Uzmanlar dolar ve piyasa beklentilerini aรงฤฑkladฤฑ. Dolar iรงin Aฤustos umut ayฤฑ.. Yeniden 2.85 – 2.95 bandฤฑna geri dรถner
15 Temmuz gecesi yaลanan darbe giriลimi mali piyasalarฤฑ sarstฤฑ. Hafta sonu olmasฤฑna raฤmen, hรผkรผmet ve kamu otoritesinden gelen aรงฤฑklamalar, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn “piyasanฤฑn arkasฤฑndayฤฑm” ลeklinde yorumlanan dรผzenlemeleri, bankalardan gelen art arda aรงฤฑklamalar yรผkselen tansiyonu bir รถlรงรผde de olsa dengelemeyi baลardฤฑ.
Ancak hafta ortasฤฑnda sรผrpriz bir dalga daha geldi. Uluslararasฤฑ kredi derecelendirme ลirketi Standard and Poor’s (S&P) Tรผrkiye’nin kredi notunu ve gรถrรผnรผmรผnรผ aลaฤฤฑ รงekti. ฤฐlk ลoku atlattฤฑฤฤฑ dรผลรผnรผlen piyasalar kฤฑsa sรผreli ikinci bir dalga daha yaลadฤฑ. รzellik-le yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn geliลmeler karลฤฑsฤฑnda รผrkerek satฤฑลa yรถnelmesi ile dolar tarihi zirvesi olan 3.08 TL’ye kadar yรผkselirken, faiz oranlarฤฑ รงift haneyi zorlamaya baลladฤฑ.
YABANCI ALDI, YERLฤฐ SATTI
Ancak yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn hisse senedi, bono ve eurobond satarak Tรผrkiye’den รงฤฑkmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ saatlerde sรผrpriz bir geliลme oldu ve Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlar imdada yetiลti. Dรถviz kurlarฤฑndaki yรผkseliลi fฤฑrsat bilen Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, hafta boyunca yabancฤฑlar dรถviz alฤฑrken satฤฑล yaptฤฑ. Bankacฤฑlฤฑk kaynaklarฤฑna gรถre hafta boyunca Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn sattฤฑฤฤฑ dรถviz tutarฤฑ 8-10 milyar dolar seviyesine ulaลtฤฑ. Sonuรงta yerlilerin sattฤฑฤฤฑ, yabancฤฑlarฤฑn aldฤฑฤฤฑ haftayฤฑ dolar 3.06 TL’den, euro 3.37 TL’den tamamlarken, bono faizleri yรผzde 9.44 seviyesinden kapattฤฑ.
UMUT AฤUSTOS AYINDA
Zor geรงen haftanฤฑn sonunda gรถzler ลimdi yeni haftaya รงevrildi. Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan kฤฑsa vadede en bรผyรผk riskin uluslararasฤฑ kredi derecelendirme ลirketi Moody’s’in de Tรผrkiye’nin notunu indirmesi olacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyen bankacฤฑlar bu konuda รงok รผmitsiz deฤiller. Global ekonomilerin Tรผrkiye gibi geliลmekte olan รผlkelere olan sermaye akฤฑลฤฑnฤฑ desteklediฤini hatฤฑrlatan bankacฤฑlar, ลoklarฤฑn atlatฤฑlmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yabancฤฑlarฤฑn tekrar Tรผrkiye’ye dรถneceฤi konusunda hemfikir. Bu nedenle kฤฑsa vadede faiz ve dรถvizdeki yรผkseliลler sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผzeyde sรผrse bile aฤustos ayฤฑnda toparlanmanฤฑn yine aynฤฑ hฤฑzla olmasฤฑ bekleniyor.
