120’nin รผzerinde รผlkede 35 bini aลkฤฑn yayฤฑncฤฑyฤฑ temsil eden WAN IFRA ve WEFโin yanฤฑ sฤฑra en kรถklรผ basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ รถrgรผtlerinden IPI ve PEN, dรผnyaca รผnlรผ 50โden fazla gazetecinin imzasฤฑyla Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโa mektup yazdฤฑ. Hรผrriyet Gazetesi ve Ahmet Hakan Coลkun’u hedef alan saldฤฑrฤฑlar, Koza-ฤฐpek Yayฤฑn Grubu’na kayyum atanmasฤฑ ve VICE News muhabirlerinin gรถzaltฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑ iรงeren geliลmelerin basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ iรงin “alarm” niteliฤinde olduฤunu belirten gazeteciler, Erdoฤan’ฤฑ “nรผfuzunu kullanmaya” davet etti.
Dรผnya Gazeteler ve Haber Yayฤฑmcฤฑlarฤฑ Birliฤi (WAN-IFRA), Dรผnya Editรถrler Forumu (WEF), Uluslararasฤฑ Basฤฑn Enstitรผsรผ (IPI) ve uluslararasฤฑ yazarlar birliฤi PEN รถncรผlรผฤรผnde Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’a hitaben yazฤฑlan aรงฤฑk mektupta, 1 Kasฤฑm seรงimleri รถncesi Tรผrkiye’deki “basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ ลartlarฤฑnฤฑn giderek kรถtรผleลmesine iliลkin derin endiลelerโ dile getirildi.
“Medyaya saldฤฑrฤฑlar alarm veriyor”
Aralarฤฑnda New York Times, Washington Post, La Stampa, La Repubblica, El Pais, Buzzfeed, ARD, Welt ve ZDF genel yayฤฑn yรถnetmenlerinin de bulunduฤu gazetecilerin imzaladฤฑฤฤฑ mektupta, son iki ay iรงinde Tรผrkiye’deki yayฤฑn organlarฤฑ ve gazetecileri hedef alan saldฤฑrฤฑlarฤฑn “alarm” vererek, “รผrkรผtรผcรผ boyutlara” ulaลtฤฑฤฤฑ belirtildi.
“Nรผfuzunuzu kullanฤฑn”
Bu baฤlamda Hรผrriyet gazetesine ve Ahmet Hakan Coลkun’a dรผzenlenen saldฤฑrฤฑlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra Koza-ฤฐpek Yayฤฑn Grubu’na โel konulmasฤฑโ, Vice News iรงin รงalฤฑลan gazetecilerin gรถzaltฤฑna alฤฑnmasฤฑ gibi geliลmeler hatฤฑrlatฤฑlan mektupta ลรถyle denildi:
“Sizi, Tรผrk ya da uluslararasฤฑ basฤฑn mensubu olsun, gazetecilerin korunmalarฤฑ ve herhangi bir mani olmadan รงalฤฑลabilmeleri iรงin nรผfuzunu kullanmaya davet ediyoruz.”
Mektupta ayrฤฑca, 1 Kasฤฑm seรงimleri arifesinde “Tรผrk hรผkรผmetinin gerektiฤinde gazetecileri destekleyip koruyamamasฤฑnฤฑn Tรผrkiye’nin uluslararasฤฑ saygฤฑnlฤฑฤฤฑna ve demokratik duruลuna zarar verdiฤi” ifade edildi.
Tรผrkiye’nin, Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Sรถzleลmesi ile Kiลisel ve Siyasal Haklar Uluslararasฤฑ Sรถzleลmesi’ne taraf รผlkelerden biri olduฤunu hatฤฑrlatฤฑlan mektupta, “1982 Anayasasฤฑ ile Tรผrkiye’deki tรผm vatandaลlar sรถz konusu uluslararasฤฑ haklarฤฑ elde etti. Tรผrkiye’deki tรผm kurumlar ifade รถzgรผrlรผฤรผ hakkฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlmesine saygฤฑ gรถstermeli ve bunun saฤlanmasฤฑ iรงin giriลimde bulunmalฤฑdฤฑr” ifadesi yer aldฤฑ.
