- “KKM Ocak’ta, DDM 2025’te biter”
- “TL cazip hale geldi”
- “Kredi bรผyรผmesini yรผzde 40 bekliyorum”
- “Faiz artฤฑrฤฑm sรผreci Ocak’ta bitebilir”
- “Bankalarda ilk yarฤฑda kรขrlฤฑlฤฑk gerileyebilir”
- “Enflasyon muhasebesi sermaye yeterliliฤini 1 puan artฤฑrฤฑyor”
- “Sektรถrde ayrฤฑlan karลฤฑlฤฑklar รงok gรผรงlรผ”
- “Zorunlu karลฤฑlฤฑklara faiz talebimizde ฤฑsrarcฤฑyฤฑz”
- “Kredi kartฤฑ harcamalarฤฑna dรผzenleme gelmesi gerek”
- “Ticari kredilerde sorunlu alacaklarda zirve elektriฤin”
- “Bankalar artฤฑk sabit getirili tahvil istiyor”
- “ABD ve Avrupa’dan ciddi kaynak giriลi bekliyorum”
- Bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑ borรงlanmasฤฑ
- “Futbol kulรผplerinin kredileri TLREF ama tahsilatฤฑmฤฑz sรผrรผyor”
- Rusya yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ
Tรผrkiye Bankalar Birliฤi Baลkanฤฑ ve Ziraat Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Alpaslan รakar, makroekonomi ve bankacฤฑlฤฑk gรผndemiyle ilgili deฤerlendirmelerini paylaลtฤฑ.
Bu sene iรงin yรผzde 40 ile 45 bandฤฑnda bir enflasyon beklentisi olduฤunu dile getiren รakar, 2025 iรงin yรผzde 15โlik beklentinin yakalanma ihtimali bulunduฤunu da aktardฤฑ. รakar,ย Dolar/TLย beklentilerinin ise 39-40 lira aralฤฑฤฤฑnda olduฤunu sรถyledi. TLโde reel deฤerlenme temasฤฑnฤฑ makul bulduฤunu aktaran รakar, โTรผrkiyeโnin seรงim sonrasฤฑnda รถnรผnde olaฤanรผstรผ bir fฤฑrsat var. Seรงimsiz geรงecek bu 4,5 yฤฑlฤฑ restorasyon, reform ve yapฤฑsal reformlarฤฑn tamamlandฤฑฤฤฑ bir dรถnem olarak geรงirme imkanฤฑnฤฑ kaรงฤฑrmamak gerekโ dedi.
Enflasyon konusundaki kararlฤฑ duruลun korunacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ, fiyat istikrarฤฑ olmadan finansal istikrarฤฑn, bu saฤlanmadan da kalฤฑcฤฑ bir bรผyรผmenin yaratฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan รakar, โBu konuda iล dรผnyasฤฑnฤฑn da kamunun da mutabakatฤฑ var. Orta Vadeli Program (OVP) รงok รถnemli bir รงฤฑpa ve yeni bir hikayemiz var. Bu hikayeden vazgeรงemeyiz. Uygulamalฤฑyฤฑz ki, sonuรง alabilelim. 2025โi sฤฑรงrama yฤฑlฤฑ yapabilmek iรงin 2024 yฤฑlฤฑnda gerekli restorasyonu yapmak gerekโ dedi.
“KKM Ocak’ta, DDM 2025’te biter”
KKM ve DDM toplamฤฑnฤฑn 88-89 milyar dolara gerilediฤini vurgulayan รakar, bu รผrรผnlerin toplam mevduat iรงindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 16,8โe gerilediฤini aktardฤฑ.
รakar, kur korumalฤฑ mevduatฤฑn toplam mevduat iรงindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 5โlere gerilediฤini, ลubat ayฤฑnda bitebileceฤini sรถyledi.
DDMโnin ise ลu an standart olarak yรผzde 15-20 TL mevduata geรงiล, yรผzde 15 civarฤฑnda iseย Dรถvizย mevduata geรงiลle sรผrdรผฤรผnรผ hatฤฑrlatan รakar, โ2025 yฤฑlฤฑnda DDMโyi de konuลmuyor olacaฤฤฑz. Tedrici olarak azalarak gรผndemden รงฤฑkacaktฤฑrโ dedi.
“TL cazip hale geldi”
Bireylerin dรถviz talebinin normal seyrinde olduฤunu, geรงen yฤฑlฤฑn sonunda tรผzellerin bir miktar yฤฑlsonu รถdemeleri nedeniyle dรถviz talep ettiฤini aktaran รakar, โTL artฤฑk cazip. Neden cazip? รรผnkรผ kurun artฤฑk gelecek dรถnemde TLโden daha iyi getiri saฤlamayacaฤฤฑna dair bir kanฤฑ oluลmaya baลladฤฑ. Yani enflasyonun รผzerinde bir kur artฤฑลฤฑ beklentisi oluลmuyorโ dedi.
