ฤฐลletme sermayelerinde yaลanan erozyon ve finansmana eriลimde yaลanan darboฤaz yatฤฑrฤฑmlarฤฑ sekteye uฤratmaya devam ediyor. Bu yฤฑlฤฑn Ocak-Temmuz dรถneminde iptal edilen yatฤฑrฤฑmlarฤฑn toplam yatฤฑrฤฑmlara oranฤฑ son 5 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑ. Sanayi ve Teknoloji Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan aรงฤฑklanan yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi istatistiklerine gรถre, 2022โnin 7 ayฤฑnda toplam 1507 yatฤฑrฤฑm belgesi iptal edilirken, iptallerin sรถz konusu dรถnemde aรงฤฑklanan toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerine oranฤฑ yรผzde 23,4โe รงฤฑktฤฑ. Finansmanda yaลanan darboฤazฤฑn daha da artmasฤฑ yeni yatฤฑrฤฑmlarda dรผลรผลe, dรผzenlenen teลvik belgelerinde ise iptallerin artฤฑลฤฑna yol aรงacaฤฤฑndan endiลe ediliyor.
7 ayda iptallerin tutarฤฑ 14,5 milyar TL
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre Sanayi ve Teknoloji Bakanlฤฑฤฤฑ, aylฤฑk olarak yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi istatistiklerini yayฤฑnlarken bununla birlikte iptal edilen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi listesini de kamuoyuyla paylaลฤฑyor. Yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi kullanฤฑlarak yatฤฑrฤฑma baลlanmamฤฑล veya belge kullanฤฑlarak devlet desteklerinden yararlanฤฑlmamฤฑล olmasฤฑ halinde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi iptal ediliyor. 2022โnin 7 aylฤฑk dรถnemine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda iptal yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerinin adet ve oran bazฤฑnda son 5 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Bu yรถnรผyle istatistik sanayinin yatฤฑrฤฑm kaslarฤฑndaki zayฤฑflamayฤฑ ortaya koyuyor.
DรNYAโnฤฑn Sanayi ve Teknoloji Bakanlฤฑฤฤฑ verilerinden derlediฤi bilgiye gรถre, Ocak-Temmuz 2022 dรถneminde iptal edilen toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi adedi 1507 olarak gerรงekleลti. 7 ayda iptal edilen yatฤฑrฤฑmlarฤฑn toplam yatฤฑrฤฑm tutarฤฑ 14 milyar 575 milyon TL olurken, ilgili yatฤฑrฤฑmlarฤฑn istihdam sรถzรผ 59 bin 671 idi. Sรถz konusu 7 aylฤฑk dรถnemde aรงฤฑklanan toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi adedi 6 bin 439 olurken, toplam sabit yatฤฑrฤฑm tutarฤฑ 257,1 milyar TL, istihdam sรถzรผ ise 184 bin 159 olarak aรงฤฑklandฤฑ. ฤฐlgili dรถnemde iptal yatฤฑrฤฑmlarฤฑn toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerine oranฤฑ yรผzde 23,4 olarak hesaplandฤฑ.
Pandemi yฤฑlฤฑnda oran yรผzde 18โdi
Peki iptal edilen yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerinde 2017-2021 yฤฑllarฤฑnฤฑ kapsayan 5 yฤฑllฤฑk dรถnemde nasฤฑl bir performans izlendi? ฤฐstatistiklere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, iptallerin yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerinin toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerine oranฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, Ocak-Temmuz 2022 dรถnemine en yakฤฑn yรผksek oran yรผzde 18 ile pandemi yฤฑlฤฑ olarak anฤฑlan 2020โde rastlandฤฑ. Yฤฑllar bazฤฑnda geriye giderek bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, 2021โde toplam 12 bin 665 adet yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi dรผzenlenirken, sadece 748 adet yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi iptal edildi. ฤฐptallerin toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgelerine oranฤฑ yรผzde 5 olarak gerรงekleลti. 2020 yฤฑlฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda iptallerde bir yoฤunlaลma gรถrรผlรผyor. Sรถz konusu yฤฑl 10 bin 384 adet yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi dรผzenlenirken, 1915 adet yatฤฑrฤฑm teลvik belgesinin de iptali gerรงekleลtirildi. ฤฐptal oranฤฑ ise 2020โde yรผzde 18 olarak hesaplandฤฑ.
