Shell‘den Chevron Corp’a kadar dรผnyanฤฑn รถnde gelen รผreticileri yakฤฑt yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrmayฤฑ planlฤฑyor. รin, 2050 yฤฑlฤฑna kadar sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz satฤฑn almak รผzere anlaลmalar imzalamaya devam ederken Avrupalฤฑ ithalatรงฤฑlar da รงok geride deฤil. ABD, kendisini รถngรถrรผlebilir gelecekte dรผnyanฤฑn en bรผyรผk LNG ihracatรงฤฑsฤฑ haline getirecek yeni projelerle ilerliyor.
Bu ivme gaz iรงin bir dรถnรผm noktasฤฑna iลaret ediyor. “En temiz” fosil yakฤฑt, daha yeลil enerji kaynaklarฤฑna kฤฑsa vadeli bir kรถprรผ olarak gรถrรผlรผyordu ve รงevreciler, gazฤฑn reklamฤฑ yapฤฑlandan รงok daha kirli olduฤu endiลesiyle onu aลamalฤฑ olarak ortadan kaldฤฑrmaya รงalฤฑลtฤฑlar. ลimdi ise gaz talebinin yakฤฑn zamanda zirve yapacaฤฤฑ dรผลรผncesi ortadan kalkฤฑyor.
Washington’daki bir dรผลรผnce kuruluลu olan Stratejik ve Uluslararasฤฑ รalฤฑลmalar Merkezi’nin kฤฑdemli รผyesi Ben Cahill, “LNG satฤฑcฤฑlarฤฑ bu pazara bakฤฑyor ve gaz talebinin รถnรผmรผzdeki on yฤฑllar boyunca bizimle olacaฤฤฑndan oldukรงa eminler” dedi.
Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgali ve ardฤฑndan gelen enerji krizi ve rekor fiyat artฤฑลฤฑ, doฤal gazฤฑn uzun vadeli beklentilerini deฤiลtirdi. Avrupa Rus yakฤฑtฤฑnฤฑ ikame etmek iรงin acele ederken, geliลmekte olan รผlkeler gelecekteki kฤฑtlฤฑklardan kaรงฤฑnmak iรงin uzun vadeli anlaลmalar imzalฤฑyor.
รin, enerji gรผvenliฤini korumak iรงin Salฤฑ gรผnรผ Katar ile 27 yฤฑllฤฑk bir anlaลma imzaladฤฑ ve Perลembe gรผnรผ bir Alman ithalatรงฤฑ, 2046 yฤฑlฤฑna kadar ABD’den LNG satฤฑn almak iรงin dรถnรผm noktasฤฑ niteliฤinde bir sรถzleลme imzaladฤฑ – Almanya bundan bir yฤฑl รถnce karbon nรถtr olmayฤฑ hedeflese de.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ’na gรถre, Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgalinden bu yana yaklaลฤฑk 60 milyar metrekรผplรผk yeni gaz รผretim kapasitesi onaylandฤฑ ve bu oran geรงtiฤimiz on yฤฑla kฤฑyasla neredeyse iki katฤฑna รงฤฑktฤฑ.
Credit Suisse Group AG’de Sydney merkezli bir enerji analisti olan Saul Kavonic, gazฤฑ ikiye katlamanฤฑn hissedarlar iรงin de mantฤฑklฤฑ olduฤunu sรถyledi. Kavonic, yakฤฑtฤฑn son birkaรง yฤฑldฤฑr kรขrlฤฑ olduฤunu, yeลil enerji hedeflerine ulaลmanฤฑn ise daha zor olduฤunu sรถyledi.
Gaz, son birkaรง yฤฑldฤฑr Shell ve BP Plc gibi enerji ลirketleri iรงin ana kazanรง kaynaฤฤฑ oldu. รreticiler yฤฑllar รถnce daha dรผลรผk marjlฤฑ yenilenebilir enerji iลine dalmฤฑลlardฤฑ, ancak ลimdi cansฤฑz getiriler nedeniyle bu yatฤฑrฤฑmlarฤฑ yeniden dรผลรผnรผyorlar.
Shell’in ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ Wael Sawan Ocak ayฤฑnda gรถreve gelmesinin ardฤฑndan strateji deฤiลikliฤinin ana hatlarฤฑnฤฑ รงizerken bu ay yatฤฑrฤฑmcฤฑlara “Sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz geleceฤin enerji sisteminde bugรผn oynadฤฑฤฤฑndan รงok daha bรผyรผk bir rol oynayacak” dedi ve ekledi: “LNG en รงok ihtiyaรง duyulan yerlere kolayca nakledilebilir. Dahasฤฑ, doฤal gaz elektrik รผretiminde kullanฤฑldฤฑฤฤฑnda kรถmรผre kฤฑyasla ortalama %50 daha az karbon emisyonu yayฤฑyor.”
Shell doฤal gaz yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ bu yฤฑl yaklaลฤฑk %25 artฤฑrarak 5 milyar dolara รงฤฑkarmayฤฑ ve 2025 yฤฑlฤฑna kadar bu seviyede tutmayฤฑ planlฤฑyor. Londra merkezli ลirket geรงen yฤฑl Exxon Mobil Corp. ve ConocoPhillips ile birlikte Katar’ฤฑn 30 milyar dolarlฤฑk LNG geniลleme projesine yatฤฑrฤฑm yaparak sektรถrdeki en bรผyรผk yatฤฑrฤฑmฤฑ gerรงekleลtirmiลti.
