Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu verilerine gรถre, Tรผrkiye’nin yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤindeki toplam ithalatฤฑ geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 9,6 artฤฑลla 61 milyar 29 milyon dolar olarak gerรงekleลti.
Geรงen yฤฑlฤฑn ocak-mart dรถneminde 9 milyar 980 milyon dolar olarak hesaplanan enerji ithalatฤฑ ise bu yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถneminde yรผzde 13 azalarak 8 milyar 695 milyon dolara geriledi.
Tรผrkiye Enerji Stratejileri ve Politikalarฤฑ Araลtฤฑrma Merkezi (TESPAM) Baลkanฤฑ Oฤuzhan Akyener, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, Tรผrkiye’nin enerji ithalat kalemlerinin en รถnemlisi olan ham petrol fiyatฤฑnฤฑn dรผลรผลรผnรผn ithalat faturasฤฑndaki etkilerine deฤinerek, “Ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑn dรผลtรผฤรผ ilk รงeyrekte stoklama politikasฤฑna gidilmesi ve geรงen yฤฑla kฤฑyasla fiyatlarฤฑn artmasฤฑna raฤmen talebin toparlanamamasฤฑ bu dรผลรผลte etkili oldu.” dedi.
2020’de gรผnlรผk ortalama 627 bin varil seviyelerinde olan ithalat miktarฤฑnฤฑn, 2021’de 473 bin varil seviyelerine dรผลerek, 154 bin 352 varil azaldฤฑฤฤฑnฤฑ iลaret eden Akyener, “Gerรงekleลen bu yรผzde 25 oranฤฑndaki dรผลรผล petrol fiyatlarฤฑ, boล stok kapasiteleri ve yeni tip koronavirรผs’e (Kovid-19) baฤlฤฑ tรผketim miktarlarฤฑyla orantฤฑlฤฑ olarak ลekillendi.” ifadelerini kullandฤฑ.
Akyener, ortalama petrol fiyatlarฤฑnฤฑn bir รถnceki yฤฑla oranla ocak-mart dรถneminde varil baลฤฑna 49 dolar seviyelerinden yรผzde 23’lรผk bir artฤฑลla 60 dolar varil seviyelerine รงฤฑkmasฤฑnฤฑn stok oluลturmak iรงin petrol alฤฑmlarฤฑnฤฑ azalttฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayarak, ลรถyle devam etti:
“ฤฐlk รผรง aylฤฑk dรถnem iรงin gerรงekleลen ham petrol ithalatฤฑndaki 168 milyon dolarlฤฑk dรผลรผล, direkt olarak cari aรงฤฑฤฤฑ olumlu etkiledi. ฤฐlgili dรถnemlere iliลkin ekonomik bรผyรผklรผkler kฤฑyaslandฤฑฤฤฑnda, Tรผrkiye’de ham petrol ithalatฤฑ 2021’de yรผzde 6 oranฤฑnda bir azalฤฑลla, 2,6 milyar dolar olarak gerรงekleลmiลtir. Bu duruma birkaรง temel etmen sebep oldu. รncelikle bir รถnceki yฤฑla kฤฑyasla talep oranlarฤฑ daha dรผลรผk seyretti. 2020’deki asฤฑl dรผลรผล mart ayฤฑnda gรถzlemlenirken, talepteki dรผลรผลรผ de fiyat avantajฤฑ ile stoklarฤฑ arttฤฑrma politikasฤฑna yรถneliล izledi. Bu durum iki yฤฑlฤฑn ilk รงeyreklerindeki talep dengelerindeki farka sebep oldu. Ayrฤฑca petrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑล da bu duruma ters yรถnlรผ etki uyandฤฑrdฤฑ. Bu baฤlamda ilk รผรง aylฤฑk dรถnem iรงin gerรงekleลen 168 milyon dolarlฤฑk dรผลรผล, direkt olarak cari aรงฤฑฤฤฑ olumlu etkiledi.”
Petrol ve petrol รผrรผnleri ithalatฤฑ 1,3 milyar dolar geriledi
Yฤฑlฤฑn ilk รผรง aylฤฑk dรถneminde, Tรผrkiye’nin toplam ihracatฤฑnฤฑn geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 17 artarak 49,9 milyar dolar, ithalatฤฑn ise yรผzde 9,6 artarak 61 milyar dolar olarak gerรงekleลtiฤini dile getiren Akyener, “Toplam ihracat 7 milyar dolar, ithalat ise 5,3 milyar dolar arttฤฑ. Bu oranlara bakฤฑldฤฑฤฤฑnda genel cari dengeler pozitif bir ivmelenme gรถsterdi. Petrol ve petrol รผrรผnleri ihracatฤฑ 21 milyon dolar civarฤฑnda artarken, ithalatฤฑ ise yรผzde 13’lรผk bir dรผลรผลle, 1,3 milyar dolar civarฤฑnda azaldฤฑ. ฤฐlgili azalฤฑล oranฤฑnฤฑn ham petrolde yaklaลฤฑk yรผzde 6 oranฤฑnda olduฤuna bakฤฑlฤฑrsa, diฤer enerji ithalat kalemlerinin ham petrole nazaran daha yรผksek oranlarda dรผลรผล gรถsterdiฤi anlaลฤฑlabilir.” ifadelerini kullandฤฑ.
Akyener, geรงen yฤฑl salgฤฑn sebebiyle, kรผresel talep ile birlikte petrol fiyatlarฤฑ gibi spot doฤal gaz fiyatlarฤฑnฤฑn da dรผลรผล gรถsterdiฤine dikkati รงekerek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Tรผrkiye mevcut kontrat koลullarฤฑnda dengeleri bozmadan, imkanlar dahilinde daha fazla ucuz spot sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz (LNG) alma stratejisi gรผttรผ. Ham petrol talebindeki dรผลรผลle beraber stok artฤฑrฤฑmฤฑ gibi aynฤฑ dรถnemde spot LNG’ye yรถnelim de gerรงekleลti, fakat 2021’de ham petroldeki gibi spot LNG hacmi de bir รถnceki yฤฑla kฤฑyasla dรผลtรผ.”
