Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Murat Uysal, “Enflasyonun yฤฑl sonunda yรผzde 7.4 olarak gerรงekleลeceฤi, 2021 yฤฑl sonunda yรผzde 5.4’e gerileyeceฤi tahmin edilmektedir” dedi.
Uysal “Enflasyonun, yรผzde 70 olasฤฑlฤฑkla, 2020 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 5,5 ile yรผzde 9,3 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 7,4), 2021 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 3,1 ile yรผzde 7,7 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 5,4) gerรงekleลeceฤi รถngรถrรผlmektedir.” dedi.
Uysal, Enflasyon Raporu 2020-II’nฤฑn tanฤฑtฤฑmฤฑna iliลkin yapฤฑlan toplantฤฑda ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Salgฤฑn nedeniyle alฤฑnan koruyucu รถnlemler kapsamฤฑnda sanal ortamda gerรงekleลtirdiฤimiz toplantฤฑmฤฑza her zaman olduฤu gibi makroekonomik gรถrรผnรผm ve para politikasฤฑ duruลuna dair deฤerlendirmelerimizi ve enflasyon tahminlerimizi iรงeren sunumla baลlayacaฤฤฑm. Ardฤฑndan, sizlerin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayacaฤฤฑm.
Raporda ana bรถlรผmlere ilave olarak koronavirรผs salgฤฑnฤฑnฤฑn etkilerine dair รงeลitli kutu รงalฤฑลmalarฤฑna yer verdik. ฤฐlk kutuda salgฤฑnฤฑn Tรผrkiye ekonomisini etkileme kanallarฤฑ tanฤฑtฤฑlฤฑrken, takip eden kutularda kรผresel bรผyรผme gรถrรผnรผmรผ รผzerindeki etkileri ve buna karลฤฑ alฤฑnan politika tepkilerini deฤerlendiren รงalฤฑลmalar var.
Ayrฤฑca, salgฤฑnฤฑn รผlkemiz ekonomisine yansฤฑmalarฤฑnฤฑ, enflasyon, dฤฑล talep ve turizm รถzelinde inceleyen kutular da mevcut. Bu sรผreรงte yurt iรงinde uygulamaya konulan parasal ve mali tedbirleri รถzetleyen รงalฤฑลmalarฤฑn yanฤฑ sฤฑra, yakฤฑn dรถnemde รถdemeler dengesi istatistiklerinde yapฤฑlan gรผncellemeyi deฤerlendiren bir kutu da Raporda yer alฤฑyor.
Konuลmama kรผresel ve yurt iรงi makroekonomik geliลmelerle devam etmek istiyorum.
Koronavirรผs (Covid-19) salgฤฑnฤฑnฤฑn dรผnya รงapฤฑnda hฤฑzla yayฤฑlmasฤฑ ekonomileri birรงok farklฤฑ kanaldan etkileyerek kรผresel iktisadi faaliyetin sert bir ลekilde daralmasฤฑna neden oldu. Salgฤฑn, ilk etapta kรผresel tedarik zinciri ve รผretim รผzerinde etkisini gรถsterdi.
Devamฤฑnda ise, belirsizliklerdeki artฤฑล, finansal koลullardaki sฤฑkฤฑlaลma, hanehalklarฤฑnฤฑn gelir kaybฤฑ ve firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑndaki bozulma talepte de belirgin bir zayฤฑflamaya yol aรงtฤฑ. Dรผnya genelinde uygulamaya konulan sosyal yalฤฑtฤฑm tedbirleri, Mart ayฤฑ iรงerisinde hizmetler sektรถrรผ faaliyetinin hฤฑzla zayฤฑflamasฤฑna neden oldu. Takip eden dรถnemde kรผresel ticaretteki daralmayla birlikte imalat sanayinin de bu yavaลlamaya eลlik etmesi muhtemel gรถrรผnรผyor. Kรผresel talep ve emtia fiyatlarฤฑndaki keskin dรผลรผลรผn etkisiyle 2020 yฤฑlฤฑna iliลkin geliลmiล รผlke enflasyon tahminleri geriledi.