Pandemi kasฤฑrgasฤฑ รถncesi 2019 yฤฑlฤฑnda ise toplamda 5 bin 598 yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi dรผzenlenirken, iptal edilen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi adedi 429 oldu. ฤฐptallerin oranฤฑ yรผzde 7 ile dengeli bir gรถrรผnรผm sergiledi. 2018 yฤฑlฤฑnda 5 bin 700 olan toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgesine karลฤฑn 576 adet yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi iรงin iptal kararฤฑ alฤฑndฤฑ. ฤฐptallerin toplam yatฤฑrฤฑmlara oranฤฑ yรผzde 10 olarak gerรงekleลti. Son olarak veriyi incelemeye baลladฤฑฤฤฑmฤฑz 2017 yฤฑlฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda toplam yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi adedi 7 bin 196, iptal edilen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi adedi ise 429 olarak kayda geรงti. Bu dรถnemde iptallerin oranฤฑ ise yรผzde 7 olarak hesaplandฤฑ.
Sanko ve Nursan Denizcilik de yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi iptal edilenler arasฤฑnda
Bu yฤฑlฤฑn 7 aylฤฑk dรถneminde iptali ilan edilen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi istatistiklerine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda, yatฤฑrฤฑm tutarฤฑ bakฤฑmฤฑnda en yรผksek olan iptalleri de mercek altฤฑna aldฤฑk. Buna gรถre, Sanko Tekstilโin Gaziantepโte hayata geรงireceฤi pamuk ipliฤi รผretimine iliลkin 21 Ocak 2022 belge tarihli 972,5 milyon TLโlik sabit yatฤฑrฤฑm tutarlฤฑ teลvik belgesi iรงin iptal dรผzenlemesi yapฤฑldฤฑ. Yine Nursan Denizcilikโin 21 Aฤustos 2015 belge tarihli 406,19 milyon TLโlik sabit yatฤฑrฤฑm tutarฤฑna sahip teลvik belgesi bu dรถnemde iptal edildi. ฤฐptal edilenler arasฤฑnda 12 Haziran 2021 belge tarihli Akmercan Adฤฑyaman Doฤal Gaz Daฤฤฑtฤฑmโฤฑn 423,7 milyon TLโlik yatฤฑrฤฑmฤฑ iรงin dรผzenlenen belge de bulunuyor. Yabancฤฑ sermayeli Solarvan Gรผneล Enerjisi ve Ekipmanlarฤฑ firmasฤฑnฤฑn 23 Ocak 2013 belge tarihli 213,5 milyon TLโlik sabit yatฤฑrฤฑm tutarlฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑ iรงin dรผzenlenen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesinin sรถz konusu dรถnemde iptali gerรงekleลirken, SESA Ambalajโฤฑn ฤฐzmirโde 177,6 milyon TL sabit yatฤฑrฤฑm tutarฤฑndaki yatฤฑrฤฑmฤฑ iรงin dรผzenlenen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi de iptal edilenler arasฤฑnda dikkat รงekiyor. 5 Haziran 2016 belge tarihli รakan RR ฤฐnลaatย Turizmย Sanayi ve Ticaret LTDโnin Aydฤฑnโda 174,5 milyon TL yatฤฑrฤฑm teลvikle hayata geรงirme taahhรผdรผ verdiฤi otel yatฤฑrฤฑmฤฑ iรงin de dรผzenlenen yatฤฑrฤฑm teลvik belgesi iptal edilirken, 18 Haziran 2015 tarihli Blue World Taลฤฑmacฤฑlฤฑkโa ait 155 milyon TLโlik ve 18 Aฤustos 2015 belge tarihli Green World Taลฤฑmacฤฑlฤฑฤa ait 155 milyon TLโlik yatฤฑrฤฑmlarฤฑn teลvik belgeleri de iptal edilenler arasฤฑnda.