ฤฐลte mektubu imzalayan gazeteciler:
Washington Post Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Martin Baron (ABD)
New York Times Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Dean Baquet (ABD)
ARD Alman Televizyonu Genel Yayฤฑn Yรถnetmen Thomas Baumann (Almanya)
Buzzfeed Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Ben Smith (ABD)
VICE Media kurucusu Shane Smith (ABD)
VICE News Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Jason Mojica (ABD)
El Pais Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Antonio Cano (ฤฐspanya)
La Stampa Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Mario Calabresi (ฤฐtalya)
La Repubblica Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Ezio Mauro (ฤฐtalya)
USA Today Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni David Callaway (ABD)
AFP Kรผresel Haber Mรผdรผrรผ Michele Leridon (Fransa)
Associated Press Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni ve Kฤฑdemli Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Kathleen Carroll (ABD)
New Yorker Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni David Remnick (ABD)
Mashable Editรถrรผ ve ฤฐรงerik Baล Yรถneticisi Jim Roberts (ABD)
ZDF Alman Televizyonu Genel Yayฤฑn Yรถnetmen Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Elmar Thevessen (Almanya)
Buzzfeed ฤฐngiltere Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Janine Gibson (ฤฐngiltere)
WELT Grubu ve N24 TV Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Jan-Eric Peters (Almanya)
VG Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Torry Pedersen (Norveรง)
Bergensavisen Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Anders Nyland (Norveรง)
Javier Garza Ramos (Meksika)
WE Media Kurucusu Andrew Nachison (ABD)
El Huffington Post Yayฤฑn Yรถnetmeni Montserrat Domรญnguez (ฤฐspanya)
PlayBacPresse Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Franรงois Dufour (Fransa)
Der Standard Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Alexandra Fรถderl-Schmid (Avusturya)
Grupo Infobae CEO’su Daniel Hadad (Arjantin)
City Press Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Ferial Haffajee (Gรผney Afrika)
The Age Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Andrew Holden (Avustralya)
Caravan Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Vinod K Jose (Hindistan)
Mainichi Shimbun Baลyazarฤฑ Hiroshi Komatsu (Japonya)
Sรผddeutsche Zeitung Eล Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Wolfgang Krach (Almanya)
The Namibian kurucusu Gwen Lister (Namibya)
Times Media Dijital Direktรถrรผ Lisa MacLeod (Gรผney Afrika)
Malayala Manorama ฤฐdari Editรถrรผ Philip Mathew (Hindistan)
Post Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Fred M’membe (Zambiya)
The Citizen ฤฐdari Editรถrรผ Tom Mosoba (Tanzanya)
Mizzima Medya Grubu Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Soe Myint (Myanmar)
Helsinsin Sanomat Kฤฑdemli Editรถrรผ Kaius Niemi (Finlandiya)
Nation Medya Grubu Danฤฑลmanฤฑ ve eski yayฤฑn direktรถrรผ Joseph Odindo (Kenya)
Sunday Punch Editรถrรผ Toyosi Ogunseye (Nijerya)
Norveรง Haber Ajansฤฑ (NTB) ฤฐdari Editรถrรผ Ole Kristian Bjellaanes (Norveรง)
Kristeligt Dagblad Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Erik Bjerager (Danimarka)
Toronto Star Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Michael Cooke (Kanada)
SPH ฤฐngiliz ve Malayca Yayฤฑnlarฤฑ Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Patrick Daniel (Singapur)
Hindu Direktรถrรผ N Ravi (Hindistan)
RBS Group Gazetecilik ฤฐcra Direktรถrรผ Marcelo Rech (Brezilya)
India Today Grubu Danฤฑลman Editรถrรผ Rajdeep Sardesai (Hindistan)
Dhaka Tribune Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Zafar Sobhan (Bangladeล)
THISDAY Medya Grubu ฤฐdari Direktรถrรผ Eniola Bello (Nijerya)
The Wire kurucu editรถrรผ Siddharth Varadarajan (Hindistan)
Dawn Editรถrรผ Zaffar Abbas (Pakistan)
Daily Star Editรถrรผ Mahfuz Anam (Bangladeล)
Uluslararasฤฑ Basฤฑn Enstitรผsรผ (IPI) ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ John Yearwood
ฤฐลte Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’a hitaben yazฤฑlan mektubun tam metni:
โSayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan;
Tรผrkiyeโde basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผyle ilgili gitgide daha da kรถtรผleลen koลullara iliลkin derin kaygฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑ ifade etmek รผzere yazฤฑyoruz. Sizi, Tรผrk ya da uluslararasฤฑ basฤฑn mensubu olsun, gazetecilerin korunmasฤฑ ve herhangi bir mani olmadan รงalฤฑลabilmeleri iรงin nรผfuzunuzu kullanmaya davet ediyoruz.
