Son dรถnemde Tรผrkiye’nin geliลtirdiฤi silahlฤฑ insansฤฑz hava araรงlarฤฑnฤฑ (SฤฐHA) gรผndeme taลฤฑyan ABD medyasฤฑ, รงok maksatlฤฑ amfibi hรผcum gemisi TCG Anadolu’ya ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna uฤrayan yeni nesil F-35 savaล uรงaklarฤฑnฤฑn yerine SฤฐHA’larฤฑn konuลlandฤฑrฤฑlacak olmasฤฑnฤฑ merceฤe aldฤฑ. Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn damadฤฑ Selรงuk Bayraktar’ฤฑn sahibi olduฤu Baykar’ฤฑn Genel Mรผdรผrรผ Haluk Bayraktar’ฤฑn ลirketin รผrettiฤi SฤฐHA’larฤฑn artฤฑk deniz kuvvetlerinde de gรถrev yapacaฤฤฑna dair tanฤฑtฤฑmฤฑnฤฑ haberleลtiren Forbes, Tรผrk donanmasฤฑnฤฑn TCG Anadolu’yu dรผnyanฤฑn ilk gerรงek drone uรงak gemisine dรถnรผลtรผrebileceฤine dikkat รงekti.
Sputnik’in haberine gรถre derginin savunma sanayi uzmanฤฑ David Axe imzalฤฑ haberinde, Haluk Bayraktar’ฤฑn TB-3 model SฤฐHA’nฤฑn 3D รงizim gรถrรผntรผlerini ilk kez paylaลarak “TB-3’รผn kanatlarฤฑ katlanabiliyor, TCG Anadolu gemisine iniล yapabilecek. Deniz Kuvvetlerimize รถnemli katkฤฑ sunacak” dediฤi tanฤฑtฤฑmla ilgili deฤerlendirmelerde bulunuldu.
“ฤฐลte karลฤฑnฤฑzda Tรผrk donanmasฤฑnฤฑn drone uรงak gemisi” baลlฤฑklฤฑ haberde, ‘Tรผrk savunma sanayinin TB-2/3 model sabit kanatlฤฑ SฤฐHA’larฤฑ gemilerden fฤฑrlatmanฤฑn etkili bir yolunu bulduฤu’ vurgusu yapฤฑlarak ลu yorumlar getirildi:
‘Basit bir yรถntem’
“Bir vinรง-makara sistemini bir rampa ile birleลtiren รงok basit yรถntem, Tรผrk donanmasฤฑnฤฑn yeni saldฤฑrฤฑ gemisi Anadolu’yu dรผnyanฤฑn ilk gerรงek SฤฐHA uรงak gemisine dรถnรผลtรผrmesine yardฤฑmcฤฑ olabilir.”
‘Anadolu’dan kalkabilecek yerli savaล uรงaฤฤฑ pek olasฤฑ deฤil’
“Bu dรผzenleme aynฤฑ zamanda Anadolu’nun insanlฤฑ uรงaklar konuลlandฤฑrma ve fฤฑrlatmasฤฑnฤฑ da saฤlamalฤฑ, ancak Tรผrkiye’nin hem (231.82 m uzunluฤunda, 32 metre geniลliฤinde, uรงuล gรผvertesi de 202 metre uzunluฤunda olan) Anadolu’nun gรผvertesinden kalkabilen hem de kaydadeฤer miktar yakฤฑt ve silah taลฤฑyabilen bir uรงak geliลtirmesi pek olasฤฑ deฤil.”
“Geminin merkez hattฤฑnda bir vinรง ve kasnak gรถrรผlรผyor. Kablo, gรผvertede pruva rampasฤฑ boyunca, TB-2/3’รผn fฤฑrlatฤฑlmaya hazฤฑr olduฤu noktaya kadar uzanฤฑyor. Vincin dronu gรผverte boyunca ve rampadan yukarฤฑ sรผrรผklemesi รถngรถrรผlรผyor.”
“Bu, 6.5 metre uzunluฤundaki TB-2/3โรผn 100 beygir gรผcรผndeki motorunun itme gรผcรผyle birleลtiฤinde, pervaneli SฤฐHA’yฤฑ 300 kiloluk yรผkรผnรผn bรผyรผk kฤฑsmฤฑ veya tamamฤฑyla havada uรงurabilir.”
‘TB-2/3’ten daha aฤฤฑr SฤฐHA’larฤฑ fฤฑrlatamayabilir’
“Fฤฑrlatma sistemi sadeliฤi iรงinde zarif. Sฤฑnฤฑrlamalarฤฑ olduฤu aลikar, ama Tรผrk donanmasฤฑnฤฑn hava kanadฤฑnฤฑn รงoฤunluฤu SฤฐHA’lardan oluลan bir havacฤฑlฤฑk gemisinin dรผnyadaki ilk operatรถrรผ olmasฤฑna hizmet edebilir. Vinรง-rampa kombinasyonu, SฤฐHA’nฤฑn kendisi daha fazla beygir gรผcรผ saฤlamadฤฑฤฤฑ sรผrece TB-2/3’ten daha aฤฤฑr SฤฐHA’larฤฑ fฤฑrlatamayabilir.”