Tรผm dรผnyayฤฑ etkisi altฤฑna alan salgฤฑnฤฑn kรผresel finans krizinden daha derin ekonomik etkileri olduฤu gรถrรผlรผyor. ฤฐstihdam, tedarik zincirleri ve รผretim kapasitesi รผzerinde meydana gelebilecek kalฤฑcฤฑ bir tahribatฤฑ รถnlemek amacฤฑyla kรผresel รงapta bรผyรผk รถlรงekli parasal ve mali tedbirler uygulanฤฑyor. Parasal tedbirler kapsamฤฑnda, geliลmiล ve geliลmekte olan รผlke merkez bankalarฤฑnda faiz indirimleri, varlฤฑk alฤฑmlarฤฑ, likidite adฤฑmlarฤฑ ve kredi destek programlarฤฑ gibi รงeลitli uygulamalar รถne รงฤฑkฤฑyor.
Geliลmekte olan รผlkelere yรถnelen portfรถy akฤฑmlarฤฑndaki toparlanma eฤilimi 2020 yฤฑlฤฑ baลฤฑnda sรผrdรผ. Ancak, salgฤฑnฤฑn kรผresel bir nitelik kazanmasฤฑnฤฑ takiben bu รผlkelerden bรผyรผk รถlรงekli portfรถy รงฤฑkฤฑลlarฤฑ gรถrรผldรผ. Normalleลme sรผrecine iliลkin belirsizlikler halen yรผksek seyretmekle birlikte, aรงฤฑklanan para ve maliye politikasฤฑ รถnlemlerinin de etkisiyle, portfรถy akฤฑmlarฤฑnฤฑn yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda bir miktar toparlanmasฤฑnฤฑ bekliyoruz.
1. Makroekonomik Geliลmeler
Kรผresel risk iลtahฤฑndaki gerileme sonucunda geliลmekte olan รผlkelerin risk primlerinde belirgin artฤฑลlar gรถzlendi. Bu sรผreรงte Tรผrkiyeโnin รผlke risk primi de artarken, Tรผrk lirasฤฑnda deฤer kaybฤฑ gรถrรผldรผ ve kur oynaklฤฑฤฤฑ arttฤฑ. Salgฤฑn รถncesi dรถnemde enflasyondaki dรผลรผลรผn ve faiz indirimlerinin de katkฤฑsฤฑyla finansal koลullarda belirgin bir iyileลme gรถzlendi. Bu doฤrultuda kredi bรผyรผmesi 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinden itibaren ivmelendi.
Tรผketici kredileri bรผyรผmesinin, alฤฑnan makroihtiyati tedbirlerin yanฤฑ sฤฑra salgฤฑna baฤlฤฑ geliลmelerin de etkisiyle son aylarda ivme kaybettiฤini gรถrรผyoruz. รte yandan, Tรผrk lirasฤฑ ticari kredilerdeki ivmelenme devam ediyor. Alฤฑnan parasal, finansal ve mali tedbirlerin yanฤฑ sฤฑra bรผyรผk รถlรงรผde kamu bankalarฤฑnca geniลletilen kredi arzฤฑnฤฑn kredi bรผyรผmesine iliลkin aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskleri sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ ve reel sektรถre kredi akฤฑลฤฑnฤฑn kesintisiz devamฤฑna katkฤฑ saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz.
ฤฐktisadi faaliyet 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn son รงeyreฤinde yurt iรงi talep kaynaklฤฑ olarak gรผรง kazandฤฑ. Ekonomideki gรผรงlรผ seyir Ocak-ลubat dรถneminde de devam etti ve iลsizlik oranlarฤฑ dรผลรผลรผnรผ sรผrdรผrdรผ. Bu dรถnemde yatฤฑrฤฑm eฤilimlerindeki toparlanma sinyalleri devam etti. Ancak, Mart ayฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren, salgฤฑna baฤlฤฑ geliลmeler iktisadi faaliyeti dฤฑล ticaret, turizm ve iรง talep kanallarฤฑyla sฤฑnฤฑrlamaya baลladฤฑ. Yรผksek frekanslฤฑ veriler, tรผm dรผnyada olduฤu gibi รผlkemizde de ikinci รงeyrek iรงin belirgin bir yavaลlamaya iลaret ediyor.