“Kredi bรผyรผmesini yรผzde 40 bekliyorum”
Sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ ve faiz dรผzleminde, bu yฤฑlฤฑn bรผyรผk yatฤฑrฤฑmlarฤฑn senesi olamayacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan รakar, yฤฑlฤฑn sonuna doฤru biraz daha iyimser bir tablo gรถrรผlebileceฤini aktardฤฑ.
โ2025โin regรผlatรถrlerin devreden รงฤฑktฤฑฤฤฑ bir yฤฑl olmasฤฑ lazฤฑm. Regรผlasyon, otorite falan konuลmadฤฑฤฤฑmฤฑz bir ortama ihtiyaรง var. Ben gelecek senenin banka upco toplantฤฑlarฤฑnฤฑn mรผลteri, iล, proje, bilanรงo olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorumโ diyen รakar, ลรถyle devam etti: 2024 iรงin yรผzde 40 civarฤฑnda bir kredi bรผyรผmesi bekliyorum. Bu yฤฑlฤฑn sonunda deฤiลken faizli, gelecek yฤฑlฤฑn baลฤฑndan itibaren ise normal akฤฑลฤฑnda bir kredi piyasasฤฑ oluลmasฤฑnฤฑ bekliyorum. Bankalarฤฑn elinde TL likiditesi bol. Bu aรงฤฑdan bir sฤฑkฤฑntฤฑmฤฑz yok. Ancak elbette maliyeti yรผksek. Tรผrkiyeโnin bรผyรผmesi her zaman bankalar aracฤฑlฤฑฤฤฑyla olmuลtur. ฤฐลletme sermayesi ihtiyacฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ, bunlardan kaynaklanan bir takipte alacak artฤฑลฤฑ beklenebileceฤini de biliyoruz. Ancak bu artฤฑล asla bankalarฤฑn aktif kalitesini zedeleyecek bรผyรผklรผkte olmayacak.
“Faiz artฤฑrฤฑm sรผreci Ocak’ta bitebilir”
รakar para politikasฤฑ patikasฤฑna yรถnelik de deฤerlendirmelerde bulundu.
รakar, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑโnฤฑn faiz artฤฑrฤฑm sรผrecini piyasa beklentisi รงerรงevesinde Ocak ayฤฑnda tamamlayacaฤฤฑnฤฑ tahmin ettiฤini sรถyledi.
รakar, โBen de herkes gibi dรผลรผnรผyorum. Piyasa faiz oranlarฤฑnฤฑ รงok etkileyeceฤini dรผลรผnmรผyorum. Mevduat piyasasฤฑnda TL faizleri yรผzde 45-50 bandฤฑnda. Kredi faizleri de yรผzde 45-55 arasฤฑnda bir bantta gidip geliyor. Dolar kredileri yรผzde 9, euro kredileri yรผzde 7,5-8 bandฤฑnda. Yฤฑlsonuna kadar faiz oranlarฤฑnฤฑn daha da artacaฤฤฑ kanaatinde deฤilim. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn da bu sรผreci Ocak itibariyle tamamlayacaฤฤฑ kanaatindeyimโ diye konuลtu.
รakar, “Son รงeyrek iรงerisinde รผlkemizde de faiz indirim sรผrecine doฤru gidileceฤini dรผลรผnรผyorum” dedi.
“Bankalarda ilk yarฤฑda kรขrlฤฑlฤฑk gerileyebilir”
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda kar marjlarฤฑnฤฑn baskฤฑlanacaฤฤฑnฤฑ รถngรถren รakar, enflasyona endeksli kaฤฤฑt getirilerinin azalacaฤฤฑnฤฑ, vade uyumsuzluฤunun da karlฤฑlฤฑk รผzerinde etki yaratacaฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
รakar, โMevduat vadesi 60 gรผn, kredi vadesi ise 18 ay. Bunlar da karlฤฑlฤฑฤฤฑ etkiliyorโ dedi.
“Enflasyon muhasebesi sermaye yeterliliฤini 1 puan artฤฑrฤฑyor”
Enflasyon muhasebesinin bankalara uygulanmasฤฑ konusunda Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek ile gรถrรผลรผldรผฤรผnรผ, ancak uygulamanฤฑn muhasebeleลtirilmiล vergi geliri nedeniyle gelecek seneye kaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen รakar, โEnflasyon muhasebesi uygulandฤฑฤฤฑ taktirde bankalarฤฑn Sermaye Yeterlilik Oranlarฤฑ 1 puan yukarฤฑ รงฤฑkฤฑyorโ dedi.