‘Aslฤฑnda F-35B iรงin tasarlandฤฑ’
“Ancak sistemin net bir avantajฤฑ var: Bazฤฑ alternatif drone fฤฑrlatma donanฤฑmlarฤฑnฤฑn yapabileceฤi gibi gรผverteyi engellemiyor. Deniz kuvvetleri, en azฤฑndan 1960’lardan beri sabit kanatlฤฑ keลif ve hedef insansฤฑz hava araรงlarฤฑnฤฑ uรงak gemilerinden ve diฤer bรผyรผk gรผverteli gemilerden kaldฤฑrฤฑyor. Ancak bu insansฤฑz hava araรงlarฤฑ genellikle bir rampada beลik pozisyonundayken roket iticilerinin ateลlemesiyle havalandฤฑ…”
“Anadolu, dรผnyanฤฑn birรงok havacฤฑlฤฑk gemisi gibi fฤฑrlatma dรผzeneฤinden yoksun. Vinรง ve rampa fฤฑrlatma yรถntemi รงare olabileceฤi gibi Anadolu gibi gemilerden uรงmak iรงin รถzel olarak tasarlanan savaล uรงaฤฤฑ F-35B’nin programฤฑndan Tรผrkiye’nin รงฤฑkarฤฑlmasฤฑndan รถtรผrรผ de gerekli.”
‘Daฤlฤฑk Karabaฤ’da baลarฤฑsฤฑnฤฑ kanฤฑtladฤฑ’
“Sadece birkaรง modifikasyonla Anadolu, TB-2/3 SฤฐHA’larฤฑ ve helikopterlerden oluลan iล gรถrรผr bir hava kanadฤฑyla donanabilir. Evet, gemi havadan havaya savaล uรงaฤฤฑndan mahrum kalฤฑr. Ama sofistike sensรถrleri, uzun havada kalma sรผresi ve kรผรงรผk, isabetli mรผhimmatlarฤฑyla TB-2/3, baลarฤฑsฤฑ kanฤฑtlanmฤฑล bir gรถzetleme ve vurma platformu.”
“Sonbaharda Ermenistan ile Azerbaycan arasฤฑndaki kฤฑsa sรผren kanlฤฑ savaล sฤฑrasฤฑnda Azerbaycanโฤฑn TB-2’leri ve diฤer insansฤฑz hava araรงlarฤฑ yรผzlerce Ermeni tankฤฑnฤฑ, savaล araรงlarฤฑnฤฑ, toplarฤฑnฤฑ ve hava savunma sistemlerini imha etti. Aynฤฑ tรผr bir robotik hava kampanyasฤฑnฤฑn denizdeki bir mobil platformdan yรผrรผtรผldรผฤรผnรผ hayal edin.”
‘ฤฐnsanlฤฑ hafif avcฤฑ uรงaฤฤฑ Anadolu’ya uymayabilir’
“Tรผrk sanayisi, Anadolu ile de uyumlu olabilecek insanlฤฑ hafif avcฤฑ uรงaฤฤฑ geliลtirmeyi deฤerlendirmeye almฤฑลtฤฑ. Ancak รin ve Rusyaโnฤฑn rampadan fฤฑrlatฤฑlan insanlฤฑ avcฤฑ uรงaklarฤฑyla ilgili deneyimleri gรถsterge kabul edilirse, fฤฑrlatma mekanizmalarฤฑ olmayan kฤฑsa bir gemiden faaliyet gรถsterecek Tรผrk jeti felรง edici performans sฤฑnฤฑrlamalarฤฑna uฤrayabilir.”
“SฤฐHA’lar ve onlarฤฑ havalandฤฑrmak iรงin basit bir yรถntem muhtemelen takip edilmesi gereken yol. Yapฤฑmฤฑ son aลamasฤฑna gelen Anadolu, 2022’de filoya katฤฑlabilir.”
28 bin tonluk tonajฤฑ, 232 metre boyu, 58 metre yรผksekliฤi ile TCG Anadolu’nun 5440 metrekarelik uรงuล gรผvertesinin kฤฑsa mesafe kalkฤฑล-dikey iniล STOVL (Short Take Off-Vertical Landing) รถzelliฤi var. Haluk Bayraktar, Mart 2021’de yaptฤฑฤฤฑ tanฤฑtฤฑmda, ‘TCG Anadolu iรงin dikey iniล kalkฤฑล ve konvansiyonel iniล kalkฤฑล yapabilen SฤฐHA geliลtirdiklerini’ duyurmuลtu.
