“Net sฤฑfฤฑr emisyon” hedefine ulaลmak iรงin izlenmesi gereken yolu bilimsel verilerile ortaya koyan ilk araลtฤฑrma olduฤu sรถylenen “Tรผrkiye’nin Karbonsuzlaลma Yol Haritasฤฑ: 2050’de Net Sฤฑfฤฑr”, bugรผn internet รผzerinden yapฤฑlan bir etkinlikle kamuoyuna duyuruldu.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre toplantฤฑda konuลan ฤฐPM ฤฐklim Deฤiลikliฤi รalฤฑลmalarฤฑ Koordinatรถrรผ Dr. รmit ลahin, Tรผrkiye’nin 2015’te sunduฤu ve karbon salฤฑmฤฑnฤฑ ne kadar kฤฑsฤฑtlayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ Ulusal Katkฤฑ Beyanฤฑ’nฤฑn Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ’ndaki hedeflerle uyumlu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve hazฤฑrladฤฑklarฤฑ raporun bu alanda bilimsel tartฤฑลmalarฤฑ tetiklemeyi hedeflediฤini sรถyledi.
Karbonsuzlaลmanฤฑn anahtarฤฑnฤฑn elektrik รผretiminde gรผneล ve rรผzgarฤฑn payฤฑnฤฑ artฤฑrmaktan geรงtiฤi aรงฤฑklandฤฑ.
Temel olarak Tรผrkiye’nin 2018’deki elektrik รผretimi, ulaลฤฑm, binalar, sanayi ve diฤer sektรถrlerin karbon salฤฑmฤฑnฤฑ alan araลtฤฑrmacฤฑlar, bunun รถnlem alฤฑnmadฤฑฤฤฑ durumda 2050’ye kadar ne kadar artabileceฤini hesapladฤฑktan sonra (baz senaryo), bunun nasฤฑl sฤฑfฤฑra รงekilebileceฤi รผzerine รงalฤฑลtฤฑ (net sฤฑfฤฑr senaryosu).
Baz Senaryo’da Tรผrkiye’nin toplam karbondioksit emisyonunun 2050 yฤฑlฤฑnda, 2018’e kadar yรผzde 66 artarak 700 milyon tona รงฤฑkacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Toplam sera gazฤฑ emisyonlarฤฑnฤฑn ise 890 milyon ton olacaฤฤฑ tahmin ediliyor.
“Net sฤฑfฤฑr emisyon” politikasฤฑ iรงin gerekli adฤฑmlarฤฑn atฤฑlmasฤฑ durumunda ise 2030’a kadar enerji tรผketimi kaynaklฤฑ karbondioksit emisyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 37, ekonomi genelindeki karbondioksit emisyonlarฤฑ ise 2030’a kadar yรผzde 32 azaltฤฑlabilir.
Bu, Tรผrkiye’nin Birleลmiล Milletler’e sunduฤu Ulusal Katkฤฑ Beyanฤฑ’ndaki senaryolardan รงok daha dรผลรผk bir miktara denk geliyor.
Tรผrkiye 2015’te sunduฤu Ulusal Katkฤฑ Beyanฤฑ’ndaki baz senaryoda 2030’a kadar toplam sera gazฤฑ salฤฑmฤฑnฤฑn 1,17 milyar tona รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ hesaplamฤฑล ve bundan yรผzde 21’lik bir indirim yaparak 929 milyon tona dรผลรผreceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Bu artฤฑล senaryosu gerรงeklerin รงok รผzerinde olduฤu gerekรงesiyle iklim hareketi ve uluslararasฤฑ kuruluลlar tarafฤฑndan eleลtiriliyordu.
Gรผneล ve rรผzgar enerjisinde hฤฑzlฤฑ bir artฤฑล mรผmkรผn
รmit ลahin, Tรผrkiye’de hidroelektrik dฤฑลฤฑndaki yenilenebilir kaynaklarฤฑn kurulu gรผรงteki payฤฑnฤฑn 2018’de yรผzde 17 olduฤunu, bunu 2030’da yรผzde 50’ye, 2050’de de yรผzde 77’ye รงฤฑkarmanฤฑn mรผmkรผn olduฤunu sรถylรผyor.
ลahin’e gรถre Tรผrkiye 2030’a kadar her yฤฑl ortalama 3 GW gรผneล ve 2,5 GW rรผzgar enerjisi santrali yaparak 2030’da ikisinin toplam kurulu gรผcรผnรผ 35 GW’a รงฤฑkarabilir.
ลahin, ulaลฤฑm sektรถrรผndeki karbon salฤฑmฤฑnฤฑ azaltmanฤฑn ise karayolu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑndan demiryolu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑna geรงiล ve karayolunda da benzinli araรงlardan elektrikli araรงlara geรงiล sayesinde gerรงekleลebileceฤini belirtiyor.
Ulaลฤฑm sektรถrรผndeki emisyonlarฤฑn dรถrtte รผรงรผ karayolu yรผk taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑndan kaynaklanฤฑyor.
IPM, sektรถr olarak emisyonlardaki en hฤฑzlฤฑ azalmanฤฑn binalarda gerรงekleลebileceฤini vurguluyor.
Isฤฑ pompasฤฑ: 2030’da kรถmรผre, 2040’ta doฤal gaza veda
Bunun iรงin 2030’dan itibaren binalarda ฤฑsฤฑnma amaรงlฤฑ kรถmรผr ve sฤฑvฤฑ yakฤฑt kullanฤฑmฤฑnฤฑn bฤฑrakฤฑlmasฤฑ; bunun bir kฤฑsmฤฑnฤฑn doฤal gaz ile, bรผyรผk kฤฑsmฤฑnฤฑn ise elektrikle รงalฤฑลan ฤฑsฤฑ pompalarฤฑyla ikame edilmesi gerekiyor.
Binalarda doฤal gaz kullanฤฑmฤฑnฤฑn 2040’a kadar sonlandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn mรผmkรผn olduฤunu belirten IPM, yeลil hidrojenin de 2035’ten itibaren ฤฑsฤฑnma iรงin kullanฤฑlabileceฤini aktarฤฑyor.
Sanayideki karbon salฤฑmฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ iรงin ise enerji verimliliฤinin artฤฑrฤฑlmasฤฑ, elektrifikasyon, yeni teknolojilerin kullanฤฑlmasฤฑ gibi yollarฤฑn mรผmkรผn olduฤu belirtiliyor.
