Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ(TCMB), enflasyon beklentilerini yukarฤฑ yรถnde revize etti.
Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Murat Uysal “Enflasyon Raporu 2020-III” sunumunu gerรงekleลtirdi.
Uysal enflasyonun 2020 yฤฑl sonunda yรผzde 8,9 olarak gerรงekleลeceฤi, 2021 yฤฑl sonunda yรผzde 6,2โye, 2021 yฤฑl sonunda yรผzde 5,0,โe geriledikten sonra orta vadede yรผzde 5 dรผzeyinde istikrar kazanacaฤฤฑnฤฑn tahmin edildiฤini sรถyledi. Bir รถnceki beklenti bu yฤฑl iรงin yรผzde 7,4, gelecek yฤฑl iรงin yรผzde 5,4 seviyesinde bulunuyordu.
Uysal “Enflasyonun, yรผzde 70 olasฤฑlฤฑkla, 2020 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 8,9 ile yรผzde 10,9 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 8,9), 2021 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 3,9 ile yรผzde 8,5 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 6,2) gerรงekleลeceฤi รถngรถrรผlmektedir.” dedi.
Uysal konuลmasฤฑnda ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Raporda ana bรถlรผmlere ilave olarak รถne รงฤฑkan bazฤฑ konulara yรถnelik daha ayrฤฑntฤฑlฤฑ analizler iรงeren kutu รงalฤฑลmalarฤฑna yer verdik.
ฤฐlk kutuda salgฤฑn sรผrecinde alฤฑnan tedbirlerin ve saฤlฤฑk alanฤฑndaki geliลmelerin ekonomik aktivitiye etkisi รผlke karลฤฑlaลtฤฑrmalarฤฑ yapฤฑlarak inceleniyor. Ayrฤฑca, son dรถnem birim maliyet geliลmelerini deฤerlendiren ve iktisadi faaliyeti takip edebilmek รผzere oluลturulan Haftalฤฑk Ekonomik Koลullar Endeksiโni tanฤฑtan kutular da Raporda yer alฤฑyor. Bunun yanฤฑ sฤฑra, salgฤฑnฤฑn imalat sanayiine etkilerine dair firmalarla yapฤฑlan anket sonuรงlarฤฑnฤฑ paylaลan ve salgฤฑn sonrasฤฑ sรผreรงte tahvil alฤฑm programฤฑ aรงฤฑklayan diฤer GOรโlerle karลฤฑlaลtฤฑrmalฤฑ olarak TCMB DฤฐBS alฤฑmlarฤฑnฤฑn detaylarฤฑnฤฑ sunan รงalฤฑลmalar da mevcut.
Son kutuda ise, salgฤฑnฤฑn arz ve talep yรถnlรผ ekonomik etkilerinin potansiyel รผretim ve รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑna yansฤฑmalarฤฑ kavramsal olarak deฤerlendiriliyor.
Koronavirรผs salgฤฑnฤฑna iliลkin geliลmelerin etkisiyle kรผresel bรผyรผmede yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde baลlayan zayฤฑflama ikinci รงeyrekte derinleลti. Salgฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamaya yรถnelik tedbirlerin hafifletilmesi ve kademeli normalleลme adฤฑmlarฤฑ ile birlikte รผรงรผncรผ รงeyrekte kรผresel ekonomik aktivitede kฤฑsmi toparlanma sinyalleri gรถrรผyoruz. Nitekim, birรงok รผlkede PMI verileri hฤฑzla iyileลerek Haziran ayฤฑnda 50 kritik seviyesine yaklaลtฤฑ (Grafik 1). Yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda kรผresel bรผyรผmedeki toparlanmanฤฑn devam etmesi beklenmekle birlikte, toparlanmanฤฑn gรผcรผne ve sรผrekliliฤine iliลkin belirsizlikler yรผksek seyrediyor.