Tรผrkiyeโnin en bรผyรผk ticaret ortaฤฤฑ olan Avrupa รผlkeleri salgฤฑndan olumsuz etkilenen รผlkeler arasฤฑnda รถne รงฤฑkฤฑyor. Ayrฤฑca, salgฤฑnฤฑn etki alanฤฑ ve petrol fiyatlarฤฑndaki mevcut dรผzeyler deฤerlendirildiฤinde, Orta Doฤu ve Afrika ile Rusya gibi ihracat pazarlarฤฑmฤฑzฤฑn da รถnรผmรผzdeki dรถnemde zayฤฑf seyretme ihtimali bulunuyor. Mal ve hizmet ihracatฤฑnda beklenen yavaลlamaya raฤmen, emtia fiyatlarฤฑ ve ithalatฤฑn sฤฑnฤฑrlayฤฑcฤฑ etkisiyle cari iลlemler dengesinin yฤฑl genelinde ฤฑlฤฑmlฤฑ bir seyir izleyeceฤini tahmin ediyoruz.
Tรผketici enflasyonu 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde yรผzde 11,86 ile bir รถnceki รงeyrek sonuna kฤฑyasla yatay seyretti. Enflasyon geliลmeleri Ocak Enflasyon Raporu tahminlerimizle uyumlu bir seyir izledi. Bu รงeyrekte enerji ve gฤฑda gruplarฤฑ enflasyonu aลaฤฤฑ รงekerken, temel mal ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑsฤฑ arttฤฑ. Bรถylece, รงekirdek gรถstergelerden B endeksinin yฤฑllฤฑk enflasyonu tahmin aralฤฑฤฤฑnฤฑn รผst bandฤฑna yakฤฑn gerรงekleลti. Yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde, รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonu bir miktar yรผkselse de, enflasyon beklentileri, iรง talep koลullarฤฑ ve รผretici fiyatlarฤฑndaki geliลmelere baฤlฤฑ olarak eฤilimleri ฤฑlฤฑmlฤฑ seyretti.
Salgฤฑn hastalฤฑkla baลlayan sรผreรง enflasyonu maliyet ve talep kanallarฤฑyla belirgin รถlรงรผde etkiliyor. Son dรถnemde Tรผrk lirasฤฑnda gรถzlenen deฤer kaybฤฑna raฤmen uluslararasฤฑ emtia fiyatlarฤฑndaki keskin dรผลรผลler enflasyon gรถrรผnรผmรผne olumlu yansฤฑyor. รretim ve satฤฑลlardaki dรผลรผลe baฤlฤฑ birim maliyet artฤฑลlarฤฑ takip edilmekle birlikte, kรผresel ticaret hacmindeki zayฤฑflama ve hareketliliฤi kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ tedbirlere baฤlฤฑ olarak toplam talep koลullarฤฑnฤฑn enflasyonu sฤฑnฤฑrlayฤฑcฤฑ etkisinin yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤinde arttฤฑฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz.
Geรงtiฤimiz yฤฑl boyunca dรผลรผล kaydeden enflasyon beklentileri, 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde nispeten yatay seyretti. Orta vadeli beklenti daฤฤฑlฤฑmฤฑ, รถnceki Rapor dรถnemine kฤฑyasla tahmin belirsizliฤinin bir miktar arttฤฑฤฤฑna iลaret ediyor.
