Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Nurettin Canikli, Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Sermaye Piyasasฤฑ Kurulunun (SPK) izin vermediฤi forex kuruluลlarฤฑndan iลlem yapmasฤฑnฤฑn yasak olduฤunu, 10-15 gรผn iรงerisinde hayata geรงirecekleri dรผzenleme ile SPK’nฤฑn bu iลlemleri engelleyeceฤini belirterek, “SPK tarafฤฑndan yetkilendirilmemiล, baลka รผlkede faaliyette bulunan kuruluล, site, organizasyon varsa SPK buna ulaลฤฑmฤฑ engeller.” dedi.
Nurettin Canikli, Bloomberg HT televizyonu canlฤฑ yayฤฑnฤฑnda gรผndeme iliลkin aรงฤฑklamalarda bulundu ve sorularฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Canikli, forex piyasasฤฑna iliลkin dรผzenlemenin ardฤฑndan, bu iลlemlerin internet รผzerinden izinsiz online iลlem yapan yerlere doฤru kaymasฤฑnฤฑn nasฤฑl engelleneceฤinin sorulmasฤฑ รผzerine, foreks piyasasฤฑnฤฑn รงok hฤฑzlฤฑ bรผyรผmeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ bu sebeple kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn korunmasฤฑna yรถnelik tedbirler aldฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Dรผzenlemeden รถnce kaldฤฑraรงlฤฑ iลlem hacminin gรผnlรผk 16-17 milyar dolara kadar รงฤฑktฤฑฤฤฑna dikkati รงeken Canikli, sรถz konusu dรถnemde forex iลlemlerinin amacฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda kullanฤฑlmaya baลladฤฑฤฤฑna iลaret etti.
Canikli, forex iลlemlerinde ortalama kayฤฑp oranฤฑnฤฑn yรผzde 88’e, kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarda ise bunun yรผzde 98’e kadar yรผkseldiฤini bildirerek, “Eฤer biraz daha mรผdahale etmemiล olsaydฤฑk, o kadar bรผyรผk zedeler ordusu ortaya รงฤฑkacaktฤฑ. ลu anda bile var.” diye konuลtu. Canikli, 24 ลubat itibarฤฑyla buradaki iลlem hacminin 10,4 milyar liraya kadar gerilediฤini ifade etti.
Vadeli iลlem ve opsiyon piyasasฤฑna (VฤฐOP) dikkati รงeken Canikli, “Forex dรผzenlemesinin ardฤฑndan VฤฐOP’ta yรผzde 10 ve รผzerinde bir kฤฑpฤฑrdama var. Bu anlamda saฤlฤฑklฤฑ bir dรถnรผลรผm gerรงekleลiyor.” dedi. Canikli, Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn SPK’nฤฑn izin vermediฤi forex kuruluลlarฤฑndan iลlem yapmasฤฑnฤฑn yasak olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizerek, SPK’nฤฑn bu kapsamdaki iลlemleri engelleyeceฤini sรถyledi.
Bu kapsamdaki dรผzenlemeleri 10-15 gรผn iรงerisinde hayata geรงireceklerini anlatan Canikli, bunlarฤฑn SPK tarafฤฑndan gelecek gรผnlerde yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Bunun doฤal olduฤunu kaydeden Canikli, ลรถyle devam etti:
“Hiรง kimse ‘Tรผrk vatandaลlarฤฑ baลka bir รผlke mevzuatฤฑna gรถre kurulmuล olan ลirketin sitesine ulaลabilir ve iลlem yapabilir’ diyemez. Vatandaลlarฤฑmฤฑz รผzerinde onunla ilgili kurallar koyma yetkisi devletindir. SPK tarafฤฑndan yetkilendirilmemiล, baลka รผlkede faaliyette bulunan kuruluล, site, organizasyon varsa SPK buna ulaลฤฑmฤฑ engeller.
Bรถyle bir ลey tespit edildiฤi anda, SPK ilgili kuruma ‘ฤฐlgili mevzuata gรถre, Tรผrk vatandaลlarฤฑnฤฑn oraya eriลim yapmalarฤฑ ve iลlem tesis etmeleri yasaktฤฑr. O eriลimi engelleyin’ diyecek ve o eriลim engellenecek. O sitelere eriลim engellenecek.”