“Sektรถrde ayrฤฑlan karลฤฑlฤฑklar รงok gรผรงlรผ”
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn ayฤฑrdฤฑฤฤฑ kredi karลฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn yรผzde 80โlerde olduฤunu, Grup 2 kredilerde ortalama yรผzde 20โlerde takip oranฤฑna karลฤฑlฤฑk yรผzde 32 karลฤฑlฤฑk ayrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden รakar, โFinansal yeniden yapฤฑlandฤฑrma dรผzenlemesinin de รงฤฑkmasฤฑyla birlikte, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ aรงฤฑsฤฑndan รงok รถnemli bir destek saฤlanmฤฑล olduโ dedi. รakar, yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑล kredi bรผyรผklรผฤรผnรผn 500 milyar TLโlerde olduฤunu, รถnceki uygulama dรถneminde 394 mรผลterinin toplam 142 milyar TL kredisinin ise bu kapsamda bulunduฤunu sรถyledi.
“Zorunlu karลฤฑlฤฑklara faiz talebimizde ฤฑsrarcฤฑyฤฑz”
Alpaslan รakar, bankalarฤฑn bilanรงolarฤฑndaki likit varlฤฑklarฤฑnฤฑn 5 trilyon liraya yaklaลtฤฑฤฤฑnฤฑ, zorunlu karลฤฑlฤฑklar ve depodan oluลan bu varlฤฑฤฤฑn bilanรงolarฤฑn yรผzde 15-16โsฤฑna kadar ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ da vurguladฤฑ. รok yรผksek faizle toplanan mevduatฤฑn faizsiz ลekilde Merkez Bankasฤฑโnda tutulmasฤฑnฤฑ doฤru bulmadฤฑklarฤฑnฤฑ da aktaran รakar, โBu konuda ฤฑsrarcฤฑyฤฑz. Zorunlu karลฤฑlฤฑklara bir miktar faiz รถdenmesi gerektiฤini dรผลรผnรผyoruz. Ancak ลu ana kadar bu konuda bir yanฤฑt alamadฤฑkโ diye konuลtu.
“Kredi kartฤฑ harcamalarฤฑna dรผzenleme gelmesi gerek”
TBB Baลkanฤฑ รakar, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn toplam kredi bรผyรผklรผฤรผnรผn 11,6 trilyon TLโle ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ vurgularken, รถzkaynak karlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ yรผzde 30โlar seviyesinde beklediklerini aktardฤฑ.
รakar, รถzellikle kredi kartlarฤฑndaki bรผyรผmeye de dikkat รงekti. Yฤฑl ortasฤฑnda bรผyรผme hฤฑzฤฑ yรผzde 177โye ulaลan kredi kartฤฑ harcamalarฤฑnฤฑn yฤฑl sonunda yรผzde 159โa gerilediฤini, ancak hala รงok yรผksek olduฤunu da vurgulayan รakar, bu konuda bir dรผzenleme ihtiyacฤฑ olduฤunu, bunun da geleceฤini dรผลรผndรผฤรผnรผ sรถyledi, โBunu yapabilmenin yollarฤฑ kiลinin harcama tutarฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlanmasฤฑ, faiz yรผkseliลi ya da taksit sฤฑnฤฑrlamasฤฑ. Bu tรผr dรผzenlemelerin รถnรผmรผzdeki dรถnemde gรผndeme gelebileceฤini dรผลรผnรผyoruzโ dedi.
“Ticari kredilerde sorunlu alacaklarda zirve elektriฤin”
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde takipteki alacaklarฤฑn ortalamasฤฑnฤฑn yรผzde 1,65 seviyesinde olduฤunu aktaran รakar, ticari kredilerde en yรผksek tahsili gecikmiล alacak (TGA) oranฤฑnฤฑn yรผzde 4 ile elektrik, yรผzde 3,2 ile inลaat, yรผzde 2,6 ile eฤitim sektรถrlerinde olduฤunu, onlarฤฑ ise yรผzde 2,2 ile AVMโlerin de dahil olduฤu emlak sektรถrรผnรผn takip ettiฤini aktardฤฑ.
BDDK tarafฤฑndan uygulanan istisnalarฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑn geride kaldฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan รakar, โDรผnyadaki takipteki alacak uygulamasฤฑ ile bizim aramฤฑzda sadece kรผรงรผk farklฤฑlฤฑklar kaldฤฑ. Geรงmiล dรถnemdeki takip istisnalarฤฑnฤฑn รงoฤu yรผrรผrlรผkten kalktฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผ etkileyecek bir takip sorunu bulunmuyorโ diye de ekledi.