Ocak Enflasyon Raporu sonrasฤฑ dรถnemde enflasyon gรถrรผnรผmรผndeki iyileลmenin devamฤฑyla faiz indirim sรผreci devam etti. Ocak ve ลubat aylarฤฑnda attฤฑฤฤฑmฤฑz รถlรงรผlรผ adฤฑmlarฤฑn ardฤฑndan, emtia fiyatlarฤฑ ve talep koลullarฤฑnฤฑn yฤฑl sonu enflasyon tahminleri รผzerindeki aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskleri artฤฑrdฤฑฤฤฑ deฤerlendirmesiyle Mart ve Nisan aylarฤฑnda
100โer baz puan faiz indirimi gerรงekleลtirdik. Sistemin fonlama ihtiyacฤฑnฤฑn artฤฑล gรถsterdiฤi bu dรถnemde, fonlamanฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ TCMB ve BIST bรผnyesindeki dรถviz karลฤฑlฤฑฤฤฑ TL swap iลlemleriyle karลฤฑladฤฑk. Bununla birlikte aรงฤฑk piyasa iลlemleri (APฤฐ) aracฤฑlฤฑฤฤฑyla saฤlanan net fonlama miktarฤฑ da arttฤฑ.
Salgฤฑnฤฑn Tรผrkiye ekonomisi รผzerindeki olumsuz etkilerini sฤฑnฤฑrlandฤฑrmak amacฤฑyla faiz indirimlerinin yanฤฑ sฤฑra, likidite ihtiyacฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑna ve firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑnฤฑn desteklenmesine yรถnelik kapsamlฤฑ bir tedbir seti uygulamaya koyduk.
Aldฤฑฤฤฑmฤฑz tedbirler dรถrt temel amaca yรถnelik adฤฑmlarฤฑ iรงeriyor. ฤฐlk olarak, bankalara Tรผrk lirasฤฑ ve yabancฤฑ para likidite yรถnetiminde esneklik saฤlamayฤฑ ve รถngรถrรผlebilirliฤi artฤฑrmayฤฑ amaรงladฤฑk. Bu kapsamda, bankalara repo ve swap ihaleleriyle daha uzun vadeli fonlama imkanฤฑ tanฤฑdฤฑk ve swap ihalelerinde Tรผrk lirasฤฑna karลฤฑlฤฑk alฤฑnabilecek dรถviz รงeลitliliฤini artฤฑrdฤฑk. Ayrฤฑca, piyasa yapฤฑcฤฑ bankalara tanฤฑnan APฤฐ likidite imkรขnฤฑ limitlerini yรผkselttik ve tรผm bankalar iรงin teminat havuzunu geniลlettik. ฤฐkinci olarak bu sรผreรงten en fazla etkilenen reel sektรถr firmalarฤฑna kesintisiz kredi akฤฑลฤฑnฤฑ saฤlamaya ve ihracatรงฤฑ firmalarฤฑ desteklemeye yรถnelik adฤฑmlar attฤฑk.
Bu รงerรงevede, kredi hedeflerini gerรงekleลtiren bankalara yabancฤฑ para zorunlu karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑnda indirim yapฤฑlmasฤฑ ve limitler dรขhilinde uzun vadeli ve daha dรผลรผk faizli ilave Tรผrk lirasฤฑ likidite imkรขnlarฤฑ saฤlanmasฤฑ gibi uygulamalarฤฑ hayata geรงirdik. รรงรผncรผ olarak reeskont kredilerinde ihracatรงฤฑ firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑnฤฑ desteklemeye yรถnelik dรผzenlemeler yaptฤฑk. Bu kapsamda, reeskont kredilerinde geri รถdeme vadelerini ve taahhรผd kapama sรผrelerini uzattฤฑk. Bunun yanฤฑ sฤฑra, mal ve hizmet ihracatรงฤฑsฤฑ firmalara, toplam limiti 60 milyar TL olmak รผzere, Tรผrk lirasฤฑ cinsi ihracat ve dรถviz kazandฤฑrฤฑcฤฑ hizmetler reeskont kredisi imkรขnฤฑ tanฤฑdฤฑk. Son olarak, Devlet ฤฐรง Borรงlanma
Senetleri (DฤฐBS) piyasasฤฑ likiditesini ve Piyasa Yapฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ sistemini destekleyerek parasal aktarฤฑm mekanizmasฤฑnฤฑn gรผรงlendirilmesine yรถnelik adฤฑmlar attฤฑk.
