Tรผketici gรผveni nisanda geรงen yฤฑlฤฑn ekim ayฤฑndan bu yana en yรผksek deฤerine ulaลฤฑrken, bireylerin otomobil, konut satฤฑn alma ihtimalini gรถsteren endeksler de artฤฑล gรถsterdi.
AA muhabirinin Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) verilerinden yaptฤฑฤฤฑ derlemeye gรถre, Tรผketici Gรผven Endeksi nisanda bir รถnceki aya gรถre yรผzde 5,1 artarak 71,3’e รงฤฑktฤฑ. Bรถylelikle tรผketici gรผveni geรงen sene ekim ayฤฑndan bu yana en yรผksek deฤerine yรผkseldi.
Geรงen yฤฑl nisan ayฤฑnda 68,5 olan tรผketici gรผven endeksi yรผkseliล trendini sรผrdรผrรผrken, darbe giriลiminin olduฤu Temmuz 2016’da 67 seviyesine gerilemiลti. Geรงen yฤฑl sonuna kadar dalgalฤฑ bir seyir izleyen endeks grafiฤi, ekimde 74 dรผzeyine yรผkselmiลti. รte yandan endeks bu sene ocakta 66,9, ลubatta 65,7, martta 67,8 deฤerini almฤฑลtฤฑ.
Nisanda hane halkฤฑnฤฑn maddi durum beklentileri endeksi de mart ayฤฑna gรถre yรผzde 3,4 artฤฑลla 90,7 oldu. Bu artฤฑล, gelecek 12 aylฤฑk dรถnemde hanenin maddi durumunun daha iyi olacaฤฤฑnฤฑ bekleyenlerin artmasฤฑndan kaynaklandฤฑ.
Tรผrkiye’de genel ekonomik duruma yรถnelik beklenti endeksi de nisanda
รถnceki aya gรถre yรผzde 3,3 yรผkselerek 93,2’den 96,2’ye รงฤฑktฤฑ.
Tรผketim iรงin borรงlanma iลtahฤฑ arttฤฑ
รte yandan nisanda geรงen 12 aylฤฑk dรถneme gรถre, genel ekonomik durum endeksi yรผzde 4, hanenin maddi durum beklentisi endeksi de yรผzde 3,4 arttฤฑ.
Mevcut dรถnemin dayanฤฑklฤฑ tรผketim malฤฑ satฤฑn almak iรงin uygunluฤunu gรถsteren endeks yรผzde 7,4 artarken, bireylerin bu mallara yรถnelik harcama yapma dรผลรผncesi endeksi yรผzde 0,1 geriledi.
Tรผketim finansmanฤฑ amacฤฑyla borรง kullanma ihtimali endeksi de nisanda yรผzde 13,2 yรผkseldi. Sรถz konusu artฤฑล, borรง kullanmanฤฑn tรผketim harcamalarฤฑnฤฑ olumlu yรถnde etkileyebilmesi nedeniyle iyimser bir tablo ortaya koydu.
Tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn deฤiลimine iliลkin beklenti endeksi de yรผzde 1,1 geriledi. Ancak bu gerileme gรถstergelere gรถre tรผketici fiyatlarฤฑnda artฤฑล beklentisine iลaret etti.
Ayrฤฑca gelecek 12 aylฤฑk dรถnem iรงin otomobil satฤฑn alma ihtimali endeksinde yรผzde 35,8, konut tamiratฤฑna para harcama ihtimali endeksinde yรผzde 12, konut satฤฑn alma ve inลa ettirme ihtimali endeksinde yรผzde 27,7 artฤฑล kaydedildi.
“Endekslerin yaz aylarฤฑnda daha da yรผkselmesini bekliyoruz”
Ata Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrmadan Sorumlu Genel Mรผdรผr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Cemal Demirtaล, referandum belirsizliฤinin bรผyรผk รถlรงรผde ortadan kalktฤฑฤฤฑnฤฑ belirtirken, bunun endekslere yansฤฑmasฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki aylardan itibaren gรถrรผleceฤini ifade etti.
Bundan sonraki dรถnemde konsantrasyonun ekonomiye kayacaฤฤฑna iลaret eden Demirtaล, turizm, yatฤฑrฤฑmlar, inลaat enerji sektรถrรผndeki geliลmelerin de bundan sonraki genel trend hakkฤฑnda bir รงerรงeve sunacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Tรผrkiye’nin geรงen yฤฑl zor bir dรถnemden geรงtiฤini, bunun tรผketici eฤilimlerini de etkilediฤini hatฤฑrlatan Demirtaล, ancak referandum รถncesi hรผkรผmetin bazฤฑ tedbir ve teลviklerinin de etkisiyle tรผketimde bir toparlanma gรถrรผldรผฤรผnรผ kaydetti. Demirtaล ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Dolarฤฑn bu kadar yรผksek olmasฤฑna raฤmen ลu ortamda tรผketici hareketlerinde bรผyรผk bir durgunluk gรถrmedik, bekle-gรถr havasฤฑ olmadฤฑ. Genel anlamda tรผketici beklentilerinde ve eฤilimlerinde de bir bozulma olmadฤฑ. Net etkileri referandum sonrasฤฑ dรถnemde gรถreceฤiz. Yatฤฑrฤฑmcฤฑ morali de dรผzeliyor. Tรผrkiye’de bรผyรผk yatฤฑrฤฑmlar durgun gรถrรผlรผyor, yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑ ileriye dรถnรผk gรผvenin artmasฤฑyla birlikte oluyor.
Hรผkรผmetin ekonomiyi rahatlatma รงalฤฑลmalarฤฑ, bankalarฤฑn kredi alanฤฑnda rahatlamalarฤฑyla kฤฑpฤฑrdanmalar var. Referandum sonrasฤฑ belirsizliฤin ortadan kalkmasฤฑ ve toparlanma bir fฤฑrsat penceresi aรงฤฑyor. Bu fฤฑrsatla birlikte henรผz olumlu bir sinyal alฤฑnmamakla birlikte yazฤฑn turizmin de toparlanmasฤฑyla ekonominin รผzerindeki รถlรผ toprak kalkabilir ve tekrar hareketlenebilir. Endekslerdeki artan oranda iyileลmeleri yaz aylarฤฑyla birlikte gรถrmeyi bekliyoruz.”