Enflasyon tarafฤฑnda ise salgฤฑn dรถneminde artan gฤฑda fiyatlarฤฑna raฤmen, kรผresel bรผyรผme gรถrรผnรผmรผndeki zayฤฑflama ve ham petrol fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลe baฤlฤฑ olarak, geliลmiล ve geliลmekte olan รผlkelerde ikinci รงeyrekte aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir seyir izledik. Salgฤฑna baฤlฤฑ arz yรถnlรผ etkilere karลฤฑn, kรผresel รงekirdek enflasyonda talep kaynaklฤฑ aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑlarฤฑn devam etmesi bekleniyor.
Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda salgฤฑnฤฑn kรผresel finans piyasalarฤฑna ve iktisadi faaliyete etkisini hafifletmeye yรถnelik geniลletici adฤฑmlarla geliลmiล รผlkelerde politika faizleri sฤฑfฤฑr alt sฤฑnฤฑrฤฑna hฤฑzla yakฤฑnsadฤฑ ve faiz indirim sรผreรงleri durdu. Geliลmekte olan รผlkelerde ise faiz indirimleri yavaลlayarak devam etti. Bu รผlke grubuna yรถnelen portfรถy akฤฑmlarฤฑnda ilk รงeyreฤin ardฤฑndan ikinci รงeyrekte de yรผksek miktarlฤฑ รงฤฑkฤฑลlar gรถzlendi, ancak รงฤฑkฤฑลlar ilk รงeyreฤe gรถre hฤฑz kesti
(Grafik 2). Geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑnฤฑn aldฤฑฤฤฑ รถnlemlerin etkisi ve salgฤฑn sonrasฤฑ normalleลme sรผreciyle birlikte Temmuz ayฤฑnda portfรถy akฤฑmlarฤฑ gรถrece daha olumlu seyretti. Para ve maliye politikalarฤฑnda devam eden geniลletici adฤฑmlarฤฑn da etkisiyle geliลmekte olan รผlkelere yรถnelik sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda bir miktar toparlanmasฤฑ bekleniyor.
1. Makroekonomik Geliลmeler
Normalleลme adฤฑmlarฤฑnฤฑ takiben kรผresel risk iลtahฤฑndaki artฤฑลฤฑn etkisiyle, geliลmekte olan รผlkelerin para birimleri รผzerindeki baskฤฑ kฤฑsmen azaldฤฑ. Bรถylelikle kรผresel geliลmelerin Tรผrkiyeโnin risk primi ve kur oynaklฤฑฤฤฑ รผzerindeki olumsuz etkileri de bir miktar hafifledi. Salgฤฑn รถncesi dรถnemde enflasyondaki dรผลรผลe ve faiz indirimlerine baฤlฤฑ olarak finansal koลullarda saฤlanan belirgin iyileลme kredi bรผyรผmesini destekledi (Grafik 4). Salgฤฑn dรถneminde ise kredi kanalฤฑnฤฑn ve firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ iลleyiลinin devamฤฑna yรถnelik olarak aรงฤฑklanan parasal ve mali tedbirler kapsamฤฑnda kredi bรผyรผmesi ivmelendi. Kredi tรผrlerine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda, ticari kredilerdeki artฤฑลฤฑn son dรถnemde bir miktar ivme kaybetmekle birlikte gรผรงlรผ seyrettiฤini gรถrรผyoruz. รte yandan, konut ve taลฤฑt kredileri iรงin kamu bankalarฤฑnca sunulan kredi paketlerinin ve ertelenmiล talebin etkisiyle tรผketici kredileri Mayฤฑs sonrasฤฑ dรถnemde belirgin bir ivme kazandฤฑ.
ฤฐktisadi faaliyette kademeli normalleลme adฤฑmlarฤฑyla birlikte Mayฤฑs ayฤฑnda baลlayan toparlanma Haziran ve Temmuz aylarฤฑnda gรผรง kazandฤฑ (Grafik 5). Son dรถnemde yurt iรงi ve yurt dฤฑลฤฑnda uygulanan tedbirlerin kademeli olarak gevลetilmesiyle birlikte ihracatta daha belirgin olmak รผzere dฤฑล ticaret hacminde toparlanma gรถzlenirken dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑn bir miktar daraldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Seyahat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn hafifletilmesiyle รถnรผmรผzdeki dรถnemde turizm gelirlerinde kฤฑsmi bir iyileลme bekliyoruz. Mal ihracatฤฑndaki toparlanmanฤฑn ve emtia fiyatlarฤฑndaki dรผลรผk seviyelerin cari iลlemler dengesini destekleyeceฤini tahmin ediyoruz .