Bu kapsamda, APฤฐ portfรถyรผ doฤrudan alฤฑm iลlemlerinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ รถnden yรผklemeli olarak gerรงekleลtirdik. Ayrฤฑca, Piyasa Yapฤฑcฤฑ bankalara ฤฐลsizlik Sigorta Fonuโndan satฤฑn aldฤฑklarฤฑ DฤฐBSโleri TCMBโye satma veya APฤฐ รงerรงevesinde tanฤฑnan likidite imkรขnฤฑnฤฑ belirli oranlar dรขhilinde artฤฑrma olanaฤฤฑ saฤladฤฑk. ฤฐลsizlik Sigortasฤฑ Fonu kapsamฤฑndaki DฤฐBS alฤฑmlarฤฑ hariรง olmak รผzere, TCMB APฤฐ portfรถyรผ nominal bรผyรผklรผฤรผnรผn TCMB analitik bilanรงo aktif toplamฤฑna oranฤฑnฤฑ azami yรผzde 10 seviyesine yรผkselttik. Aldฤฑฤฤฑmฤฑz tรผm bu tedbirlerle, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผne ve reel sektรถre ihtiyaรง duyduklarฤฑ likiditeyi uygun koลullarla saฤlamayฤฑ amaรงlฤฑyoruz.
2. Temel Varsayฤฑmlar ve Tahminler
Tahminlerimize geรงmeden รถnce kฤฑsaca temel varsayฤฑmlarฤฑmฤฑzฤฑ aktaracaฤฤฑm.
Kรผresel talep gรถrรผnรผmรผndeki zayฤฑflamaya baฤlฤฑ olarak Ocak Enflasyon Raporunda yer alan ham petrol fiyatlarฤฑ varsayฤฑmฤฑnฤฑ 2020 yฤฑlฤฑ iรงin ortalama 60,0 ABD dolarฤฑndan 32,6 ABD dolarฤฑna dรผลรผrdรผk. 2020 yฤฑlฤฑna iliลkin ABD dolarฤฑ cinsinden ithalat fiyatlarฤฑ varsayฤฑmฤฑnda da, belirgin bir aลaฤฤฑ yรถnlรผ gรผncelleme yaptฤฑk . รte yandan, kรผresel talepteki toparlanmaya baฤlฤฑ olarak 2021 yฤฑlฤฑnda petrol ve ithalat fiyatlarฤฑ artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn daha yรผksek olacaฤฤฑnฤฑ varsayฤฑyoruz.
2020 yฤฑlฤฑ iรงin Ocak Enflasyon Raporuโnda yรผzde 11 olarak belirlediฤimiz gฤฑda enflasyonu tahminini ise, iลlenmemiล gฤฑdadaki son dรถnem eฤilimlerini ve turizmde รถngรถrรผlen yavaลlamayฤฑ dikkate alarak yรผzde 9,5 olarak gรผncelledik.
Orta vadeli tahminler oluลturulurken maliye politikasฤฑ tedbirlerinin alฤฑnan diฤer parasal ve finansal tedbirlerle birlikte salgฤฑn sรผrecinde ekonominin รผretim potansiyelini destekleyeceฤi ve salgฤฑn sonrasฤฑ toparlanmaya katkฤฑ yapacaฤฤฑ bir gรถrรผnรผm esas aldฤฑk. Ayrฤฑca, yรถnetilen/yรถnlendirilen fiyat ve vergi ayarlamalarฤฑnฤฑn, enflasyondaki dรผลรผล patikasฤฑyla bรผyรผk รถlรงรผde uyumlu ลekilde belirleneceฤini varsaydฤฑk.
ลimdi sizlere, รงizmiล olduฤum รงerรงeve dรขhilinde รผrettiฤimiz enflasyon ve รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑ tahminlerimizi sunacaฤฤฑm.