“Bankalar artฤฑk sabit getirili tahvil istiyor”
Bankalarฤฑn menkul kฤฑymet portfรถylerinin 4 trilyon lira civarฤฑnda bulunduฤunu belirten Alpaslan รakar, รถnceki dรถnemde uygulanan politika nedeniyle bunun 1 trilyon liralฤฑk kฤฑsmฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑm hesabฤฑnda olduฤunu, bankalarฤฑn bugรผn geรงmiล dรถnemin aksine enflasyona endeksli deฤil, uzun vadeli sabit getirili tahvil talebinde bulunduklarฤฑnฤฑ sรถyledi. Hazineโnin ise yรผzde 15โlerdeki OVP enflasyon hedefi รงerรงevesinde 5 ve 10 yฤฑl vadeli borรงlanmayฤฑ bu maliyetlerden tercih etmediฤini, daha kฤฑsa vadeye yรถnelmek istediฤini hatฤฑrlattฤฑ. รakar, yabancฤฑ talebinin de Tรผrk bankalarฤฑ ile aynฤฑ paralelde olduฤunu aktardฤฑ.
“ABD ve Avrupa’dan ciddi kaynak giriลi bekliyorum”
Dรผnyadaki fon akฤฑmlarฤฑnฤฑn bu sene Tรผrkiyeโnin lehine รงalฤฑลacaฤฤฑ รถngรถrรผsรผnรผ dile getiren รakar, Avrupa ve Amerikaโdan รงok ciddi anlamda kaynak giriลi beklediฤini sรถyledi.
TBB Baลkanฤฑ ayrฤฑca seรงim รถncesi dรถnemde 2,1 milyar dolarlฤฑk รงฤฑkฤฑล, seรงim sonrasฤฑ dรถnemde ise Mayฤฑs-Aralฤฑk dรถneminde 11,5 milyar dolar giriล gรถrรผldรผฤรผnรผ hatฤฑrlattฤฑ.
โYurt dฤฑลฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar รถnce tahvil ve hisse piyasasฤฑna girer. Bu talebin de oluลmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Seรงim sonrasฤฑ hisse senedine 2,5 milyar dolar, tahvile ise 2 milyar dolarlฤฑk giriล olduโ diyen รakar, โSermaye hareketleri anlamฤฑnda rahat olduฤumuzu, daha pozitif bir geleceฤin bizi beklediฤini sรถyleyebilirimโ ลeklinde devam etti.
Bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑ borรงlanmasฤฑ
Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn yurtdฤฑลฤฑ borรงlanmasฤฑnฤฑn 116 milyar dolar olduฤunu, bunun 78 milyar dolarฤฑnฤฑn kredi, 19 milyar dolarฤฑnฤฑn para piyasasฤฑndan alฤฑnmฤฑล borรงlar, 19 milyar dolarฤฑnฤฑn ise menkul kฤฑymet ihracฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen รakar, โVadeler uzuyor, maliyetler de giderek dรผลecek. Para bulunabiliyor artฤฑk, talep varโ dedi.
“Futbol kulรผplerinin kredileri TLREF ama tahsilatฤฑmฤฑz sรผrรผyor”
Bloomberg HTโnin futbol kulรผpleri ile yapฤฑlan kredi yapฤฑlandฤฑrmasฤฑ anlaลmasฤฑnฤฑn TLREFโe baฤlฤฑ olmasฤฑ nedeniyle gรผรงlรผk bekleyip beklemediฤi yรถnรผndeki sorusuna ise รakar, โEvet, bu anlaลmalra TLREFโe baฤlฤฑ ลekilde. Bugรผne kadar bu kredierdeki taksitlerimizi aldฤฑk. Tรผm kredilerimizde hep tahsilatฤฑ รถnceleyen bir yaklaลฤฑmฤฑmฤฑz oldu. Tรผm kredilerde tahsilatฤฑ saฤlayabilecek koลullar neyse, onu yaratmaya รงalฤฑลฤฑrฤฑz. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde esneklikler kurallarla baฤlฤฑdฤฑr. Futbol kulรผplerinden de gerekli tahsilatฤฑ yapacaฤฤฑzโ dedi.
Rusya yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ
TBB Baลkanฤฑ รakar, Rusya ve yaptฤฑrฤฑmlar konusunda bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn baลฤฑndan bu yana รงok hassas davrandฤฑฤฤฑnฤฑ da hatฤฑrlatarak, โ22 Aralฤฑk dรผzenlemesiyle birlikte, ABDโnin getirmiล olduฤu yeni bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑ var. Daha รถnce kendi para birimi ve รถdeme sisteminin kullanฤฑlmasฤฑnฤฑ engellerken, ลimdi yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn yumuลatฤฑlmasฤฑna dรถnรผk eylemleri de sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑyor. Tรผm sektรถr uluslararasฤฑ normlara uygun hareket ediyor. Ben bu sรผrecin daha uzun sรผre devam edeceฤini รถngรถrรผyorumโ dedi.