Gaz aynฤฑ zamanda ฤฐtalyan enerji grubu Eni SpA’nฤฑn bรผyรผme planlarฤฑnฤฑn da anahtarฤฑ – Cuma gรผnรผ Neptune Energy Group Ltd’yi satฤฑn almak iรงin yapฤฑlan 4,9 milyar dolarlฤฑk anlaลmanฤฑn arkasฤฑndaki bรผyรผk motivasyon buydu. Baลka bir yerde, Romanya’nฤฑn en bรผyรผk iki doฤal gaz รผreticisi, onlarca yฤฑl sรผren tartฤฑลmalarฤฑn ardฤฑndan bu hafta bir Karadeniz doฤal gaz projesine 4 milyar โฌ (4,4 milyar $) kadar yatฤฑrฤฑm yapma konusunda anlaลtฤฑ. Chevron ve Exxon, Londra ve Singapur’daki gaz ticareti faaliyetlerini geliลtirmek iรงin daha fazla personel istihdam ediyor.
ABD’de yeni LNG tesislerinin geliลtirilmesi, her ikisi de iddialฤฑ yeลil hedeflere sahip olan Almanya ve Japonya gibi รผlkelerdeki alฤฑcฤฑlarฤฑn ihracatรงฤฑlarla uzun vadeli sรถzleลmeler imzalamasฤฑyla destekleniyor. TotalEnergies SE bu ay ABD’de bir ihracat terminali inลa etme planlarฤฑna destek vererek projeden ve geliลtiricisinden hisse satฤฑn almayฤฑ kabul etti. Fransฤฑz ลirket ayrฤฑca Suudi Arabistan’ฤฑn devasa doฤal gaz projesine yatฤฑrฤฑm yapmak iรงin gรถrรผลmeler yรผrรผtรผyor.
Yine de ne kadar gaz ve yatฤฑrฤฑma ihtiyaรง duyulacaฤฤฑ konusunda bir tartฤฑลma var ve talep muhtemelen รผlkelerin emisyonlarฤฑ azaltmada ne kadar baลarฤฑlฤฑ olduklarฤฑna baฤlฤฑ olacak.
IEA, dรผnyanฤฑn 2050 yฤฑlฤฑna kadar net sฤฑfฤฑr emisyona ulaลabilmesi iรงin gaz talebinin on yฤฑlฤฑn sonuna kadar รถnemli รถlรงรผde dรผลmesi gerektiฤini sรถylรผyor. Ajans 2021 yฤฑlฤฑnda, bu senaryoyu karลฤฑlamak iรงin tรผm yeni petrol, gaz ve kรถmรผr sahalarฤฑnฤฑn geliลtirilmesinin durdurulmasฤฑ gerektiฤini hesapladฤฑ.
Birleลmiล Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres bu ay New York’ta gazetecilere yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, รผreticilerin ve finans kuruluลlarฤฑnฤฑn “yeni petrol ve gaz sahalarฤฑnฤฑn araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve petrol ve gaz rezervlerinin geniลletilmesi iรงin finansman ve yatฤฑrฤฑma son vermeyi taahhรผt etmeleri” gerektiฤini sรถyledi.
Doฤal gaza karลฤฑ en bรผyรผk argรผmanlardan biri, gaz รผretiminin bir yan รผrรผnรผ olan ve atmosferdeki ilk yirmi yฤฑlฤฑnda karbondioksitten 80 kat daha fazla ฤฑsฤฑyฤฑ hapseden metan emisyonlarฤฑdฤฑr. Ulusal Bilimler Akademisi tarafฤฑndan yayฤฑnlanan bir รงalฤฑลmaya gรถre, yaklaลฤฑk %3’ten fazla gaz sฤฑzฤฑntฤฑsฤฑ, yakฤฑtฤฑ iklim iรงin kรถmรผrden daha kรถtรผ hale getirmekte ve endรผstrinin daha temiz bir fosil yakฤฑt olduฤu iddialarฤฑnฤฑ zayฤฑflatฤฑyor.
Enerji devleri, doฤal gazฤฑ kรถmรผre temiz bir alternatif olarak pazarlayabilmek iรงin metan salฤฑnฤฑmฤฑnฤฑ azaltmaya รงalฤฑลฤฑyor. Shell, Exxon Mobil ve bir dรผzineden fazla diฤer รผretici, geรงen yฤฑl baลlatฤฑlan bir giriลimin parรงasฤฑ olarak 2030 yฤฑlฤฑna kadar “sฤฑfฤฑra yakฤฑn” metan emisyonuna ulaลmayฤฑ hedefliyor.
Columbia รniversitesi Kรผresel Enerji Politikasฤฑ Merkezi’nde kรผresel araลtฤฑrmacฤฑ olan Ira Joseph, “Bรผyรผk ลirketler nihayet metan emisyonlarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑnฤฑ ciddiye alarak iklim deฤiลikliฤine olumlu katkฤฑda bulunabileceklerine ve varlฤฑklarฤฑnฤฑ ticari aรงฤฑdan uygun tutabileceklerine inanฤฑyorlar” dedi.