Mevcut para politikasฤฑ duruลu ve gรผรงlรผ politika koordinasyonu altฤฑnda, enflasyonun kademeli olarak hedeflere yakฤฑnsayacaฤฤฑ รถngรถrรผlmektedir. Bu รงerรงevede, enflasyonun 2020 yฤฑl sonunda yรผzde 7,4 olarak gerรงekleลeceฤi, 2021 yฤฑl sonunda yรผzde 5,4โe geriledikten sonra orta vadede yรผzde 5 dรผzeyinde istikrar kazanacaฤฤฑ tahmin edilmektedir.
Enflasyonun, yรผzde 70 olasฤฑlฤฑkla, 2020 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 5,5 ile yรผzde 9,3 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 7,4), 2021 yฤฑlฤฑ sonunda ise yรผzde 3,1 ile yรผzde 7,7 aralฤฑฤฤฑnda (orta noktasฤฑ yรผzde 5,4) gerรงekleลeceฤi รถngรถrรผlmektedir.
Toplam talep koลullarฤฑna iliลkin tahminlerimizi oluลtururken, yakฤฑn dรถnemde belli sektรถrlerde รผretime ara verilmesi ve iลyerlerinin kapalฤฑ olmasฤฑ gibi arz yรถnlรผ unsurlarฤฑn etkisini de dikkate aldฤฑk. Bu doฤrultuda, รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑnฤฑ 2020 yฤฑlฤฑ ikinci รงeyreฤinden itibaren aลaฤฤฑ yรถnlรผ gรผncelledik. Bรถylelikle toplam talep koลullarฤฑnฤฑn bir รถnceki Rapor dรถnemine gรถre enflasyonu dรผลรผrรผcรผ etkisinin gรผรงlendiฤi bir gรถrรผnรผm esas aldฤฑk. Enflasyonu etkileyen tรผm unsurlar ฤฑลฤฑฤฤฑnda 2020 yฤฑl sonu enflasyon tahminini aลaฤฤฑ yรถnlรผ gรผncelledik. Tahmine aลaฤฤฑ ve yukarฤฑ yรถnde etki eden unsurlarฤฑn birbirini dengelemesiyle 2021 yฤฑl sonu tahminimizi deฤiลtirmedik.
2020 yฤฑl sonu enflasyon tahminini yรผzde 8,2โden yรผzde 7,4โe gรผncelledik. Bir รถnceki Rapor dรถnemine gรถre รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑnda yapฤฑlan aลaฤฤฑ yรถnlรผ gรผncelleme enflasyon tahminini 1,2 puan gฤฑda enflasyonu varsayฤฑmฤฑndaki dรผลรผล ise tahmini 0,3 puan aลaฤฤฑ รงekiyor. Diฤer taraftan, รผretim ve satฤฑลlarda gรถrรผlen dรผลรผลe baฤlฤฑ birim iลgรผcรผ maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑn yฤฑl sonu enflasyon tahminine etkisini 0,5 puan olarak hesapladฤฑk. Bir รถnceki Rapor sonrasฤฑnda Tรผrk lirasฤฑnda gรถrรผlen deฤer kaybฤฑna karลฤฑn, ham petrol fiyatlarฤฑndaki keskin dรผลรผลe baฤlฤฑ olarak Tรผrk lirasฤฑ cinsinden ithalat fiyatlarฤฑnฤฑn yฤฑl sonu enflasyon tahminine katkฤฑsฤฑnฤฑn 0,2 puan ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑnฤฑ bekliyoruz.
2021 yฤฑl sonu enflasyon tahminini ise yรผzde 5,4 olarak koruduk. Kรผresel faaliyetteki toparlanmayla petrol ve ithalat fiyatlarฤฑnda รถngรถrรผlen artฤฑลlar sรถz konusu tahmini 0,3 puan yรผkseltiyor. Diฤer taraftan, รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑnฤฑn seviye olarak bir รถnceki Rapor dรถneminin altฤฑnda kalmasฤฑ 2021 yฤฑl sonu tahminini 0,3 puan dรผลรผrรผcรผ yรถnde etkiliyor.
