Tรผrkiye, 5 yฤฑl aradan sonra saman ithal etmeye baลladฤฑ. Dรผnya gazetesinden Ali Ekber Yฤฑldฤฑrฤฑmโฤฑn haberine gรถre sฤฑฤฤฑr ithalatฤฑnda dรผnyada ikinci, Avrupaโnฤฑn ise lideri olan Tรผrkiye, kฤฑrmฤฑzฤฑ et, damฤฑzlฤฑk, besilik ve kasaplฤฑk hayvan, kรผรงรผkbaล hayvan, yem ham maddelerinden sonra 5 yฤฑl aradan sonra tekrar saman ithal etmeye baลladฤฑ.
Bulgaristanโdan ilk ithal saman ฤฐzmir Limanฤฑโna geldi. Tรผrkiye ilk kez 2012 yฤฑlฤฑnda saman ithal etmiลti. ฤฐthalatฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑ 2012โden bu yana tarฤฑmla ilgili konular gรผndeme geldiฤinde โsaman bile ithal ediyoruzโ denilerek hayvancฤฑlฤฑk politikasฤฑ eleลtiriliyor. Hayvancฤฑlฤฑk sektรถrรผ temsilcileri, saman รผretiminin azalmasฤฑ, bazฤฑ tรผccarlarฤฑn stok yapmasฤฑ nedeniyle saman fiyatฤฑnฤฑn sezon baลฤฑnda 25 kuruลtan 50-60 kuruลa kadar รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ kฤฑล aylarฤฑnda 1 liraya yaklaลacaฤฤฑnฤฑ bu nedenle ithalatฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu iddia ediyor.
BULGARฤฐSTANโDAN TONU 120 DOLARA ฤฐTHAL SAMAN
Saman ithalatฤฑ aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak Bulgaristanโdan yapฤฑlฤฑyor. Tรผrkiyeโdeki saman piyasasฤฑnฤฑ yakฤฑndan izleyen Bulgar saman รผreticileri tonu 40 dolar civarฤฑnda olan samanฤฑ, Tรผrkiyeโnin yoฤun talebi ile 60 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkardฤฑ. Bulgaristanโda kalitesine gรถre 50 ile 65 dolara alฤฑnan samanฤฑn tonu Tรผrkiyeโye maliyeti 110-120 dolara geliyor.
SAMAN FฤฐYATI NEDEN ARTIYOR?
Bulgaristanโdan ilk saman ithalatฤฑ yapan ฤฐzmir Kฤฑrmฤฑzฤฑ Et รreticileri Birliฤi Baลkanฤฑ Osman Civil, Tรผrkiyeโde saman fiyatฤฑnฤฑn sezonunda tonunun 300-400 liraya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek DรNYAโya ลu deฤerlendirmeyi yaptฤฑ:
โDaha sezondayken fiyatlarฤฑn yรผkselmesi hepimizi tedirgin etti. รzellikle sonbahar ve kฤฑล aylarฤฑnda fiyatฤฑn daha รงok yรผkseleceฤi endiลesi var. Bu nedenle รถnlem olarak ithalat yapmaya karar verdik. Tรผrkiyeโde รถzellikle saman รผretiminin yoฤun olduฤu Gรผneydoฤu Anadolu Bรถlgesiโnde buฤday ve arpa tohumunda deฤiลikliฤe gidildi. Yรผksek dane verimi olan ama sapฤฑ kฤฑsa รงeลitler ekildi. Ayrฤฑca yine bu bรถlgede biรงerdรถverler yรผksek biรงim, yani daneye yรถnelik biรงim yaptฤฑklarฤฑ iรงin sap anฤฑz olarak tarlada kaldฤฑ ve saman verimi dรผลtรผ. Samanฤฑn az olduฤunu gรถren tรผccarlar fiyatฤฑn artacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnerek stok yapmaya baลladฤฑ. Biz, sipariล veriyoruz, sรถzleลme yapฤฑyoruz. Fakat saman gรถndermiyorlar. Bu nedenle ihtiyacฤฑmฤฑzฤฑ karลฤฑlamak ve fiyat artฤฑลฤฑnฤฑ รถnlemek amacฤฑyla ithalat yapmaya karar verdik. รรผnkรผ รถnlem alฤฑnmazsa kฤฑล aylarฤฑnda saman fiyatฤฑ 700 liranฤฑn รผzerine รงฤฑkar.โ
ฤฐTHAL SAMAN ฤฐZMฤฐR LฤฐMANIโNDA
ฤฐzmir Kฤฑrmฤฑzฤฑ Et รreticileri, Birliฤiโnin ithal ettiฤi ilk parti saman ฤฐzmir Limanฤฑโna geldi. Birlik Baลkanฤฑ Osman Civil, Bulgaristanโa ilk gittiklerinde samanฤฑnฤฑn tonunun 40 dolar civarฤฑnda olduฤunu hatฤฑrlatarak: โลu anda 2017 mahsulรผ samanฤฑn tonu 50 ile 60 dolar arasฤฑnda. Geรงen yฤฑlฤฑn รผrรผnรผ ise 5-10 Dolar daha dรผลรผk. Tรผrkiyeโnin yoฤun talebi รผzerine onlar da fiyat yรผkseltiyor. รรผnkรผ, Tรผrkiye piyasasฤฑnฤฑ yakฤฑndan izliyorlar. Bize, Konyaโda, Polatlฤฑโda kimde ne kadar saman var onu sรถylรผyorlar. Orada 55-60 dolara alฤฑnan samanฤฑn Tรผrkiyeโye maliyeti 110-120 dolar. Gรผmrรผk vergisi yok. Fakat taลฤฑma, liman hizmetleri, karantina, boลaltma ve benzeri maliyetlerle tonu 120 dolara geliyor. Biz รผreticiye bu fiyattan veriyoruzโ dedi.