ฤฐลgรผcรผ piyasasฤฑnda ise ekonomideki yavaลlamanฤฑn yansฤฑmalarฤฑ hissedilirken, iลsizlik oranlarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ, ancak katฤฑlฤฑm oranฤฑndaki dรผลรผลรผn bu artฤฑลฤฑ sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz (Grafik 7). รncรผ gรถstergeler ve yรผksek frekanslฤฑ veriler, alฤฑnan tedbirlerin ve son dรถnemde iktisadi faaliyette gรถzlenen toparlanmanฤฑn olumlu etkisine karลฤฑn iลgรผcรผ piyasasฤฑndaki zayฤฑf seyrin sรผrdรผฤรผnรผ gรถsteriyor.
Tรผketici enflasyonu 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde 0,76 puan artarak yรผzde 12,62โye yรผkseldi ve Nisan Enflasyon Raporu tahmin aralฤฑฤฤฑnฤฑn รผst bandฤฑnฤฑn รผzerinde gerรงekleลti (Grafik 8). Bu dรถnemde รงekirdek gรถstergelerden B endeksinin yฤฑllฤฑk enflasyonu da รถngรถrรผlenden yรผksek seyretti (Grafik 9). ฤฐlk รงeyreฤe kฤฑyasla enflasyondaki artฤฑล temel mal ve gฤฑda gruplarฤฑndan kaynaklandฤฑ (Grafik 10). Salgฤฑna baฤlฤฑ birim maliyet artฤฑลlarฤฑ, birikimli dรถviz kuru geliลmeleri, uluslararasฤฑ petrol fiyatlarฤฑndaki toparlanma ile dรถnemsel ve salgฤฑna baฤlฤฑ etkilerle artan gฤฑda fiyatlarฤฑ tรผketici enflasyonundaki yรผkseliลte etkili oldu. Bรถylelikle, รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonu ve eฤilimleri yรผkseldi (Grafik 11).
Nisan Enflasyon Raporu รถngรถrรผleriyle kฤฑyasladฤฑฤฤฑmฤฑzda, arz yรถnlรผ unsurlarฤฑn enflasyon รผzerindeki etkisinin bir miktar daha gรผรงlรผ seyrettiฤini deฤerlendiriyoruz. Bu geliลmede, tedarik zincirindeki aksamalarฤฑn yanฤฑ sฤฑra kademeli normalleลme kapsamฤฑnda belli sektรถrlere getirilen kapasite kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ da etkili oldu. Temmuz ayฤฑna iliลkin รถncรผ gรถstergeler ise bu kฤฑsฤฑtlamalara tรขbi olan hizmet kalemlerindeki aylฤฑk fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn yavaลlamaya baลladฤฑฤฤฑna iลaret ediyor.
Salgฤฑna baฤlฤฑ tedbirlerle kฤฑsa vadede etkili olan arz yรถnlรผ unsurlarฤฑn, normalleลme sรผrecinin devamฤฑyla kademeli olarak ortadan kalkacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Bu doฤrultuda, yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda talep yรถnlรผ dezenflasyonist etkilerin daha belirgin hale gelmesini bekliyoruz.
Mayฤฑs ve Haziran aylarฤฑnda enflasyonda gรถrdรผฤรผmรผz yรผkseliลe baฤlฤฑ olarak yฤฑl sonu enflasyonuna iliลkin beklentiler yรผkselirken, orta vadeli enflasyon beklentilerinin nispeten yatay seyrettiฤini gรถrรผyoruz
(Grafik 12). Orta vadeli beklenti daฤฤฑlฤฑmฤฑnda ise, รถnceki Rapor dรถnemine kฤฑyasla bir miktar iyileลme gรถzleniyor (Grafik 13).
