Sistem, geรงiลlerde durup bilet satฤฑn almaya, kapฤฑlarda okutmaya ve uzun kuyruklar oluลturmaya gerek olmadan yolculuk edilmesini amaรงlฤฑyor. Yรผksek hฤฑzda yanฤฑp sรถnen gรถrรผnmez ฤฑลฤฑklar ve รผรง boyutlu okuma sistemiyle, ลekilleri tanฤฑyabiliyor.
Dรผnyada birรงok devlet ve รถzel ลirket, gรผvenilir ve hฤฑzlฤฑ olduฤunu sรถyleyerek yรผz tanฤฑma programlarฤฑnฤฑ kullanฤฑyor.
Bazฤฑ araลtฤฑrmacฤฑlar, yรผz tanฤฑma teknolojisinin kart ve ลifrelerin gizli tutulmasฤฑ, suรงlularฤฑn yakalanmasฤฑ ve รผlkeye giriล รงฤฑkฤฑลlarฤฑn denetlenmesi gibi alanlarda hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir bir araรง olduฤunu sรถylรผyor.
Bazฤฑlarฤฑna gรถre ise bu, mahremiyetin yok olduฤu bir distopyanฤฑn parรงasฤฑ.
ฤฐyi yรถnleri neler?
Yรผz tanฤฑma teknolojisi, birรงok รผlkede รถzellikle gรผvenlik ve eฤlence amaรงlฤฑ kullanฤฑlฤฑyor.
Avustralya’daki havaalanlarฤฑnda benzer bir yรผz tanฤฑma sisteminin pasaportlarฤฑn yerine geรงeceฤi konuลuluyor. Almanya da “terรถrle mรผcadele” kapsamฤฑnda havaalanlarฤฑnda ve tren istasyonlarฤฑnda uygulamayฤฑ hayata geรงirebilir.
Bu programlarla aileler kayฤฑp รงocuklarฤฑnฤฑ ve yakฤฑnlarฤฑnฤฑ bulabiliyor, hatta bir araลtฤฑrmaya gรถre genetik bozukluklar teลhis edilebiliyor.
Bilgisayar, telefon ve kart ลifrelerini รงok sฤฑk unutanlar iรงin de bir kurtarฤฑcฤฑ olarak gรถrรผlรผyor.
Apple’ฤฑn 10’uncu yฤฑlฤฑ iรงin piyasaya sรผrmesi beklenen iPhone modellerinde de, yรผz tanฤฑmlama รถzelliฤine sahip lazer sensรถrler bulunmasฤฑ bekleniyor.
รin’de ileri teknoloji yรผz tanฤฑma programlarฤฑ รงok daha yaygฤฑn: Yemek ฤฑsmarlamak ya da elbise satฤฑn almak iรงin ekrana bakmanฤฑz yetebiliyor.
รrneฤin Badoo gibi uygulamalar, yรผz eลleลtirme ile kendinize en รงok benzeyen รผnlรผyรผ bulmanฤฑzฤฑ, hatta kiลilik analizi yaptฤฑrmanฤฑzฤฑ saฤlฤฑyor.
‘Bรผyรผk Birader‘ bizi mi izliyor?
Araลtฤฑrmacฤฑlara gรถre, yรผz tanฤฑma teknolojisi sadece yenilik ve kolaylฤฑฤฤฑ akla getirmiyor.
Yรผz tanฤฑma teknolojisi ลirketi Kairos’un kurucusu Brian Brackeen, sistemin kรถtรผ amaรงlฤฑ kullanฤฑmlara aรงฤฑk olduฤuna dikkat รงekiyor.
Temel sorular ลunlar: Biz bir teknolojinin yรผzรผmรผzรผ tanฤฑmasฤฑnฤฑ istiyor muyuz? Devletler ve รถzel ลirketler elindeki veri tabanlarฤฑnฤฑ nasฤฑl ve ne zaman kullanฤฑyor? George Orwell’in รผnlรผ “1984” romanฤฑndaki gibi “Bรผyรผk Birader” bizi mi izliyor?
รte yandan, teknolojinin yayฤฑlarak รงocuk istismarฤฑ, cinsel taciz gibi suรงlarฤฑn, casusluk ve gizli takiplerin รถnรผnรผ aรงmasฤฑndan endiลe ediliyor.
Akฤฑllฤฑ telefonlardaki bazฤฑ uygulamalar ลimdiden kapsamlฤฑ olarak bu programlarฤฑ kullanmaya baลladฤฑ. Bu da kiลisel kullanฤฑmlarฤฑn yaratabileceฤi gรผvenlik risklerini ve gizlilik ihlallerini gรผndeme getiriyor.
FBI veritabanฤฑnda 117 milyon fotoฤraf
2016’da yapฤฑlan bir araลtฤฑrmaya gรถre, Amerikan Federal Soruลturma Bรผrosu’nun (FBI) elinde 117 milyon yetiลkinin fotoฤraflarฤฑndan oluลan bir veri tabanฤฑ var. ABD’de onlarca eyalet, ลรผphelileri bazฤฑ kimlik ve ehliyet fotoฤraflarฤฑyla karลฤฑlaลtฤฑrmalarฤฑ iรงin yรผz tanฤฑma teknolojisini kullanmalarฤฑna izin veriyor.
Brackeen, “Bu konuda bir yasal dรผzenleme olmamasฤฑndan rahatsฤฑzฤฑz” diyor.
Teknoloji devleri Facebook ve Google, etiketleme teknolojileri iรงin milyonlarca fotoฤrafฤฑ veri tabanฤฑnda topladฤฑ.
Bu verilerin siber saldฤฑrฤฑlarda ele geรงirilmesinin mรผmkรผn olup olmadฤฑฤฤฑ ise bilinmiyor. (BBC Tรผrkรงe)
