Ankara รniversitesi Tฤฑp Fakรผltesi Enfeksiyon Hastalฤฑklarฤฑ Ana Bilim Dalฤฑ Baลkanฤฑ Prof. Dr. ฤฐsmail Balฤฑk, Kurban Bayramฤฑ’ndaki hareketliliฤin Covid-19 vaka sayฤฑlarฤฑna yansฤฑmasฤฑnฤฑn bu haftadan itibaren gรถrรผleceฤini vurgulayarak, vakalarฤฑn artmamasฤฑ iรงin tedbirlere uyulmasฤฑ ve aลฤฑ olunmasฤฑ gerektiฤini belirtti. Balฤฑk, tek doz aลฤฑ olanlarฤฑn Delta varyantฤฑna karลฤฑ รงok az korunduฤunu sรถylerken, “Yani bir doz aลฤฑ olanlarda Delta varyantฤฑ hastaneye yatacak kadar hastalฤฑฤa sebebiyet verebilir” dedi. Balฤฑk, 49 milyon kiลinin Delta varyantฤฑna baฤlฤฑ aฤฤฑr enfeksiyon ve รถlรผm riskine maruz olduฤunu sรถyledi.
ฤฐngiltere’de dรผลen vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn, kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ve Delta varyantฤฑ sebebiyle tekrar yรผkseldiฤine dikkati รงeken Balฤฑk, “ฤฐngiltere’deki gรผnlรผk vaka sayฤฑlarฤฑ Delta varyantฤฑndan dolayฤฑ 50 bine รงฤฑktฤฑ. Eฤer kiลisel tedbirleri gevลetirsek, rehavet iรงinde olursak Delta varyantฤฑ รผlkemizde de hฤฑzlฤฑ ลekilde yayฤฑlacak ve hakim varyant haline gelecektir” uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Balฤฑk, Delta varyantฤฑnฤฑn bulaลฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn รงok daha yรผksek olduฤunu hatฤฑrlatarak, “Avrupa’daki vakalarฤฑn yรผzde 65’i, ฤฐngiltere’dekilerin yรผzde 90’ฤฑndan fazlasฤฑ Delta varyantฤฑna baฤlฤฑ. Yurt dฤฑลฤฑnda yeni yapฤฑlan bir araลtฤฑrmada Delta varyantฤฑnฤฑn vรผcutta 1200 kat daha hฤฑzlฤฑ รงoฤalabildiฤi tespit edildi. Zaten bundan dolayฤฑ bu varyant รงok daha hฤฑzlฤฑ ve kolay ลekilde bulaลฤฑyor.” dedi.
Delta varyantฤฑndan korunmanฤฑn ancak iki doz aลฤฑlamayla mรผmkรผn olduฤunu sรถyleyen Balฤฑk, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Araลtฤฑrmalara gรถre iki doz aลฤฑ, Delta varyantฤฑna karลฤฑ koruyuculuฤunu รถnemli รถlรงรผde devam ettiriyor. Bu, birรงok รผlkedeki bilimsel araลtฤฑrmalarla ortaya koyuldu. รrneฤin, ABD’de son iki ay iรงinde รถlenlerin yรผzde 99’unun iki doz aลฤฑsฤฑ olmayanlar arasฤฑndan olduฤu tespit edildi.”
“Bir doz aลฤฑnฤฑn koruyucu etkisi var ama รงok az”
Prof. Dr. Balฤฑk, Tรผrkiye’de bir doz aลฤฑ olanlarฤฑn oranฤฑnฤฑn yรผzde 63, iki doz aลฤฑ yaptฤฑranlarฤฑn oranฤฑnฤฑn da yรผzde 36 olduฤuna iลaret ederek, “Delta varyantฤฑna karลฤฑ bir doz aลฤฑnฤฑn koruyucu etkisi var ama รงok az. Yani bir doz aลฤฑ olanlarda Delta varyantฤฑ hastaneye yatacak kadar hastalฤฑฤa sebebiyet verebilir. Bu nedenle bir doz aลฤฑ olanlarฤฑn bir an รถnce ikinci dozlarฤฑnฤฑ olmalarฤฑ gerekiyor.” diye konuลtu.
“49 milyon kiลi Delta varyantฤฑna baฤlฤฑ aฤฤฑr enfeksiyon ve รถlรผm riskine maruz”
Saฤlฤฑk Bakanฤฑ Fahrettin Koca’nฤฑn, 23 milyon kiลinin hiรง aลฤฑ yaptฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ, 17 milyon kiลinin ikinci doz, 9 milyon kiลinin de รผรงรผncรผ doz aลฤฑsฤฑnฤฑ henรผz olmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑna dikkati รงeken Balฤฑk, ลรถyle devam etti:
“Hiรง aลฤฑ yaptฤฑrmayanlar ile ikinci ve รผรงรผncรผ dozunu olmayanlarฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑ topladฤฑฤฤฑnฤฑzda 49 milyon kiลi yapฤฑyor. Bu da 49 milyon kiลinin Delta varyantฤฑna baฤlฤฑ aฤฤฑr enfeksiyon ve รถlรผm riskine maruz olduฤu anlamฤฑna geliyor. Dรผnyada birรงok รผlkenin aลฤฑya eriลemediฤini, birรงok รผlkenin aลฤฑ tedarikinde sฤฑkฤฑntฤฑ yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ ve nรผfusunun yรผzde 1’ini bile aลฤฑlayamadฤฑฤฤฑ bir ortamda, รผlkemiz yeterli sayฤฑda Covid-19 aลฤฑsฤฑnฤฑ tedarik etmeyi baลarmฤฑลken, elimizde olmasฤฑna raฤmen aลฤฑyฤฑ elimizin tersiyle itmemeliyiz.”