TCMB olarak koronavirรผs salgฤฑnฤฑna baฤlฤฑ geliลmelerin Tรผrkiye ekonomisine olumsuz etkilerini sฤฑnฤฑrlandฤฑrmaya yรถnelik olarak geรงici, hedefli ve kapsamlฤฑ bir tedbir seti uygulamaya koyduk. Finansal piyasalarฤฑn, kredi kanalฤฑnฤฑn ve firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑnฤฑn kesintisiz ve saฤlฤฑklฤฑ bir ลekilde iลlemeye devamฤฑnฤฑ teminen aldฤฑฤฤฑmฤฑz parasal tedbirlerin yanฤฑ sฤฑra Mart, Nisan, Mayฤฑs aylarฤฑnda politika faizini toplamda 250 baz puan aลaฤฤฑ รงektik. Haziran ve Temmuz aylarฤฑnda ise enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผ etkileyen tรผm unsurlar ฤฑลฤฑฤฤฑnda politika faizini yรผzde 8,25 dรผzeyinde sabit tuttuk (Grafik 14). Mevcut Rapor dรถneminde, sistemin fonlama ihtiyacฤฑnฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑ TCMB ve BฤฐST bรผnyesinde gerรงekleลtirilen dรถviz karลฤฑlฤฑฤฤฑ TL swap iลlemleriyle karลฤฑlandฤฑ.
Bununla birlikte salgฤฑn sonrasฤฑ devreye alฤฑnan yeni imkรขnlar nedeniyle aรงฤฑk piyasa iลlemleri (APฤฐ) aracฤฑlฤฑฤฤฑyla saฤlanan fonlamanฤฑn kompozisyonunda deฤiลiklik gรถzlendi. Bu kapsamda hedefli ilave likidite imkรขnlarฤฑ รงerรงevesinde 3 aylฤฑk repo ihaleleriyle saฤlanan fonlama ile piyasa yapฤฑcฤฑ bankalara saฤlanan fonlamanฤฑn APฤฐ fonlamasฤฑ iรงindeki paylarฤฑ arttฤฑ (Grafik 15).
2. Temel Varsayฤฑmlar ve Tahminler
Orta vadeli tahminler รผretilirken ลimdiye kadar รถzetlediฤim makro gรถrรผnรผmรผ esas aldฤฑk. Buna ek olarak ithalat fiyatlarฤฑ, gฤฑda fiyatlarฤฑ ve maliye politikasฤฑ gibi dฤฑลsal unsurlar iรงin varsayฤฑmlar oluลturduk.
Buna gรถre, OPEC+ รผlkelerinin รผretimi azaltma konusunda anlaลmalarฤฑ ve kรผresel talep gรถrรผnรผmรผndeki kฤฑsmi toparlanmaya baฤlฤฑ olarak petrol fiyatlarฤฑ varsayฤฑmฤฑnฤฑ, Nisan Enflasyon Raporuโna kฤฑyasla, 2020 yฤฑlฤฑ iรงin ortalama 32,6 ABD dolarฤฑndan 41,6 ABD dolarฤฑna 2021 yฤฑlฤฑ iรงin ise 36,8 ABD dolarฤฑndan 43,8 ABD dolarฤฑna yรผkselttik (Grafik 16). รte yandan, 2020 ve 2021 yฤฑllarฤฑna iliลkin ABD dolarฤฑ cinsinden ithalat fiyatlarฤฑ varsayฤฑmฤฑnda alรผminyum ve tarฤฑmsal รผrรผnler gibi petrol dฤฑลฤฑndaki diฤer emtia fiyatlarฤฑndaki zayฤฑf seyre baฤlฤฑ olarak aลaฤฤฑ yรถnlรผ gรผncelleme yaptฤฑk (Grafik 17). Ayrฤฑca, Nisan Enflasyon
Raporuโnda yรผzde 9,5 olarak aldฤฑฤฤฑmฤฑz 2020 yฤฑlฤฑ gฤฑda enflasyonu tahminini, iลlenmemiล gฤฑdadaki son dรถnem eฤilimleri dikkate alarak yรผzde 10,5 olarak gรผncelledik. 2021 yฤฑlฤฑna iliลkin gฤฑda enflasyonu tahminini de yรผzde 7โden yรผzde 8โe รงektik. Orta vadeli tahminler oluลturulurken maliye politikasฤฑ tedbirlerinin alฤฑnan diฤer parasal ve finansal tedbirlerle birlikte salgฤฑn sรผrecinde ekonominin รผretim potansiyelini destekleyeceฤi ve salgฤฑn sonrasฤฑ toparlanmaya katkฤฑ yapacaฤฤฑ bir gรถrรผnรผmรผ esas aldฤฑk. Ayrฤฑca, yรถnetilen/yรถnlendirilen fiyat ve vergi ayarlamalarฤฑnฤฑn, enflasyondaki dรผลรผล patikasฤฑyla bรผyรผk รถlรงรผde uyumlu ลekilde belirleneceฤini varsaydฤฑk.
