Dรผnyaca รผnlรผ ekonomist Massachusetts Teknoloji Enstitรผsรผ Profesรถrรผ Daron Acemoฤlu, Tรผrkiye ile ilgili deฤerlendirmesinde “Tรผrkiye’nin ekonomisinin ลu anki ciddi durumuyla gerรงekten sonuรง รงare getiren bir politikalar geliลtirmek iรงin bir kadroya gerek var. Bu kadro da ลu anda Tรผrkiye’de yok” dedi.
Daron Acemoฤlu, Euronews’a konuลtu. Acemoฤlu, Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek’in gรถrevindeki ilk ayฤฑnda nasฤฑl bir performans gรถsterdiฤi yรถnรผndeki soruya, “Tรผrkiye seรงim ekonomisinden รงฤฑkฤฑp daha normal bir ekonomiye dรถnmek durumunda. Ama รงok yapฤฑsal ve kฤฑsa sรผreli problemleri olduฤu iรงin ve seรงim sรผresince de ekonomi giderek kรถtรผye gittiฤi iรงin nasฤฑl bir รงare getirilecek bunu daha kesin olarak gรถremiyoruz.
Buradaki belirsizliฤin bir nedeni de aslฤฑnda Sayฤฑn Mehmet ลimลek’in elinde ne kadar gรผรง olduฤu da kesin deฤil. รรผnkรผ Tรผrkiye’nin ekonomisinin ลu anki ciddi durumuyla gerรงekten sonuรง รงare getiren bir politikalar geliลtirmek iรงin bir kadroya gerek var. Bu kadro da ลu anda Tรผrkiye’de yok.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
“Yapฤฑsal reformlar ciddiye alฤฑnmฤฑyor”
Acemoฤlu, yapฤฑsal reformlarฤฑn ciddiye alฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ belirterek “Yapฤฑsal problemlerle baลa รงฤฑkmak iรงin, birincisi bir kadroya gerek var. ฤฐkincisi, kurumsal yeni bir yapฤฑya gerek var. รrneฤin yolsuzluฤu durdurmanฤฑn yolu bu konuda denetim sisteminin รงok daha kuvvetlendirilmesi, belirsizliฤin azaltฤฑlmasฤฑ, verimliliฤin artmasฤฑnฤฑn yolu, rekabet, eฤitim, teknolojiye olan รงok daha fazla bir รถnem verilmesi. Bu konuda bir ilerleme gรถrmรผyorum” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
“Kaynak gereksinimi รงok รงok daha fazla arttฤฑ”
Tรผrkiye’nin yabancฤฑ yatฤฑrฤฑm รงekmesi gerektiฤini sรถyleyen Acemoฤlu, “Tรผrkiye’de ลu anda bรผyรผk bir kaynak eksikliฤi var. Bu kaynak eksikliฤi depremden รถnce de vardฤฑ รงรผnkรผ Tรผrk ลirketlerinin, hatta bankalarฤฑn bilanรงolarฤฑnฤฑn durumu iyi deฤil ve Tรผrkiye bรผyรผk bir cari aรงฤฑk yaลฤฑyor. Aynฤฑ zamanda bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ yaลฤฑyor. Bunlar iรงin de kaynaฤa ihtiyaรง var. Bu kaynak gereksinimleri รงok รงok daha fazla arttฤฑ. รรผnkรผ korkunรง bir deprem altyapฤฑya ve baลka ลeylere olan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn รงok artmasฤฑnฤฑn gerektiฤini de gรถsteriyor.
Peki bu kaynaklar nereden gelecek? ฤฐรงeride yeterince kaynak yok. Bunun iรงin รถnce dฤฑลarฤฑdan gelmesi lazฤฑm. Ama dฤฑลarฤฑdan gelmesi ลu anki dengeyle mรผmkรผn deฤil. รรผnkรผ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Tรผrkiye’deki belirsizlikten รงok ลikayetรงi, Tรผrkiye’deki faiz ve enflasyon politikasฤฑndan รงok ลikayetรงi ve Tรผrkiye’nin durumunun nereye gideceฤini pek bilemiyorlar.” ifadelerini kullandฤฑ.
“Tรผrkiye’de รผcretler artmฤฑyor”
Tรผrkiye’de yรผkse enflasyona da deฤinen Acemoฤlu, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Yani burada iki tane problem var. Birincisi orta sฤฑnฤฑfฤฑn erimesi, gerisi fakirlik. Asgari รผcretin bu kadar รถnemli olduฤu รงok az รผlke var baลka. Niye รถyle? รรผnkรผ รผcretler artmฤฑyor. Tรผrkiye’de. รcretler artmadฤฑฤฤฑ iรงin asgari รผcret aslฤฑnda bir รงok iลรงinin รผcretini direk olarak belirliyor.
Amerika’ya bakarsanฤฑz asgari รผcret de รงalฤฑลan iลรงi sayฤฑsฤฑ yรผzde 10. Tรผrkiye’de yรผzde 50 kadar. Ve asgari รผcretin artmasฤฑ tabii ki enflasyona katkฤฑda bulunuyor ama artmasฤฑ lazฤฑm รงรผnkรผ bakarsanฤฑz reel olarak asgari รผcretler Tรผrkiye’de artmฤฑyor, eลitsizlik artฤฑyor.
Niye? Bunun yine nedeni yapฤฑsal problemler. รรผnkรผ verimlilik artmadฤฑฤฤฑ sรผrece, รผretkenlik artmadฤฑฤฤฑ sรผrece ลirketlerin รผretimi artmฤฑyor. ลirketlerin รผretimi artmadฤฑฤฤฑ sรผrece de iลรงiye olan talepleri az, bรถylece de รผcretler artmฤฑyor.
Bir de bunun รผzerine eฤitimin kรถtรผlerini gรถrรผrseniz, ki eฤitimde รงok geri adฤฑmlar atฤฑldฤฑ, yani Tรผrk iลรงisi (hem bunun iรงinde mรผlteciler de var, Tรผrk iลรงisi de var) yeterince eฤitim dรผzeyine sahip deฤiller modern ekonomide en รงok yรผksek รผretkenliฤe ulaลmak iรงin”