“Genรงleri aลฤฑya yรถnlendirme konusunda hฤฑzlฤฑca birtakฤฑm adฤฑmlar atฤฑlmalฤฑ”
Prof. Dr. ฤฐsmail Balฤฑk, Tรผrkiye’nin gรผnlรผk 1 milyon dozun รผstรผnde aลฤฑyฤฑ rahatlฤฑkla yapacak kapasitesinin olmasฤฑna raฤmen son gรผnlerde aลฤฑlama hฤฑzฤฑnฤฑn dรผลmesinin nedenlerine iliลkin ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Son bir haftada, aslฤฑnda bir iki gรผnde yapabileceฤimiz kadar aลฤฑ uygulandฤฑ. Bunun nedeni, aลฤฑ olmaya istekli kiลiler sisteme tanฤฑmlandฤฑklarฤฑnda hฤฑzlฤฑca aลฤฑlarฤฑnฤฑ yaptฤฑrdฤฑlar. Bu kiลiler bitince geriye aลฤฑ tereddรผdรผ, aลฤฑ ilgisizliฤi olan รถzellikle genรง jenerasyon kaldฤฑ. Bu yรผzden de aลฤฑlama hฤฑzฤฑ yavaลladฤฑ. Bu yรผzden genรงleri aลฤฑ olmaya yรถnlendirme konusunda hฤฑzlฤฑca birtakฤฑm adฤฑmlar atฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Bu noktada ceza uygulanmasa da kafe, konser, maรง, sinema, tiyatro gibi kapalฤฑ ve kalabalฤฑk alanlara iki doz aลฤฑ yaptฤฑrmayanlarฤฑn alฤฑnmamasฤฑ gibi bir uygulama olabilir.”
Doฤu ve Gรผneydoฤu Anadolu bรถlgelerinde aลฤฑlarฤฑn kฤฑsฤฑrlฤฑk yaptฤฑฤฤฑna iliลkin gerรงeฤi yansฤฑtmayan iddialar ile kฤฑrsal kesimdeki vatandaลlarฤฑn aลฤฑ yaptฤฑrmaya gitmemesi nedeniyle aลฤฑlama oranฤฑnฤฑn dรผลรผk olduฤunu sรถyleyen Balฤฑk, “Bu bรถlgelerde kanaat รถnderlerinin saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑyla beraber ev ziyaretleri yapmasฤฑnฤฑn aลฤฑlamayฤฑ hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum.” dedi.
Gรผnlรผk vaka sayฤฑlarฤฑndaki artฤฑล
Balฤฑk, son gรผnlerdeki vaka artฤฑลlarฤฑnฤฑn, 1 Temmuz’dan itibaren hayata geรงirilen normalleลme sรผrecinde vatandaลlarฤฑn tedbirlere yeterli รถlรงรผde uymamasฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑna dikkati รงekerek, Kurban Bayramฤฑ sรผrecindeki hareketliliฤin etkisinin ise bu haftadan itibaren gรถrรผleceฤini vurguladฤฑ.
Prof. Dr. ฤฐsmail Balฤฑk ลรถyle konuลtu:
“Kurban Bayramฤฑ’ndaki hareketliliฤin ve turizm bรถlgelerindeki kalabalฤฑklarฤฑn vaka sayฤฑlarฤฑna yansฤฑmasฤฑnฤฑ bu haftadan itibaren daha fazla gรถrmeye baลlayacaฤฤฑz. Bu da maalesef vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn artmasฤฑna neden olacak gibi gรถzรผkรผyor. Vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn daha fazla artmamasฤฑ iรงin รงok hฤฑzlฤฑ ลekilde tedbirlerin alฤฑnmasฤฑ gerekiyor. Bu noktada vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn maske, mesafe ve hijyen tedbirlerine uymalarฤฑ, asla kalabalฤฑk iรงine girmemeleri, aลฤฑlarฤฑnฤฑ hฤฑzlฤฑca yaptฤฑrmalarฤฑ gerekiyor. Salgฤฑndan kurtulmanฤฑn, aลฤฑ ve tedbirlere uymaktan baลka yolu yok. Salgฤฑnฤฑn devam etmesini engellemek iรงin รงift doz aลฤฑ oranฤฑmฤฑzฤฑ รงok hฤฑzlฤฑ ลekilde yรผzde 70-80’lere รงฤฑkarmamฤฑz lazฤฑm. Aลฤฑ, yoฤun bakฤฑmlarฤฑ ve รถlรผmleri engelleyen en รถnemli silahฤฑmฤฑz. Delta varyantฤฑ o kadar kolay bulaลฤฑyor ki รงift doz aลฤฑsฤฑ olmayanlara illa ki bulaลacak.”
“Tedbirlere uymaktan ve hฤฑzlฤฑca aลฤฑ olmaktan baลka รงaremiz yok”
Vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn artmamasฤฑ iรงin vatandaลlarฤฑn uygulayacaฤฤฑ bireysel tedbirlerin รถnemini vurgulayan Balฤฑk, “Covid-19’la mรผcadelede hรผkรผmet kฤฑsฤฑtlama kararฤฑ almasa bile vatandaลlarฤฑn bireysel kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna hemen baลlamasฤฑ gerekiyor. Vatandaลlar bireysel kฤฑsฤฑtlamalara katฤฑ ลekilde uymazsa รถnรผmรผzdeki gรผnlerde maalesef vaka patlamasฤฑ yaลanacaktฤฑr. Bunun รถnรผne geรงmek iรงin tedbirlere uymaktan ve hฤฑzlฤฑca aลฤฑ olmaktan baลka รงaremiz yok.” uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
