Dรผnya Altฤฑn Konseyi (WGC) yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bir raporda, Tรผrkiye’nin 80 tonun รผzerinde altฤฑn satmasฤฑyla kรผresel merkez bankasฤฑ altฤฑn varlฤฑklarฤฑnฤฑn Nisan ayฤฑnda bir yฤฑldan uzun bir sรผredir ilk kez dรผลtรผฤรผnรผ belirtti.
Merkez bankalarฤฑnฤฑn toplam altฤฑn rezervleri Nisan ayฤฑnda 71 ton azaldฤฑ. Raporda, merkez bankasฤฑ altฤฑn varlฤฑklarฤฑnฤฑn en son Mart 2022’de azaldฤฑฤฤฑ ve net dรผลรผลรผn bir ton olduฤu belirtildi.
WGC’nin kฤฑdemli analisti Krishan Gopaul, aylฤฑk dรผลรผลรผn trendin tersine dรถndรผฤรผnรผ gรถstermediฤini sรถyledi. Gopaul Cuma gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “รlke dรผzeyindeki veriler, ani bir merkez bankasฤฑ satฤฑล dalgasฤฑndan รงok, rezervlerdeki dรผลรผลรผn esas olarak Tรผrkiye’den kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor” dedi.
Tรผrkiye Merkez Bankasฤฑ Nisan ayฤฑnda 81 ton altฤฑn satarak elindeki altฤฑn miktarฤฑnฤฑ 491 tona dรผลรผrdรผ. Bu satฤฑล, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn Mart ayฤฑnda 15 ton altฤฑn satmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gerรงekleลti.
Tรผrkiye geรงen yฤฑl 148 ton altฤฑn satฤฑn alarak tรผm merkez bankalarฤฑ arasฤฑnda en fazla altฤฑn satฤฑn alan รผlke oldu ve altฤฑn rezervlerini 542 tona รงฤฑkararak kayฤฑtlardaki en yรผksek seviyeye ulaลtฤฑ.
Raporda, รผlkeye รถzgรผ koลullarฤฑn Tรผrkiye’nin altฤฑnlarฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ elden รงฤฑkarmasฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑ belirtildi.
Raporda, “Bu, uzun vadeli altฤฑn politikalarฤฑnda bir deฤiลiklikten ziyade yerel dinamiklere verilen รถzel bir tepkiydi: kรผlรงe altฤฑn ithalatฤฑna getirilen geรงici kฤฑsmi yasaฤฤฑn ardฤฑndan รงok gรผรงlรผ kรผlรงe, sikke ve mรผcevher talebini karลฤฑlamak iรงin Tรผrkiye’nin iรง piyasasฤฑna altฤฑn satฤฑldฤฑ” denildi. “Bu satฤฑลฤฑn devam edip etmeyeceฤi ve edecekse hangi hฤฑzda devam edeceฤi henรผz belli deฤil.”
Nisan ayฤฑndaki diฤer satฤฑลlar tonaj aรงฤฑsฤฑndan รถnemli รถlรงรผde daha dรผลรผktรผ. Kazakistan Merkez Bankasฤฑ 13 ton, รzbekistan Merkez Bankasฤฑ iki ton ve Kฤฑrgฤฑzistan Merkez Bankasฤฑ 0,6 ton sattฤฑ.
Bรผyรผk รงaplฤฑ altฤฑn satฤฑลlarฤฑnฤฑn yeni bir trend haline gelmesi muhtemel olmasa da, merkez bankalarฤฑnฤฑn altฤฑn alฤฑmlarฤฑ yavaลlฤฑyor.
Nisan ayฤฑnda sadece dรถrt merkez bankasฤฑ altฤฑn satฤฑn alฤฑrken, Polonya 15 ton, รin Halk Bankasฤฑ sekiz ton (รผst รผste altฤฑncฤฑ aylฤฑk alฤฑmฤฑ), รek Ulusal Bankasฤฑ iki ton ve Moฤolistan Merkez Bankasฤฑ bir ton ilave alฤฑm yaptฤฑ.
WGC, merkez bankalarฤฑnฤฑn altฤฑn varlฤฑklarฤฑnda Nisan ayฤฑnda yaลanan dรผลรผลรผ geride bฤฑrakarak 2023 yฤฑlฤฑ boyunca daha fazla alฤฑm yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Gopaul, “Bu gรถrรผลรผmรผz, rezerv yรถneticilerinin altฤฑna yรถnelik genel olarak olumlu tutumlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ gรถsteren son Merkez Bankasฤฑ Altฤฑn Rezervleri anketimizin bulgularฤฑyla da destekleniyor,” dedi. “Irak Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn Mayฤฑs ayฤฑnda 2,5 tonluk bir alฤฑm yaptฤฑฤฤฑnฤฑ ve daha fazlasฤฑnฤฑn geleceฤinin sinyalini verdiฤini de belirtmek gerekir.”
Tรผrkiye’nin durumu benzersizdir
Vatandaลlarฤฑn enflasyona, siyasi ve ekonomik belirsizliฤe ve yerel para biriminin deฤer kaybฤฑna karลฤฑ bir koruma olarak deฤerli metale sarฤฑlmasฤฑyla Tรผrkiye’de geรงtiฤimiz yฤฑl altฤฑn talebinde bir artฤฑล yaลandฤฑ.
Stack Financial Services LLC’nin mali danฤฑลmanฤฑ William Stack Kitco News’e yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Tรผrkiye’de altฤฑna yรถnelik yerel talep, satฤฑn alma gรผรงlerini dรผลen Lira’dan koruma arzusundan kaynaklanฤฑyor,” dedi. “Altฤฑn, finansal bir sฤฑkฤฑntฤฑya dรผลtรผฤรผnรผzde sahip olmak iรงin harika bir varlฤฑktฤฑr รงรผnkรผ gerektiฤinde satฤฑlabilir.”
Artan altฤฑn talebi altฤฑn ithalatฤฑnฤฑn artmasฤฑna yol aรงarak Tรผrkiye’nin geniลleyen cari aรงฤฑฤฤฑnฤฑ olumsuz etkiledi. Bunun รผzerine Tรผrkiye ลubat ayฤฑnda altฤฑn ithalatฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtlamaya yรถnelik adฤฑmlar attฤฑ ve iรง talebi karลฤฑlamak iรงin altฤฑn rezervlerini satmaya baลladฤฑ.
Ancak Stack, elindeki altฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ elden รงฤฑkarma hamlesinin Tรผrkiye Merkez Bankasฤฑ iรงin mutlaka kaybedilecek bir senaryo olmadฤฑฤฤฑna dikkat รงekti.
“Tรผrkiye’nin satฤฑล yapmasฤฑnฤฑn bir nedeni de altฤฑnฤฑn dolar bazฤฑnda bir yฤฑl รถncesine gรถre %10 yรผkselmiล olmasฤฑ. Lira bazฤฑnda ise kazanรง daha dramatik – %70-85,” diye aรงฤฑkladฤฑ. “Eฤer Tรผrkiye uluslararasฤฑ alanda altฤฑn satarsa, bu Lira’yฤฑ daha da zayฤฑflatฤฑr. Ancak Tรผrkiye’de ikamet edenlere Lira karลฤฑlฤฑฤฤฑnda altฤฑn sattฤฑklarฤฑnda, piyasadaki Lira miktarฤฑ azalฤฑyor ve bรถylece para biriminin gรผรงlenmesine yardฤฑmcฤฑ oluyor.”
