Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre bilim kurgu filmlerinde gรถrebileceฤimiz COVID-19 pandemisinin hayatฤฑmฤฑza girmesi, tรผm alanlarda olaฤanรผstรผ geliลmelere neden oldu. รzellikle virรผsรผn ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑ 2020 yฤฑlฤฑndaki karamsar hava, aลฤฑnฤฑn bulunmasฤฑyla 2021โde bir miktar daฤฤฑldฤฑ. Ancak virรผsรผn yeni varyantlarฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑkmasฤฑ bu travmanฤฑn pek de kolay atlatฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. Yine de aลฤฑnฤฑn yaygฤฑnlaลmasฤฑ ve uygulama yaลฤฑnฤฑn dรผลรผyor olmasฤฑ pandemiye iliลkin olumlu beklentileri destekliyor.
Pandemi sรผrecinde verilen ekonomik destekler de normalleลme adฤฑmlarฤฑ ve yeni yฤฑlda piyasalarฤฑn seyri aรงฤฑsฤฑndan kritik รถneme sahip. รzellikle tahvil geri alฤฑmlarฤฑnฤฑn ayda 15 milyar dolarlฤฑk hฤฑzla azaltacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan ABD Merkez Bankasฤฑโnฤฑn (Fed) 2022โde yapacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ 3 faiz artฤฑrฤฑmฤฑna ne zaman baลlayacaฤฤฑ yakฤฑndan izlenecek. Bu konuda genel beklenti Fedโin faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑna yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda baลlayacaฤฤฑ yรถnรผnde. Avrupa Merkez Bankasฤฑโnฤฑn (ECB) ise faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑnda daha yavaล hareket edeceฤi ve 2023โten รถnce bir aksiyon almayacaฤฤฑ dรผลรผnรผlรผyor.
ฤฐlk 3 ay รถnemli
Gelelim Tรผrkiye cephesine. Kรผresel geliลmelerin yanฤฑnda iรงeride รถzellikle ekonomi yรถnetiminde yapฤฑlan deฤiลiklikler, faiz indirimleri ve baลta dรถviz olmak รผzere piyasalarda yaลanan dalgalanmalar 2021 yฤฑlฤฑna damga vurdu. Yฤฑlฤฑn son gรผnlerinde yurtiรงi yerleลiklerin dรถvize ilgisini durdurmak iรงin hayata geรงirilen kur korumalฤฑ mevduat รผrรผnรผ tansiyonu bir miktar dรผลรผrmรผลe benziyor. Ancak yeni รผrรผnรผn baลarฤฑya ulaลฤฑp ulaลmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemek iรงin ilk 3 ay รถnemli. รรผnkรผ hem DTHโdan hem de TL mevduattan bu รผrรผne ne kadarlฤฑk bir kayฤฑล olacaฤฤฑ, kurlarda istikrarฤฑn saฤlanฤฑp saฤlanmayacaฤฤฑnฤฑ da gรถsterecek.
Enflasyonun seyri izlenecek
Yฤฑlฤฑn ilk aylarฤฑnda yurtiรงi piyasalarฤฑn yรถnรผnde etkili olacak en รถnemli veri enfl asyon. Kurlarda yukarฤฑ yรถnlรผ bir hareket olmamasฤฑ ve raf fiyatlarฤฑnda aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑya neden olabilecek vergi dรผzenlemeleri kฤฑsa vadede enfl asyonist beklentileri kฤฑrabilir. Tersi durumda ise yani kurlarda yeniden yukarฤฑ yรถnlรผ bir hareketin yanฤฑnda fiyatlar genel seviyesindeki katฤฑlฤฑฤฤฑn devamฤฑ yeni รถnlemleri gรผndeme getirebilir. Kฤฑsaca Tรผrkiyeโde piyasalar yine hareketin bol olacaฤฤฑ yeni bir yฤฑla giriyor.
Dolar alฤฑnฤฑr mฤฑ?
20 Aralฤฑkโta aรงฤฑklanan kur korumalฤฑ mevduat, dรถviz yatฤฑrฤฑmฤฑyla ilgili beklentileri baลka bir boyuta taลฤฑdฤฑ. Para ve sermaye piyasalarฤฑnda yabancฤฑ payฤฑnฤฑn dรผลmesi dรถvizde yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ ana aktรถr haline getirdi. Dolayฤฑsฤฑyla yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn tavrฤฑ kurlarฤฑn yรถnรผnรผ belirliyor. Burada iki tรผrlรผ yatฤฑrฤฑmcฤฑ profili var. Biri TL varlฤฑฤฤฑnฤฑn deฤerini dรถviz karลฤฑsฤฑnda, diฤeri ise enfl asyona karลฤฑ korumak istiyor.