KUR AฤUSTOSTA GEVลER
Odeabank Bireysel Bankacฤฑlฤฑk Grup Mรผdรผrรผ Atilla Yenihayat, kur ve faizin aฤustos ayฤฑndan itibaren kรผresel geniลleme rรผzgarฤฑnฤฑn da etkisiyle dรผลรผลe geรงmesini bekliyor. Son aylarda kรผresel piyasalardaki geliลmelerin Tรผrkiye gibi geliลmekte olan รผlkelere talebi artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Yenihayat, kรผresel ekonomiler ve Tรผrkiye’ye etkilerine iliลkin ลu deฤerlendirmeyi yapฤฑyor: “Brexit sonrasฤฑ iki รถnemli merkez bankasฤฑnฤฑn (ฤฐngiltere ve Japonya) geniลleyici yรถnde adฤฑm atacaฤฤฑ beklentisi, geliลmekte olan รผlke varlฤฑklarฤฑnda para giriลine neden oldu. Amerika’da beklentiden yรผksek gelen son ay tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam rakamฤฑ, kรผresel bรผyรผmede iลlerin yolunda olduฤu algฤฑsฤฑnฤฑ gรผรงlendirdi. Yรผrรผyen bir Amerikan ekonomisinin yanฤฑnda geniลleyici hamlelerde bulunacak iki merkez bankasฤฑndan beklenen olasฤฑ hamleler, faizin yanฤฑnda tรผm deฤerli enstrรผmanlarda talep yaลanmasฤฑna imkan veriyor. Temmuzun ilk yarฤฑsฤฑ bu konjonktรผre paralel hareket eden Tรผrk piyasalarฤฑ geรงen cuma yaลanan malum olay sonrasฤฑ negatif ayrฤฑลmaya baลladฤฑ. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn talepleri ile yรผkselen kur ve faize bir olumsuz etki de S&P’den geldi. Bu durum Moody’s’e odaklanan piyasa oyuncularฤฑnฤฑ ลaลฤฑrttฤฑ. Son gรผnlerdeki kur artฤฑลฤฑnฤฑn nedeninin รถzellikle bu haber beklentisi ile hareket eden yabancฤฑ alฤฑmlarฤฑ olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Haberin aรงฤฑklanmasฤฑ ile Tรผrk varlฤฑklarฤฑndaki (kurlarฤฑndaki) baskฤฑnฤฑn bir miktar azalmasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Bu dรถnemde lokal faiz hadlerinde รงok ciddi bir bozulma yaลanmamasฤฑ da bu tezimizi destekler nitelikte.” Ay sonuna doฤru yapฤฑlacak FED toplantฤฑsฤฑndan eylรผl ayฤฑna yรถnelik bir faiz artฤฑล algฤฑsฤฑ yaratฤฑlmaya baลlandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Yenihayat, “Faiz artฤฑล beklentisi ile bir sรผre daha bu seviyelerde ya tay seyredeceฤini beklediฤimiz kur ve faizin aฤustos ayฤฑndan itibaren kรผresel geniลleme rรผzgarฤฑna yeniden girerek dรผลรผลe geรงmesini bekliyoruz” diyor.
รte yandan TCMB’nin geรงen hafta gerรงekleลtirdiฤi 0.25’lik faiz indiriminin piyasalara รงok yansฤฑmadฤฑฤฤฑna ve faizleri olumlu etkilemediฤine dikkat รงeken Yenihayat, FED ve BoJ toplantฤฑsฤฑ sonrasฤฑ global piyasalarฤฑn yeniden olumluya dรถneceฤini dรผลรผnรผyor. Yenihayat, “Bunun ardฤฑndan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn Tรผrkiye’ye yรถnelik ilgisi ile faizlerde normalizasyon yaลanmasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Bu ilgi รถzellikle vadesi iki yฤฑla kadar olan kฤฑsa vadeli faizlere yoฤunlaลacak” diyor.
FAฤฐZLERDE ฤฐNฤฐล ERTELENDฤฐ
Deniz Portfรถy Genel Mรผdรผrรผ Fatih Arabacฤฑoฤlu, otoritenin zamanฤฑnda aldฤฑฤฤฑ รถnlemler nedeniyle faiz ve dรถviz piyasasฤฑnฤฑn rahatsฤฑz edici noktalara gitmesinin รถnรผne geรงildiฤi kanฤฑsฤฑnda. Son dรถnemde ortaya รงฤฑkan beklenmedik politik riskler nedeniyle her iki piyasa iรงin de volatilitede belirgin artฤฑล gรถrรผldรผฤรผne dikkat รงeken Arabacฤฑoฤlu, “Kฤฑsa vadede yaลanan deฤiลikliklerin artรงฤฑ ลoklarฤฑn piyasalarda bir sรผre daha negatif etkilerinin gรถrรผlmesi olasฤฑ. Ancak uzun vadede mevcut risklerin sona ermesi durumunda piyasalar normal seyrine geri dรถner” diyor.
TCMB’nin geรงen hafta 0.25’lik faiz indiriminin piyasaya gecikmeli yansฤฑyacaฤฤฑ deฤerlendirmesinde de bulunan Arabacฤฑoฤlu, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrรผyor:
“TCMB yaลanan geliลmelere sadeleลme adฤฑmlarฤฑnฤฑn hฤฑzฤฑnฤฑ kฤฑsarak cevap verdi ve adฤฑmlarฤฑna bundan sonraki geliลmelere gรถre karar vereceฤini belirtti. Geriye dรถnรผk TCMB faizi ve bankalarฤฑn mevduat ve kredi faizi iliลkisine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda faizin รผst bandฤฑ kadar TCMB’nin aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ortalama faizinin de dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Bu doฤrultuda, bankalarฤฑn faizlerini bir miktar aลaฤฤฑ yรถnde etkilenmesini beklemekle beraber bunun bugรผnkรผ koลullarda biraz erteleneceฤini dรผลรผnรผyorum.”
