Adli yฤฑl Ankara’da dรผzenlenen tรถrenle baลlarken, tรถrende konuลan Yargฤฑtay 1. Baลkanฤฑ ฤฐsmail Rรผลtรผ Cirit, yargฤฑnฤฑn aฤฤฑr iล yรผkรผnรผ, Anayasa Mahkemesi’nin bireysel baลvuru hakkฤฑnฤฑ kullanma ลekli ve HSYK seรงimlerinin yargฤฑ mensuplarฤฑ รผzerindeki etkilerini eleลtirdi.
2015-16 adli yฤฑl aรงฤฑlฤฑล tรถreni Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan, Baลbakan Ahmet Davutoฤlu, bakanlar, yรผksek yargฤฑ organlarฤฑnฤฑn baลkanlarฤฑ ve yargฤฑ mensuplarฤฑnฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑyla yapฤฑldฤฑ.
Tรถrende konuลmasฤฑyla adli yฤฑl aรงฤฑlฤฑลฤฑnฤฑ yapan Cirit, “yargฤฑnฤฑn sorunlarฤฑnฤฑn รงรถzรผldรผฤรผnรผ ifade edebilecek durumda olmadฤฑฤฤฑnฤฑ” belirtti ve, “Tรผrk yargฤฑsฤฑnฤฑn sorunlarฤฑnฤฑn รงรถzรผlememesi nedeniyle yaลanan gรผven bunalฤฑmฤฑ milli ekonomiyi de doฤrudan etkilemektedir” dedi.
Hakimler ve Savcฤฑlar Yรผksek Kurulu’nun yapฤฑsฤฑnda 2010 yฤฑlฤฑnda yapฤฑlan yasal dรผzenlemelerin “hakim ve savcฤฑlarฤฑn kendileriyle ilgili karar alma sรผreรงlerine katฤฑlฤฑmlarฤฑ iรงin รถnemli bir fฤฑrsat oluลturduฤunu belirten Cirit, “Ancak yapฤฑlan kurul seรงimleri รถngรถrรผlemeyen bazฤฑ olumsuz sonuรงlarฤฑ da beraberinde getirmiลtir. Yargฤฑ mensuplarฤฑ arasฤฑnda saygฤฑ ve sevgi ortamฤฑyla รงalฤฑลma barฤฑลฤฑnฤฑ bozmuลtur” dedi.
Konuลmasฤฑnda yargฤฑ baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Cirit, son yฤฑllarda Tรผrk yargฤฑsฤฑnda alฤฑnan bazฤฑ kararlarฤฑn uluslararasฤฑ alanda da yansฤฑmalarฤฑ olduฤuna dikkat รงekti.
Cirit, “Hukuka aykฤฑrฤฑ iลlemlerin hedefi olan gazetecilerin, siyasetรงilerin, hakim ve savcฤฑlarฤฑn, bรผrokratlarฤฑn ve kritik noktalardaki silahlฤฑ kuvvetler mensuplarฤฑ ile emniyet gรถrevlilerinin toplum ve devlet hayatฤฑ aรงฤฑsฤฑndan taลฤฑdฤฑklarฤฑ รถnem dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, sรถz konusu ihlallerin adalet sisteminin rutin iลleyiลinden kaynaklanana mรผnferit hatalardan ayrฤฑ deฤerlendirilmesi gerekir” dedi.
Konuลmasฤฑnda Tรผrkiye’deki yรผksek mahkemelerin “birbiriyle aynฤฑ seviyede” olduฤuna dikkat รงeken Cirit, anayasada yapฤฑlan deฤiลikliฤin ardฤฑndan Anayasa Mahkemesi’ne bireysel baลvuru yapฤฑlabilmesini deฤerlendirdi ve AYM’nin bunu kullanma ลeklini eleลtirdi:
“(AYM’nin) Zaman zaman ilk derece mahkemeleri yerine geรงerek yerindelik denetimi dahi yapmasฤฑ mahkemenin kararlarฤฑnฤฑ tartฤฑลฤฑlฤฑr hale getirmiลtir. Yรผksek mahkemeler birbiriyle aynฤฑ seviyededir. Bu denkliฤin bozulmasฤฑ hukuki gรผvenliฤi saฤlamak bir tarafa yaratฤฑlan karmaลa dolayฤฑsฤฑyla hukuka duyulan gรผven ve inancฤฑ zedeler.”