Dรผลรผล pek konuลulmuyor
Kur korumalฤฑ mevduat gibi bir รผrรผn varken dรถviz almanฤฑn bir cazibesi kalmฤฑyor. รรผnkรผ hem faiz getiriniz garanti hem de kurlarda faizin รผzerindeki olasฤฑ bir artฤฑล devlet tarafฤฑndan karลฤฑlanฤฑyor. Ayrฤฑca kurlarda yaลanabilecek olasฤฑ dรผลรผลler pek konu edilmiyor. Yani doฤrudan dรถviz alan kurlar gerilediฤinde anaparasฤฑnda erime gรถrecekken kur korumalฤฑ mevduat yapan faiz geliri elde etmeye devam edecek.
Enflasyona karลฤฑ kendini koruma altฤฑna almak isteyenlerin piyasa รผzerinde etkili olmaya baลlamasฤฑ halinde enfl asyona endeksli รผrรผnler (mevduat, tahvilโฆ) de ortaya รงฤฑkabilir. Yok illa dรถviz cinsi yatฤฑrฤฑm yapmak isteyenler iรงin ise yฤฑllฤฑk yรผzde 8 civarฤฑ faiz fฤฑrsatฤฑ sunan eurobondlar alternatif olabilir.
Kriptoda beklenen ralli ne zaman olur?
Kripto paralarda 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn son รงeyreฤinde beklenen ralli gerรงekleลmedi. Bu beklenti yeni yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤine รถtelenmiล durumda. รzellikle Fedโin faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑna baลlamadan รถnce yukarฤฑ yรถnlรผ sert bir hareketin geleceฤini bekleyenlerin sayฤฑsฤฑ oldukรงa fazla. Ancak kriptolarฤฑn her haberden iki yรถnlรผ olarak anฤฑnda etkilendiฤi ve sert fiyat hareketleri yaptฤฑฤฤฑ unutulmamalฤฑ. Geรงmiล yazฤฑlarda da belirttiฤim gibi buraya yatฤฑracaฤฤฑz para; ihtiyacฤฑnฤฑzฤฑn olmadฤฑฤฤฑ, toplam tasarrufunuz iรงinde รงok kรผรงรผk yeri kaplamalฤฑ. Yeni yฤฑlda da devletlerin kripto varlฤฑklara yรถnelik dรผzenlemeleri fiyatlar รผzerinde etkili olacak.
Yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ iyi bir alternatif
Yeni yฤฑl da geride bฤฑraktฤฑฤฤฑmฤฑz son 2 yฤฑlฤฑ aratmayacak derecede hareketli olacak gibi. Dolayฤฑsฤฑyla anlฤฑk geliลmeleri yakฤฑndan takip edemeyen, yatฤฑrฤฑm pozisyonunda hฤฑzlฤฑ deฤiลim yapacak zaman ya da bilgiye sahip olmayanlar, profesyoneller tarafฤฑndan yรถnetilen yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑ tercih edebilirler. Hatta fon piyasasฤฑ geรงmiลe gรถre daha รงok fฤฑrsatฤฑ barฤฑndฤฑrฤฑyor. TEFAS aracฤฑlฤฑฤฤฑyla baลka kurumlarฤฑn fonlarฤฑnฤฑ alabiliyorsunuz. Tรผrk hisselerine yatฤฑrฤฑm yapmak yerine kรผresel anlamda teknoloji, saฤlฤฑk, yeลil enerji gibi popรผler sektรถrlerde faaliyet gรถsteren kรผresel ลirketlerin hisselerine yatฤฑrฤฑm yapan fonlar da var.
Borsada hisse bazlฤฑ hareketlere devam!
2022 yฤฑlฤฑ iรงin piyasanฤฑn enflasyon beklentileri yรผzde 20-25 aralฤฑฤฤฑnda yoฤunlaลฤฑyor. Borsa yรผksek enfl asyonun olduฤu dรถnemlerde yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑna ciddi kazanรงlar saฤlayabiliyor. Ancak bu borsadaki tรผm ลirket hisseleri iรงin geรงerli demek deฤil. รzellikle bรผyรผmesine devam eden ve temettรผ verimi yรผksek hisselerin uzun vadede yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑna diฤer yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑndan daha fazla getiri saฤladฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. 2022 yฤฑlฤฑnda da hisse bazlฤฑ hareketlerin sรผrmesi bekleniyor. รzellikle ihracat aฤฤฑrlฤฑklฤฑ รงalฤฑลan otomotiv, beyaz eลya ve kimya sektรถrรผ hisseler รถne รงฤฑkabilir. Diฤer taraftarn bazฤฑ uzmanlar tarafฤฑndan iรง talepte daralma riskine dikkat รงekilse de zorunlu ihtiyaรงlar nedeniyle perakende sektรถrรผ hisseleri de yeni yฤฑlda gรผcรผnรผ koruyabilir.