ลimdi sizlere, รงizmiล olduฤum รงerรงeve dรขhilinde รผrettiฤimiz enflasyon ve รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑ tahminlerimizi sunacaฤฤฑm.
Mevcut para politikasฤฑ duruลu ve gรผรงlรผ politika koordinasyonu altฤฑnda, enflasyonun kademeli olarak hedeflere yakฤฑnsayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Bu รงerรงevede, enflasyonun 2020 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 8,9 olarak gerรงekleลeceฤini, 2021 yฤฑl sonunda ise yรผzde 6,2โye geriledikten sonra orta vadede yรผzde 5 dรผzeyinde istikrar kazanacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz. Enflasyonun, yรผzde 70 olasฤฑlฤฑkla, 2020 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 6,9 ile yรผzde 10,9 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 8,9), 2021 yฤฑlฤฑ sonunda ise yรผzde 3,9 ile yรผzde 8,5 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 6,2) gerรงekleลeceฤini รถngรถrรผyoruz (Grafik 18).
Normalleลmenin kademeli ลekilde gerรงekleลmesiyle bazฤฑ sektรถrlerde kapasite kฤฑsฤฑtlarฤฑnฤฑn devam etmesine baฤlฤฑ arz yรถnlรผ etkilerin yanฤฑ sฤฑra kredilerdeki ivmelenme de yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤinde toplam talep koลullarฤฑnฤฑn enflasyonu dรผลรผrรผcรผ etkisinin Nisan Enflasyon Raporu dรถneminde รถngรถrรผlene gรถre daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑna neden oldu. Bu doฤrultuda, arz ve talep yรถnlรผ etkiler nedeniyle รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑ tahminleri 2020 yฤฑlฤฑ ikinci รงeyreฤinden itibaren bir miktar yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncellendi. Salgฤฑna baฤlฤฑ tedbirlerle kฤฑsa vadede etkili olan arz yรถnlรผ unsurlarฤฑn, normalleลme sรผrecinin devamฤฑyla kademeli olarak ortadan kalkacaฤฤฑnฤฑ ve negatif รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑ tahminlerinin iลaret ettiฤi รผzere yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda talep yรถnlรผ dezenflasyonist etkilerin daha belirgin hale geleceฤini รถngรถrรผyoruz. Bununla birlikte, yakฤฑn dรถnemdeki enflasyon gerรงekleลmeleri ve enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผ etkileyen tรผm unsurlar ฤฑลฤฑฤฤฑnda 2020 ve 2021 yฤฑl sonu enflasyon tahminlerini yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncelledik.
2020 yฤฑl sonu enflasyon tahminini 1,5 puanlฤฑk gรผncellemeyle yรผzde 7,4โten yรผzde 8,9โa รงektik. Bir รถnceki Rapor dรถnemine gรถre uluslararasฤฑ ham petrol fiyatlarฤฑndaki toparlanmaya baฤlฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncelleme, tรผketici enflasyonu tahminini 0,5 puan yรผkseltirken 2020 yฤฑl sonu gฤฑda enflasyonu varsayฤฑmฤฑndaki artฤฑล enflasyon tahminine 0,2 puan yukarฤฑ yรถnlรผ etki yaptฤฑ. รฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑnda yapฤฑlan yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncelleme ise enflasyon tahminini 0,3 puan yukarฤฑ รงekti. Diฤer taraftan, salgฤฑna baฤlฤฑ tedbirlerle kฤฑsa vadede etkili olan arz yรถnlรผ unsurlara baฤlฤฑ olarak birim maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑn yฤฑl sonu enflasyon tahminine etkisini 0,2 puan olarak hesapladฤฑk. Ayrฤฑca, yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤindeki tahmin sapmasฤฑ ve enflasyonun ana eฤilimindeki yรผkseliลin yฤฑl sonu enflasyon tahminine 0,3 puan katkฤฑda bulunacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz.