Canikli, bu sitelerin รงok hฤฑzlฤฑ dรถnรผลtรผklerini de belirterek, bunu kendilerinin izleyeceklerini, ayrฤฑca ihbar yรถntemini de kullanacaklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Canikli, forex dรผzenlemesinden bu yana kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn 3,5 milyar dolar zararฤฑnฤฑn engellendiฤini ve bu noktada bir geri adฤฑmฤฑn sรถz konusu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
460 BฤฐN KOBฤฐ’YE KREDฤฐ VERฤฐLECEK
Canikli, “Sฤฑfฤฑr Faizli ฤฐลletme Kredisi Faiz Desteฤi” รถdemeleri kapsamฤฑnda 460 bin KOBฤฐ’ye kredi vereceklerini, bunun miktarฤฑnฤฑn 20 bin lira ile 50 bin lira arasฤฑnda deฤiลeceฤini sรถyledi. Burada mรผracaat edip de ลartlarฤฑ taลฤฑyanlarฤฑnฤฑn tamamฤฑna kredi imkanฤฑ tanฤฑdฤฑklarฤฑnฤฑ vurgulayan Canikli, sรถz konusu kredilerin toplam tutarฤฑnฤฑn 10,8 milyar lira olacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Canikli, dรผzenlemenin รถnemine dikkati รงekerek, “Cumhuriyet tarihinde KOBฤฐ’lere yรถnelik bu kadar bรผyรผk hacimli, faizsiz bir kredi mekanizmasฤฑ hayata geรงirilmedi.” dedi. Burada mikro รถlรงekli KOBฤฐ’lere รถncelik verdiklerini anlatan Canikli, “Yฤฑllฤฑk cirosu 1-250 bin lira arasฤฑnda olan ลartlarฤฑ taลฤฑyan 323 bin KOBฤฐ’miz var. Bunlarฤฑn tamamฤฑna bu imkanฤฑ tanฤฑyoruz.” diye konuลtu.
Orta ve bรผyรผk รถlรงekli KOBฤฐ’lere de gerekli kaynak imkanlarฤฑnฤฑ oluลturduklarฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Canikli, bu dรผzenlemelerin kaynaklarฤฑnฤฑn da hazฤฑr olduฤuna iลaret etti. Canikli, dรผzenlemelerin ekonomideki talebi arttฤฑracaฤฤฑnฤฑ ve piyasaya moral vereceฤini kaydetti.
Reel sektรถrรผn her zaman yanฤฑnda olduklarฤฑnฤฑ vurgulayan Canikli, “Nefes alan, hayat emaresi olan bรผtรผn firmalar kurtarฤฑlacak.” ifadesini kullandฤฑ.
Canikli, KOBฤฐ’lerin ekonomideki รถnemine dikkati รงekerek, “KOBฤฐ’ler esneklikleri sayesinde her tรผrlรผ ortamda yeลerebiliyorlar. Onlarฤฑn esneklik ve dinamizmi de ekonomimizin dinamizmi anlamฤฑna geliyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
“FฤฐTCH KARARININ ARDINDAN TL YรZDE 8 DEฤERLENDฤฐ”
Canikli, kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sistemine yรถnelik kararlarฤฑna iliลkin soru รผzerine de bu kararlarฤฑn izah edilemez olduฤunu sรถyledi. Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sisteminin 2008 krizinden bugรผne kadar tahribata uฤramadan geldiฤini belirten Canikli, bu dรถnemde bankalara destek amacฤฑyla kamu kaynaฤฤฑ aktarฤฑlmadฤฑฤฤฑna iลaret etti.
Canikli, Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sisteminin reel stres testlerinden baลarฤฑyla geรงtiฤini, bu kararlarฤฑn objektif olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Bu kararฤฑn, AB Komisyonunun Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn dรผzenleyici ve denetleyici iรงeriฤinin AB ile uyumlu olduฤunu duyurduฤu gรผnde alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Canikli, “Kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn son 4-5 aylฤฑk dรถnem iรงerisinde Tรผrkiye’nin รผlke notu yada diฤer reel kuruluลlar, bankalarla ilgili verdikleri kararlarฤฑn hiรงbirinin rasyonel olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliyoruz. Siyasi bir projenin parรงasฤฑ, bunlar da bu alanda yรผrรผdรผler ama baลaramadฤฑlar. Bu รงok รถnemli. Geldiฤimiz noktada derecelendirme kuruluลlarฤฑ artฤฑk Tรผrkiye’ye yรถnelik bรผtรผn mermilerini tรผkettiler. Artฤฑk atฤฑลlarฤฑ kalmadฤฑ. En kรถtรผsรผnรผ sรถylediler ama inandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑklarฤฑ kalmadฤฑ. Fitch’in รผlke notunu indirmesinin ardฤฑndan รงok yรผksek seviyede dolar fiyatฤฑ bekliyorlardฤฑ. O tarihten bugรผne kadar da Tรผrk lirasฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 8 deฤer kazandฤฑ. Bu piyasalarฤฑn derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn kredibilitesinin olmadฤฑฤฤฑ yรถnรผndeki haykฤฑrฤฑลฤฑdฤฑr.” ifadesini kullandฤฑ.
Canikli, 2 milyon 100 bin kiลiye yeni istihdamฤฑ garanti eden bir paketi hayata geรงirdiklerini anฤฑmsatarak, “Daha 10 gรผn oldu ama ortaya รงฤฑkan ilave istihdam 120 bini geรงti. Yฤฑl sonuna kadar 2 milyon 100 bini saฤlayacaฤฤฑz.” dedi.
