yetkisine sahip merci olarak belirlendi.
Anayasaโya gรถre Baลkan ihanet, rรผลvet ve diฤer bรผyรผk suรงlar ile gรถrevi kรถtรผye kullanmaktan azledilebilir. Bunun tam olarak ne anlama geldiฤiyse aรงฤฑk deฤil. Geรงmiลe bakฤฑldฤฑฤฤฑnda bunun yolsuzluk ve adli sรผreรงlere engel olunmasฤฑ gibi diฤer istismarlarฤฑ kapsฤฑyor olabileceฤi sanฤฑlฤฑyor.
Nasฤฑl iลliyor?
Azil sรผreci Temsilciler Meclisiโnde baลlatฤฑlฤฑyor. Temsilciler Meclisi mรผnazara yรผrรผtรผyor ve Baลkanโa bir azil tasarฤฑsฤฑnฤฑn ya da โsuรงlama dayanaklarฤฑโnฤฑn onaylanmasฤฑ suretiyle suรงlama yapฤฑlฤฑpyapฤฑlmamasฤฑnฤฑ oylamaya sunuyor. Tasarฤฑnฤฑn geรงmesi iรงin 435 รผyeli Meclisโin salt รงoฤunluฤu gerekiyor.
Temsilciler Meclisiโnin bรถyle bir tasarฤฑyฤฑ onaylamasฤฑ halinde Senatoโda bir yargฤฑlama yapฤฑlฤฑyor. Temsilciler Meclisi รผyeleri savcฤฑ, Senato jรผri ve Anayasa Mahkemesi Baลkanฤฑ da hakim rolรผnรผ รผstleniyor. Baลkanฤฑ suรงlu bulmak ve gรถrevden almak iรงin 100 รผyeli Senatoโda รผรงte iki รงoฤunluk gerekiyor. Bu Amerika tarihinde daha รถnce hiรง gรถrรผlmedi.
Anayasa Mahkemesi kararฤฑ geri รงevirebilir mi?
Bu sorunun yanฤฑtฤฑ โhayฤฑrโ. Baลkan Trump daha รถnceki Twitter mesajlarฤฑnda Anayasa Mahkemesiโnden Demokratlarโฤฑn kendisini azletmeye รงalฤฑลmasฤฑ halinde mรผdahale etmesini isteyeceฤini sรถylemiลti. Ancak รผlkenin kurucularฤฑ Senatoโnun kararฤฑnฤฑn federal yargฤฑ tarafฤฑndan temyize gรถtรผrรผleblir olmasฤฑnฤฑ รถzellikle reddetmiลti.
Temsilciler Meclisiโnde ลu an 235 Demokrat, 197 Cumhuriyetรงi, bir baฤฤฑmsฤฑz ve iki boล koltuk var.
1998โde Cumhuriyetรงiler Temsilciler Meclisiโnde รงoฤunluktayken Demokrat Baลkan Clintonโun azledilmesi sรผrecinin baลlatฤฑlmasฤฑ yรถnรผnde oy kullanฤฑlmฤฑลtฤฑ.
Senatoโda ลu anda 53 Cumhuriyetรงi, 45 Demokrat ve Demokratlarโdan yana oy kullanan iki baฤฤฑmsฤฑz var. Baลkanโฤฑn suรงlu bulunmasฤฑ ve gรถrevden azledilmesi iรงinse 67 oya ihtiyaรง var. Bu durumda Trumpโฤฑn azledilebilmesi iรงin en az 20 Cumhuriyetรงi ve tรผm Demokratlarโla baฤฤฑmsฤฑzlarฤฑn Baลkanโa karลฤฑ oy vermesi gerekiyor.
Trump azledilirse kim Baลkan olacak?
ฤฐhtimal verilmemekle birlikte Senatoโnun Trumpโฤฑ suรงlu bulmasฤฑ durumunda Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mike Pence Trumpโฤฑn dรถnemi sona erene kadar; yani 20 Ocak 2021โe kadar Baลkanlฤฑk koltuฤunda oturacak.