Dรลรล GรREBฤฐLฤฐRฤฐZ
Burgan Yatฤฑrฤฑm Genel Mรผdรผr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Yasin Demir’e gรถre, gerek kurlarda gerekse faizlerde geรงen hafta en yรผksek seviyeler gรถrรผldรผ. Bundan sonra piyasalarda normalleลme yaลanacaฤฤฑ ve her iki cephede de dรผลรผลler yaลanabileceฤi tahmininde bulunan Demir, “TCMB’nin PPK’daki soฤukkanlฤฑ tavrฤฑ, ekonomi yรถnetiminin preaktif duruลu ve yabancฤฑlarla komรผnikasyonu aralฤฑksฤฑz sรผrdรผrmesi; oluลan risk priminin aลaฤฤฑ gelmesinde yardฤฑmcฤฑ olacak. Seviye telaffuz etmek zor; uluslararasฤฑ piyasalardaki geliลmeler de belirleyici olacak ancak kur tarafฤฑn-: da tekrar 2.85-2.95 bandฤฑna dรถnmemiz olasฤฑ gรถrรผnรผyor. Global bรผyรผmedeki sฤฑkฤฑntฤฑlar, geliลmekte olan รผlke piyasalarฤฑnฤฑ destekleyeceฤi iรงin orta vadede Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn daha da deฤer kazanmasฤฑ olasฤฑ” diyor. TCMB’nin geรงen hafta iรงinde yaptฤฑฤฤฑ 0.25’lik faiz indirim kararฤฑnฤฑ da deฤerlendiren Demir, beklentilerini ลรถyle รถzetliyor:
“TCMB, faiz indirimlerinin sonuna yaklaลtฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ iลaret ediyordu; bundan sonra daha รงok sadeleลtirme ve bandฤฑn sฤฑnฤฑrlarฤฑnda deฤiลiklikler bekleyeceฤiz. Bu indirim tek baลฤฑna deฤil ama bu dahil bugรผne kadar yapฤฑlan faiz indirimleri, kredi ve mevduat faizlerinin de gerilemesine sฤฑnฤฑrlฤฑ yardฤฑmcฤฑ oldu. Bunun nedenlerinden biri bankalarฤฑn TCMB faiz indirimlerine gecikmeli reaksiyon gรถstermesi olduฤu iรงin TCMB faiz indirimlerine devam etmese bile bankalarฤฑn kredi ve mevduat faizlerindeki gerilemenin bir miktar daha sรผrmesi olasฤฑ.”
TรRKLER 8-10 MฤฐLYAR DOLAR SATTI
Akฤฑn Cihan Ateล / Anadolubank Hazine Bรถlรผm Mรผdรผrรผ
Cuma gรผnรผ yaลanan talihsiz geliลmelerden รถnce Tรผrkiye’ye yoฤun biรงimde yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ giriลi gรถrdรผk. Yabancฤฑlarฤฑn son dรถnem artan talebinde รถzellikle ฤฐngiltere, ECB ve Japonya merkez bankalarฤฑnฤฑn geniลleyici yรถnde adฤฑm atacaฤฤฑ beklentisi, ABD’nin faiz artฤฑrฤฑmฤฑna iliลkin beklentilerinin รถtelenmesi gibi geliลmeler รถnemli oranda destek vermiลti. Cuma gรผnรผ yaลanan olayฤฑn ardฤฑndan ฤฐse son dรถnemde Tรผrkiye’de alฤฑm yapan yabancฤฑlarฤฑn satฤฑลa yรถneldiฤini gรถrdรผk. Yabancฤฑlarฤฑn รผlkeden รงฤฑkฤฑลฤฑ ฤฐse likiditede bir miktar sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤa neden oldu. Tรผrkiye’nin risk priminin artmasฤฑ, likiditenin azalmasฤฑnฤฑn etkisiyle mevduat faizlerinde yarฤฑm puandan az bir yรผkseliล gรถzledik. Bu arada faiz, dรถviz ve eurobond’larda da sert fiyat hareketleri yaลandฤฑ.
Buna karลฤฑn yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ฤฐse hafta boyunca yรผkselen kuru fฤฑrsat bilerek dรถviz satฤฑลฤฑ yaptฤฑ. Yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ลu ana kadar yaptฤฑฤฤฑ satฤฑลฤฑn 8-10 milyar dolar civarฤฑnda olduฤunu tahmin ediyoruz. Buna karลฤฑn piyasalarda aลฤฑn bir reaksiyon yaลanmadฤฑ ve panik havasฤฑ gรถzlenmedi. Mali piyasalarda kฤฑsa vadede volatilite devam etse bile kรผresel piyasalarฤฑn Tรผrkiye’deki toparlanmayฤฑ destekleyeceฤini dรผลรผnรผyorum. Dรผnyada ลu anda pozitif bir hava mevcut. Bu nedenle yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz hฤฑzlฤฑ yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑnฤฑn ardฤฑndan gelecek toparlanma hareketinin de aynฤฑ hฤฑzla olacaฤฤฑ gรถrรผลรผndeyim.
Para Dergisi