Son iki ay iรงinde, gazetecilere yรถnelik saldฤฑrฤฑlar ve tacizler alarm verici boyutlara ulaลtฤฑ. Bu olaylar ลunlarฤฑ iรงeriyor: Hรผrriyet gazetesine yรถnelik gerรงekleลen ve birincisi, Tรผrkiyeโde Meclisโin halihazฤฑrda รผyesi olan bir milletvekili tarafฤฑndan desteklenmiล olan iki saldฤฑrฤฑ, รถnde gelen gazeteci Ahmet Hakan Coลkunโa yรถnelik gerรงekleลen fiziksel saldฤฑrฤฑ, bunu takiben (kendisine yรถnelik) hรผkรผmete ve Cumhurbaลkanฤฑโna yakฤฑn basฤฑn kuruluลlarฤฑ tarafฤฑndan baลฤฑ รงekilen organize tehdit kampanyalarฤฑ, Cumhurbaลkanฤฑโna yรถnelik eleลtirileriyle bilinen Koza ฤฐpek Medya Grubuโnun basฤฑlarak gruba el konulmasฤฑ, (hรขlรข hapiste olan Muhammed ฤฐsmail Rasul dahil olmak รผzere) Vice News iรงin รงalฤฑลan รผรง gazetecinin gรถzaltฤฑna alฤฑnmasฤฑ, gazetecilere karลฤฑ aรงฤฑlan davalar ve sรผregiden tutuklamalar.
Bu gรถz korkutma ikliminde, aynฤฑ zamanda gazetecilerin temel iลlerini yapabilmeleri iรงin zorunlu olan teminatlardan yoksun bฤฑrakฤฑlmasฤฑna hizmet eden, gazetecileri zorbalฤฑฤa ve hatta fiziksel saldฤฑrฤฑya karลฤฑ savunmasฤฑz bฤฑrakan, (iลlenen suรงlarฤฑn) cezasฤฑz kalmasฤฑ kรผltรผrรผnรผn de endiลe verici bir biรงimde artmasฤฑ sรถz konusu.
Hรผkรผmetin, baฤฤฑmsฤฑz ya da hรผkรผmeti eleลtiren gazetecilere yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑ kฤฑnamaktaki isteksizliฤi ve bazฤฑ olaylarda (bu yรถndeki) baลarฤฑsฤฑzlฤฑฤฤฑ, รถzellikle alarm veren bir geliลmedir.
Hem Tรผrkiyeโde hem de uluslararasฤฑ olarak ilgiyle takip edilecek olan 1 Kasฤฑm gibi รถnemli bir seรงimin arifesinde, Tรผrk Hรผkรผmetiโnin gerektiฤinde gazetecileri destekleyip koruyamamasฤฑ, Tรผrkiyeโnin uluslararasฤฑ saygฤฑnlฤฑฤฤฑna ve demokratik duruลuna zarar vermektedir.
Son yaลanan olaylarฤฑn, seรงimler รถncesinde hรผkรผmete yรถnelik herhangi bir muhalefet ya da eleลtiriyi susturmaya yรถnelik รถnceden planlanmฤฑล bir kampanyanฤฑn parรงasฤฑ olduฤuna dair yaygฤฑn endiลeleri paylaลฤฑyoruz.
Tรผrkiyeโnin kayda deฤer bir gerilim dรถneminden geรงtiฤinin farkฤฑndayฤฑz. Bu tรผr dรถnemlerde รถzgรผr bir basฤฑnฤฑn rolรผ her zamankinden daha kritiktir. Tรผrkiye, Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Sรถzleลmesi ile Kiลisel ve Siyasal Haklar Uluslararasฤฑ Sรถzleลmesiโne taraf รผlkelerden biridir. 1982 Anayasasฤฑ ile Tรผrkiyeโdeki tรผm vatandaลlar sรถz konusu uluslararasฤฑ sรถzleลmelerdeki haklarฤฑ elde etmiลtir. Bu nedenle Tรผrkiyeโdeki tรผm devlet kurumlarฤฑ ifade รถzgรผrlรผฤรผ hakkฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlmesine saygฤฑ gรถstermeli ve bunun saฤlanmasฤฑ iรงin giriลimde bulunmalฤฑdฤฑr.
Uluslararasฤฑ hukukta uzun sรผreden beri medyanฤฑn, bir bekรงi olarak รถnemli bir rol oynadฤฑฤฤฑ kabul edilmiลtir.
Biz gazeteciler olarak, basฤฑlฤฑ yayฤฑnlarฤฑn, medya gruplarฤฑnฤฑn ve onlarฤฑn yanฤฑnda birey olarak gazetecilerin bu ลekilde hedef alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmekten dolayฤฑ dehลete dรผลmรผล durumdayฤฑz.
(Bu olaylarฤฑn) Tรผrkiyeโdeki geliลmelerin hem yurt iรงinde hem de yurt dฤฑลฤฑnda doฤru ve tam olarak aktarฤฑlmasฤฑ รผzerinde yaratacaฤฤฑ etkilere dair endiลemiz de gitgide artฤฑyor.
Sizi, basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผne tam olarak saygฤฑ duyulan bir kรผltรผrรผ teลvik etmeye davet ediyoruz.
Saygฤฑlarฤฑmฤฑzlaโ