2021 yฤฑlฤฑ enflasyon tahminini ise yรผzde 5,4โten yรผzde 6,2โye gรผncelledik. Nisan Enflasyon Raporuna gรถre 0,8 puanlฤฑk yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncellemeye petrol fiyatlarฤฑna baฤlฤฑ olarak Tรผrk lirasฤฑ cinsi ithalat fiyatlarฤฑ varsayฤฑmฤฑnda yapฤฑlan artฤฑล 0,1 puan katkฤฑda bulunurken, gฤฑda enflasyonu varsayฤฑmฤฑnฤฑn yรผzde 7โden yรผzde 8โe รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ 0,2 puan etki yaptฤฑ. รte yandan, toplam talep koลullarฤฑnda รถngรถrรผlen toparlanmanฤฑn gรผรงlenmesiyle รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑnฤฑn yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncellenmesi
2021 yฤฑl sonu tahminlerini 0,2 puan yรผkseltti. Son olarak, yakฤฑn dรถnemdeki gerรงekleลmelerin etkisiyle enflasyonun ana eฤilimindeki artฤฑล, 2021 yฤฑl sonu tahminini 0,3 puan yukarฤฑ รงekti.
Paylaลtฤฑฤฤฑmฤฑz tahminler, salgฤฑnda hareketliliฤi yeniden kฤฑsฤฑtlamayฤฑ gerektirecek ikinci bir dalga olmayacaฤฤฑ varsayฤฑmฤฑ altฤฑnda kรผresel ekonominin yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda toparlanmaya devam edeceฤi bir รงerรงevede elde edildi. Ayrฤฑca, tahminleri oluลtururken geliลmiล ve geliลmekte olan รผlkelerin atmakta olduฤu geniลletici parasal ve mali adฤฑmlara karลฤฑn, bu politikalarฤฑn etkinliฤine ve toparlanmaya iliลkin belirsizliklerin sรผrmesi nedeniyle รผlke risk primindeki iyileลmenin kademeli olarak gerรงekleลeceฤini varsayฤฑyoruz. Salgฤฑnฤฑn seyrine ve ekonomik etkilerine iliลkin belirsizlikler, varsayฤฑmlara ve tahminlere dair belirsizliฤi de belirgin ลekilde artฤฑrฤฑyor.
Normalleลme adฤฑmlarฤฑnฤฑn kapsamฤฑnฤฑn geniลletilmesiyle birlikte iktisadi faaliyetteki toparlanma gรผรง kazanฤฑyor. Salgฤฑnda ikinci bir dalga olmayacaฤฤฑ varsayฤฑmฤฑ altฤฑnda ekonomideki toparlanmanฤฑn yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda devam edeceฤi tahmin edilmekle birlikte, toparlanma hฤฑzฤฑ, normalleลme sรผrecinin yurt iรงindeki ve yurt dฤฑลฤฑndaki seyrine baฤlฤฑ olacak. Parasal duruลun ana eฤilime dair gรถstergeler dikkate alฤฑnarak enflasyondaki dรผลรผลรผn sรผrekliliฤini ve orta vadeli enflasyon hedefiyle uyumunu saฤlayacak ลekilde oluลturulacaฤฤฑ bir รงerรงeve altฤฑnda, salgฤฑna baฤlฤฑ tedbirlerle kฤฑsa vadede etkili olan arz yรถnlรผ unsurlarฤฑn, normalleลme sรผrecinin devamฤฑyla kademeli olarak ortadan kalkacaฤฤฑnฤฑ ve enflasyonun Temmuz ayฤฑndan baลlayarak dรผลรผล eฤilimine gireceฤini รถngรถrรผyoruz.