Paylaลtฤฑฤฤฑmฤฑz tahminleri, koronavirus salgฤฑnฤฑnฤฑn kรผresel ve yurt iรงi piyasalardaki oynaklฤฑklar ve iktisadi faaliyet รผzerindeki etkilerinin yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda kademeli olarak zayฤฑfladฤฑฤฤฑ bir รงerรงevede elde ettik. Bu kapsamda, kรผresel risk iลtahฤฑnฤฑn zayฤฑf seyri nedeniyle kฤฑsa vadede kรผresel finansal koลullardaki sฤฑkฤฑlฤฑฤฤฑn devam edeceฤini varsaydฤฑk. Salgฤฑna baฤlฤฑ olumsuzluklarฤฑn hafiflemesiyle geniลletici kรผresel politika adฤฑmlarฤฑnฤฑn risk iลtahฤฑ ve รผlke risk primlerine olumlu yansฤฑmalarฤฑnฤฑn yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda belirginleลeceฤi bir รงerรงeve รถngรถrรผyoruz.
Tahminler gรผncellenirken, parasal duruลun enflasyondaki dรผลรผลรผn sรผrekliliฤini ve orta vadeli enflasyon hedefiyle uyumunu saฤlayacak ลekilde oluลturulacaฤฤฑ bir gรถrรผnรผm esas aldฤฑk. Salgฤฑna baฤlฤฑ olumsuz etkilerin geรงici olacaฤฤฑnฤฑ ve yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda, yurt iรงi talepte nispeten daha gรผรงlรผ ve erken olmak รผzere, ekonomideki toparlanmanฤฑn baลlayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. ฤฐktisadi faaliyetin toparlanma hฤฑzฤฑ ise normalleลme sรผrecinin yurt iรงindeki seyri kadar baลta dฤฑล ticaret ortaklarฤฑmฤฑz olmak รผzere kรผresel ekonomideki gidiลata da baฤlฤฑ olacaktฤฑr. Mevcut gรถrรผnรผm altฤฑnda, salgฤฑn hastalฤฑฤa baฤlฤฑ geliลmelerin Tรผrkiye ekonomisi รผzerindeki olumsuz etkilerinin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan finansal piyasalarฤฑn, kredi kanalฤฑnฤฑn ve firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ iลleyiลinin devamฤฑ bรผyรผk รถnem arz etmekte. Yakฤฑn dรถnemde uygulamaya konulan parasal ve mali tedbirlerin ekonominin รผretim potansiyelini destekleyerek finansal istikrara ve salgฤฑn sonrasฤฑ toparlanmaya katkฤฑ yapacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz.
Normalleลmeyle birlikte faaliyet รผzerindeki arz yรถnlรผ etkilerin gรถrece hฤฑzlฤฑ bir ลekilde ortadan kalkacaฤฤฑnฤฑ yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren toplam talebin kademeli olarak toparlanacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz. Saฤlฤฑk tedbirlerinin hafiflemesiyle talep koลullarฤฑnฤฑn enflasyon รผzerindeki etkilerinin daha belirgin hale geleceฤini ve yฤฑllฤฑk enflasyondaki dรผลรผลรผn Temmuz ayฤฑndan itibaren hฤฑzlanacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz.
Konuลmama son vermeden รถnce, iรงinden geรงtiฤimiz sฤฑra dฤฑลฤฑ dรถneme ve bu dรถnemde aldฤฑฤฤฑmฤฑz parasal tedbirlere iliลkin kฤฑsa bir deฤerlendirme yapmak istiyorum. Salgฤฑn hastalฤฑฤa baฤlฤฑ olarak arz ve talebin kรผresel รถlรงekte olumsuz etkilendiฤi bir dรถnem yaลฤฑyoruz. Bu sรผreรงte tรผm dรผnyada olaฤanรผstรผ politika tedbirleri uygulanฤฑyor. Hayata geรงirilen parasal ve mali tedbirler salgฤฑn sรผresince farklฤฑ kesimler รผzerinde oluลacak maliyetleri en aza indirmenin yanฤฑ sฤฑra normalleลme dรถneminde hฤฑzlฤฑ bir toparlanma saฤlanabilmesi aรงฤฑsฤฑndan kritik รถnem taลฤฑyor.