AYM, bireysel baลvuru รงerรงevesinde Twitter ve Youtube yasaklarฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnda, Ergenekon ve Balyoz davalarฤฑnda yeniden yargฤฑlama ve tahliye sรผreรงlerinde dikkat รงeken kararlar almฤฑลtฤฑ.
Cirit, Yargฤฑtay’ฤฑn yฤฑllardฤฑr baktฤฑฤฤฑ davalardan edindiฤi deneyim, iรงtihat birikimi ve รผyelerinin yetiลme biรงimine dikkat รงekerek, “Yรผce Divan gรถrevinin Yargฤฑtay’a verilmesi uygun olacaktฤฑr” dedi.
Nisan 2015’te Baลbakan Ahmet Davutoฤlu tarafฤฑndan kamuoyuna aรงฤฑklanan yargฤฑ reformunun bir an รถnce hayata geรงirilmesini temenni ettiklerini ifade eden Cirit, “Yargฤฑtay kanunu taslaฤฤฑ”nฤฑ da รถnรผmรผzdeki gรผnlerde kamuoyunun gรถrรผล ve รถnerilerine sunacaklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Cirit, konuลmasฤฑnda genel olarak yargฤฑnฤฑn ve รถzellikle Yargฤฑtay’ฤฑn aฤฤฑr iล yรผkรผne dikkat รงekerek diฤer รผlkelerde yaygฤฑnlaลan alternatif uyuลmazlฤฑk รงรถzรผm yรถntemlerinin ve bu รงerรงevede “arabuluculuk” mekanizmasฤฑnฤฑn Tรผrkiye’de de yaygฤฑnlaลmasฤฑ gerektiฤini belirterek, bunun yargฤฑnฤฑn aฤฤฑr iล yรผkรผnรผ hafifletebileceฤini belirtti.
ERDOฤAN’DAN ADLฤฐ YIL MESAJI
Adli yฤฑlฤฑn baลlamasฤฑ nedeniyle yazฤฑlฤฑ bir mesaj yayฤฑnlayan Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan da “hukuk devleti ilkesinin yaลatฤฑlmasฤฑnฤฑn adil bir yargฤฑ sisteminin varlฤฑฤฤฑ ile mรผmkรผn olacaฤฤฑna” dikkat รงekti.
“รzรผlerek ifade etmeliyim ki, yargฤฑya son dรถnemde en bรผyรผk zararฤฑ, yargฤฑyฤฑ kendi tekeline almak isteyen bir takฤฑm gruplar vermiลtir” diyen Erdoฤan, “Adalet teลkilatฤฑ iรงinde hizipleลmelerin oluลmasฤฑ ve kimi yargฤฑ mensuplarฤฑnฤฑn vicdanlarฤฑ yerine mensubu olduklarฤฑ yapฤฑlarฤฑn talimatlarฤฑ doฤrultusunda karar vermeleri hepimizi รผzmรผลtรผr” dedi.
รzellikle 17-25 Aralฤฑk soruลturmalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan Gรผlen cemaati ile baฤlantฤฑlฤฑ isimlerin emniyette ve yargฤฑda “paralel bir devlet yapฤฑlanmasฤฑ” oluลturduฤu iddia edilmiล ve bu รงerรงevede pek รงok hakim ve savcฤฑnฤฑn gรถrev yerlerinde deฤiลiklikler yapฤฑlmฤฑล, bazฤฑlarฤฑ hakkฤฑnda soruลturma baลlatฤฑlmฤฑลtฤฑ.