Konuลmama son vermeden รถnce salgฤฑnฤฑn ekonomik etkilerini sฤฑnฤฑrlamaya yรถnelik olarak alฤฑnan politika tedbirleri ile ilgili bazฤฑ deฤerlendirmelere yer vermek istiyorum. Salgฤฑn sonrasฤฑ dรถnemde firmalarฤฑn ve hanehalklarฤฑnฤฑn nakit akฤฑลฤฑ sorunlarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ, finansal istikrarฤฑn ve รผretim potansiyelinin desteklenmesi aรงฤฑsฤฑndan en รถnemli politika รถnceliklerinden biriydi. Bu kapsamda, TCMB olarak sistemin artan likidite ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamaya ve reel sektรถre kredi akฤฑลฤฑnฤฑn kesintisiz devamฤฑnฤฑ saฤlamaya yรถnelik zamanlฤฑ, geรงici, hedefe odaklฤฑ ve รถngรถrรผlebilir adฤฑmlar attฤฑk. DฤฐBS piyasasฤฑndaki likiditeyi desteklemek amacฤฑyla aรงฤฑk bir iletiลimle, belirlediฤimiz limitler dahilinde DฤฐBS alฤฑmlarฤฑna devam ettik. ฤฐhracatฤฑ desteklemeye yรถnelik olarak reeskont kredilerini belirli limitler dahilinde ve teminat karลฤฑlฤฑฤฤฑnda kullanฤฑma sunduk. Alฤฑnan parasal ve mali tedbirler, likidite ve kredi ihtiyacฤฑnฤฑn etkin bir ลekilde karลฤฑlanmasฤฑna ve iktisadi faaliyetteki toparlanma sรผrecine รถnemli katkฤฑ yapฤฑyor. Bu รงerรงevede, normalleลme adฤฑmlarฤฑnฤฑn da etkisiyle firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑna baฤlฤฑ kredi ihtiyacฤฑnฤฑn รถnemli รถlรงรผde azaldฤฑฤฤฑnฤฑ ve รถngรถrรผlerimizle uyumlu bir ลekilde ticari kredi talebinin belli bir doygunluฤa ulaลarak yavaลlamaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Son dรถnemde bireysel kredilerdeki artฤฑลta kredi paketleri ve ertelenmiล talep รถnemli rol oynuyor.
Salgฤฑnฤฑn seyrine ve etkilerine iliลkin belirsizlikler halen yรผksek seyretmekle birlikte gelinen noktada kredi bรผyรผmesi ve kompozisyonunun iรง ve dฤฑล dengeye yansฤฑmalarฤฑnฤฑn yakฤฑndan takip edilmesi gerekmektedir. Ekonominin toparlanma sรผrecinde makro politika bileลiminin enflasyondaki dรผลรผลรผn devamฤฑnฤฑ saฤlayacak ve cari dengeyi destekleyecek ลekilde belirlenmesi, bรผyรผmenin saฤlฤฑklฤฑ ve istikrarlฤฑ bir ลekilde sรผrdรผrรผlebilmesi aรงฤฑsฤฑndan kritik รถnem arz ediyor. Bu kapsamda, Mart ayฤฑndan itibaren uygulamaya aldฤฑฤฤฑmฤฑz destekleyici likidite adฤฑmlarฤฑnฤฑ normalleลme sรผrecinin geliลimine baฤlฤฑ olarak aลamalฤฑ bir ลekilde gรถzden geรงirebiliriz.
Enflasyondaki dรผลรผล sรผrecinin devamlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn, รผlke risk priminin gerilemesi, uzun vadeli faizlerin aลaฤฤฑ gelmesi ve ekonomideki toparlanmanฤฑn gรผรง kazanmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ tekrar vurgulamak isterim. รnรผmรผzdeki dรถnemde de parasal duruลumuzu enflasyondaki dรผลรผลรผn sรผrekliliฤini saฤlayacak ลekilde belirlemeye ve elimizdeki bรผtรผn araรงlarฤฑ veri odaklฤฑ bir yaklaลฤฑmla finansal istikrar ve fiyat istikrarฤฑ amaรงlarฤฑ doฤrultusunda kullanmaya devam edeceฤiz.”