TCMB olarak bu dรถnemde uyguladฤฑฤฤฑmฤฑz politikalarฤฑ da bu รงerรงevede deฤerlendirmek gerekiyor. Son dรถnemde aldฤฑฤฤฑmฤฑz parasal tedbirler ekonominin รผretim potansiyelini ve finansal istikrarฤฑ destekleyerek bu dรถnemin en az hasarla atlatฤฑlmasฤฑnฤฑ amaรงlฤฑyor. Bu รงerรงevede, sistemin artan likidite ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamaya ve reel sektรถre kredi akฤฑลฤฑnฤฑn kesintisiz devamฤฑnฤฑ saฤlamaya yรถnelik zamanlฤฑ, hedefe odaklฤฑ ve รถngรถrรผlebilir adฤฑmlar attฤฑk. DฤฐBS piyasasฤฑndaki likiditeyi desteklemek amacฤฑyla yaptฤฑฤฤฑmฤฑz DฤฐBS alฤฑmlarฤฑnฤฑ aรงฤฑk bir iletiลimle, belirlediฤimiz limitler dahilinde gerรงekleลtiriyoruz. Varlฤฑฤa Dayalฤฑ Menkul Kฤฑymet ile ฤฐpotek veya Varlฤฑk Teminatlฤฑ Menkul Kฤฑymetlerin teminat setine dahil edilmesiyle, benzer nitelikteki ihraรงlarฤฑn likiditesinin artmasฤฑnฤฑ hedefliyoruz. ฤฐhracatรงฤฑ firmalarฤฑ KOBฤฐ odaklฤฑ yaklaลฤฑmla desteklemeye yรถnelik olarak saฤladฤฑฤฤฑmฤฑz reeskont kredilerini de belli limitler dahilinde ve teminat karลฤฑlฤฑฤฤฑnda kullanฤฑma sunuyoruz. Sรถz konusu parasal tedbirlerin yanฤฑ sฤฑra alฤฑnan mali tedbirler ve bรผyรผk รถlรงรผde kamu bankalarฤฑnca geniลletilen kredi arzฤฑ, kredi bรผyรผmesine iliลkin aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskleri sฤฑnฤฑrlayarak reel sektรถr ve finansal sektรถr arasฤฑndaki etkileลimin saฤlฤฑklฤฑ bir ลekilde devam etmesine katkฤฑ saฤlฤฑyor.
Salgฤฑn รถncesi dรถnemde cari iลlemler dengesinde saฤlanan belirgin iyileลme ve ลirketler kesiminin yabancฤฑ para borรงluluฤunda sรผregelen dรผลรผล eฤilimi ile bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn likidite ve sermaye tamponlarฤฑnฤฑn gรผรงlenmiล olmasฤฑ ve kamu borรงluluฤunun dรผลรผk seyretmeye devam etmesi, bu dรถnemde Tรผrkiye ekonomisinin direncini artฤฑran baลlฤฑca unsurlar arasฤฑnda yer alฤฑyor. Ayrฤฑca, enflasyon gรถrรผnรผmรผndeki iyileลmeye paralel faiz indirimlerinin de katkฤฑsฤฑyla yurt iรงi finansal koลullarฤฑn destekleyici konuma gelmiล olmasฤฑ, kredi kanalฤฑnฤฑn ve firmalarฤฑn nakit akฤฑลฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ iลleyiลi aรงฤฑsฤฑndan รถnemli katkฤฑ sunuyor.
Bu รงerรงevede, รถnรผmรผzdeki dรถnemde de parasal duruลumuzu enflasyondaki dรผลรผลรผn sรผrekliliฤini saฤlayacak ลekilde belirlemeye ve elimizdeki bรผtรผn araรงlarฤฑ veri odaklฤฑ bir yaklaลฤฑmla fiyat istikrarฤฑ ve finansal istikrar amaรงlarฤฑ doฤrultusunda kullanmaya devam edeceฤiz.”