OT SORUNU รรZรLMEDEN ET SORUNU รรZรLMEZ
Aksarayโda yonca รผretimi, ticareti ve ihracatฤฑ yapan Mesut รrkรงรผ, saman ithalatฤฑnฤฑn takrar gรผndeme gelmesinin hayvancฤฑlฤฑk politikasฤฑndaki yanlฤฑลlฤฑklardan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek ลunlarฤฑ sรถyledi: โTรผrkiyeโnin saman รผretim merkezi Urfa, Mardin, Konya, Ankara Polatlฤฑ ve Trakya bรถlgesi. Hasat ilk baลladฤฑฤฤฑnda tonunu 280 liraya Urfaโdan aldฤฑฤฤฑmฤฑz saman ลimdi 500 lira oldu. Tรผrkiyeโde et sorunu yok ot sorunu var. Meralarฤฑmฤฑz, tarฤฑm arazilerimiz boล dururken yฤฑllฤฑk ortalama 15 milyon ton kaba yem aรงฤฑฤฤฑmฤฑz var. Saman ithal ediyoruz. O zaman bir yerde yanlฤฑลlฤฑk var. Bunu gรถrmek lazฤฑm. Ete tarladan deฤil kasaptan bakan bir politikamฤฑz var. Et sorununa kasaptan deฤil, tarladan topraktan bakmalฤฑyฤฑz. En รงok ihtiyacฤฑmฤฑz olan kaba yemi รผretemiyoruz. Verimli arazilerin ekilmesi, meralarฤฑn ฤฑslah edilerek hayvancฤฑlฤฑฤa kazandฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekir. Yoksa ithalat hep gรผndemde olur.โ
ฤฐthal 500 bin hayvana ne yedirilecek?
Et ve Sรผt Kurumuโnun 500 bin baล besilik hayvan ithal edeceฤini ancak bu hayvanlara ne yedirileceฤinin dรผลรผnรผlmediฤini belirten รrkรงรผ: โEt ve Sรผt Kurumuโndan hayvan alacaklar bizden yem talebinde bulunuyor. Hayvanlarฤฑn ne zaman geleceฤi, kime kaรง hayvan verileceฤi belli deฤil. Et ve Sรผt Kurumu 500 bin baล hayvan ithal edecek ama bu hayvanlarฤฑn yem programฤฑ yapฤฑlmadฤฑ. Bu hayvanlar ne yedirilecek belli deฤilโ dedi.
BAYRAM SONRASI SAMAN YรKLร GEMฤฐLER GELECEK
ฤฐzmir Damฤฑzlฤฑk Sฤฑฤฤฑr Yetiลtiricileri Birliฤi, bayramdan sonra 9 bin ton saman ithalatฤฑ iรงin Bulgaristanโda sรถzleลme yaptฤฑ. Birlik Baลkanฤฑ Ahmet Kocaaฤa anlaลmaya vardฤฑklarฤฑ 9 bin ton samanฤฑn 3 parti halinde bayramdan sonra ฤฐzmir Limanฤฑโna geleceฤini belirterek ลu bilgileri verdi:โ Tรผrkiyeโde bรผyรผk bir saman sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yok. Saman var. Fakat belli tรผccarlarฤฑn elinde. Bunlar fiyatฤฑ yรผkseltiyor. Saman istiyoruz gรถndermiyorlar. Biz de yรถnetim kurulu olarak ithalat yapmaya karar verdik. Bunun iรงin sรถzleลme imzaladฤฑk. ฤฐlk parti bayramdan sonra gelecek. Bize ton maliyeti 120 dolar civarฤฑnda olacak. Bunun รผzerine azda olsa bir kรขr koyup รผretici ortaklarฤฑmฤฑza vereceฤiz. Biz bu ithalatla bir nevi piyasaya mรผdahale ederek fiyatฤฑn yรผkselmesini engellemeye รงalฤฑลฤฑyoruz.โ
BULGARฤฐSTANโDA FฤฐYAT ARTTI
Tรผrkiyeโnin Bulgaristan pazarฤฑna yรถnelmesi ile tonu 40 dolar olan saman 60 dolara kadar รงฤฑktฤฑ. Tรผrkiye piyasasฤฑnฤฑ yakฤฑndan izleyen Bulgaristanโdaki รผreticiler, yerli saman fiyatฤฑnฤฑn yรผkselmesi ve Tรผrkiyeโnin yoฤun talebi รผzerine fiyat yรผkseltti.
