Tรผrkiye, Rusya ile doฤalgaz fiyatlarฤฑnda 1 Ocak 2015’ten geรงerli olacak ลekilde fiyat indirimi konusunda mutabakat saฤlayฤฑp son tarih olan 29 Haziran’a kadar imzalarฤฑn atฤฑlamamasฤฑna raฤmen รถnรผmรผzdeki iki hafta iรงinde tahkime gitmeden bir anlaลma saฤlamayฤฑ umuyor.
Bazฤฑ yetkililer daha รถnce yaptฤฑklarฤฑ aรงฤฑklamalarda, bu hafta baลฤฑna kadar anlaลmaya dair imzalarฤฑn atฤฑlamamasฤฑ halinde BOTAล’ฤฑn Gazprom’a karลฤฑ uluslararasฤฑ tahkime gitme hakkฤฑ doฤacaฤฤฑnฤฑ belirtmiลlerdi.
Yaklaลฤฑk 50 milyar metrekรผplรผk yฤฑllฤฑk doฤalgaz tรผketiminin 28-30 milyar metrekรผpรผnรผ veren Rusya, Tรผrkiye’nin en bรผyรผk tedarikรงisi durumunda bulunuyor.
Reuters’a bilgi veren bir enerji yetkilisi, Gazprom ile yรผrรผtรผlen mรผzakerelerde resmi imzalarฤฑn atฤฑlmasฤฑ konusunda 29 Haziran’a kadar bir mutabakat saฤlanamadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Ancak Gazprom ile BOTAล arasฤฑnda gรถrรผลmeler sรผrdรผrรผlรผyor. Mรผzakereler sonlandฤฑrฤฑlmadฤฑ. รnรผmรผzdeki iki hafta iรงinde taraflarฤฑn anlaลmayฤฑ imzalamasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Herhangi bir ลekilde Tรผrkiye’nin tahkime gitmesini gerektirmeyecek ลekilde, anlaลmada olduฤu gibi, imzalarฤฑn atฤฑlmasฤฑnฤฑ ve sorunun giderilmesi bekleniyor” dedi.
Kaynaklar, Gazprom ile BOTAล arasฤฑnda anlaลma hรผkรผmlerine gรถre 29 Aralฤฑk 2014’ten geรงerli olmak รผzere altฤฑ ay boyunca doฤalgaz fiyatlarฤฑnda indirim gibi taleplerin gรถrรผลรผlmesi hakkฤฑ bulunduฤunu, bu sรผre iรงinde indirim mutabakatฤฑ 28 Haziran gece yarฤฑsฤฑna kadar imzalanamazsa 29 Haziran’dan itibaren Tรผrkiye’nin uluslararasฤฑ tahkime gidebileceฤini belirtiyorlardฤฑ.
Yetkililer, Rusya’nฤฑn fiyat indirimi konusunu yapฤฑmฤฑnฤฑ planladฤฑฤฤฑ Tรผrk Akฤฑmฤฑ Projesi’ne baฤladฤฑฤฤฑnฤฑ ancak bu iki konunun ayrฤฑ ayrฤฑ deฤerlendirilmesi gerektiฤini kaydediyorlar.
“Mรผzakerelerdeki temel sorun, fiyat revizyonu hakkฤฑ kullanฤฑlฤฑrken Gazprom’un anlaลma ile doฤrudan ilgisi olmayan konulardaki talebini dile getirmesi” diyen aynฤฑ yetkili, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Tรผrk Akฤฑmฤฑ’nฤฑn birinci hattฤฑna fizibilite iรงin bir รถnizin verildi ve Rusya’nฤฑn bu konuda รงalฤฑลma yapmasฤฑnฤฑn รถnรผnde engel kalmadฤฑ. Ancak 2, 3 ve 4. hatlar iรงin ลu aลamada izin verilmesi sรถz konusu deฤil; Rusya bunu ayrฤฑ bir mรผzakere konusu olarak ele almalฤฑ.”
Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Putin’in geรงen yฤฑl Aralฤฑk’ta yaptฤฑฤฤฑ Ankara ziyareti sฤฑrasฤฑnda gรผndeme gelen Gรผney Akฤฑm doฤalgaz boru hattฤฑ projesinin iptal edilerek yerine Rusya’dan baลlayฤฑp Trakya’da karaya รงฤฑkacak 63 milyar metrekรผplรผk gaz hattฤฑ yapฤฑlmasฤฑ gรผndeme geldi.
Aynฤฑ yetkili, “Tรผrkiye’nin, daha รถnce taraflarฤฑn anlaลma saฤladฤฑฤฤฑ yรผzde 10.25’in daha yukarฤฑ รงekilmesi gibi bir talebi yok. Tรผrkiye, indirim baลlฤฑฤฤฑnda yรผrรผtรผlen mรผzakerelerde fiyat indirim anlaลmasฤฑnฤฑn sonuรงlandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ istiyor” dedi.
Tรผrk Akฤฑmฤฑ’nฤฑn deniz altฤฑndan ilerleyecek kesimi, her biri 15.75 milyar metrekรผp kapasiteli dรถrt hattan oluลacak. Boru hattฤฑ 660 kilometre boyunca Gรผney Akฤฑm iรงin รถngรถrรผlen gรผzergahฤฑ izleyecek, daha sonra 250 kilometre boyunca Tรผrkiye’nin Avrupa kฤฑtasฤฑndaki topraklarฤฑna doฤru ilerleyecek. ฤฐlk hattan saฤlanacak doฤalgazฤฑn bรผtรผnรผyle bรผyรผmekte olan Tรผrkiye piyasasฤฑnฤฑn kullanฤฑmฤฑna sunulmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Bu hattan akฤฑลฤฑn saฤlanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Ukrayna รผzerinden gelen Batฤฑ Hattฤฑ’ndan gaz alฤฑmฤฑ son bulacak.
Konu hakkฤฑnda bilgi sahibi bir sektรถr yetkilisi, uluslararasฤฑ tahkimin Tรผrkiye iรงin bir seรงenek olduฤunu belirterek, “Ancak sanki taraflar arasฤฑnda hava daha yumuลamฤฑล gibi duruyor. ฤฐki รผlke de birbirine ihtiyaรง duyuyor ve tahkime gerek kalmadan anlaลmanฤฑn imzalanacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Bir-iki haftaya sonuรงlanฤฑr beklentisi var” dedi.
Tรผrk Akฤฑmฤฑ iรงin inลaata bir an รถnce baลlamak isteyen Rusya, hattan ilk akฤฑลฤฑn 2016 yฤฑlฤฑ Aralฤฑk ayฤฑnda baลlanmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Gazprom’dan bir yetkili de, BOTAล ile nihai anlaลmanฤฑn saฤlanamadฤฑฤฤฑnฤฑ ancak gรถrรผลmelerin devam ettiฤini belirtti ve, “Anlaลma iรงin belirlenmiล bir son tarih yoktu” dedi.
Gazprom, Tรผrkiye ile yรผrรผtรผlen gaz fiyatฤฑ gรถrรผลmeleriyle Tรผrk Akฤฑmฤฑ arasฤฑnda bir baฤlantฤฑ bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ savunuyor.
