Amerika birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, 27 Temmuz’da vardıkları ticaret anlaşması için yazılı bir ABD ve AB ticaret anlaşması çerçevesi oluşturdu. Anlaşma kapsamında, şarap ve alkollü içecekler hariç olmak üzere, çoğu AB ithalatına %15’lik gümrük vergisi uygulanması kararlaştırıldı. Bu ürünler arasında otomobiller, ilaçlar, yarı iletkenler ve kereste gibi kritik kalemler yer aldı.
Ortak adımlar ve karşılıklı tavizler
Anlaşma çerçevesinde iki taraf, karşılıklı olarak tavizler vermeyi de kabul etti. AB, ABD sanayi ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini kaldırma taahhüdü verirken, ABD de Avrupa deniz ürünleri ve tarım ürünlerine daha kolay erişim sağlama sözü verdi. Açıklamada, “ABD ve Avrupa Birliği, bu Çerçeve Anlaşmasını kendi iç prosedürlerine uygun şekilde uygulamak için Karşılıklı, Adil ve Dengeli Ticaret Anlaşmasını hızla belgeleyecektir” denildi. Bu gelişme, tarafların ticaret ilişkilerini normalleştirme ve karşılıklı yarar sağlama yolunda önemli bir adım attığını gösterdi.
Gümrük vergileri ve ekonomik istikrar
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin ile mevcut gümrük vergisi düzenlemesi ile sağlanan ticaret anlaşmasından memnun olduğunu belirtti. Bessent, Trump yönetiminin Kasım ayındaki ticaret ateşkesi son tarihinden önce istikrar aradığını vurguladı. Fox News’e verdiği röportajda, Çin’in en büyük gümrük vergisi geliri kaynağı olduğunu ve mevcut durumun oldukça iyi işlediğini söyledi. CNBC’ye verdiği başka bir röportajda ise, Başkan Trump’ın gümrük vergisi gelirlerinin daha önceki 300 milyar dolarlık tahminini aşmasını beklediğini ifade etti. Bu gelirin Amerikalılara doğrudan ödeme yerine federal borcun ödenmesinde kullanılacağını belirtti.
Ekonomik notlar ve gelecek görüşmeleri
S&P Global Ratings, bu hafta başında ABD’nin AA+ uzun vadeli kredi notunu istikrarlı görünümle onayladı. Ajans, artan gümrük vergisi gelirlerinin Başkan Trump’ın vergi ve harcama yasa tasarısının mali etkisini dengelemeye yardımcı olacağını belirtti. Bu görüş, Trump’ın ticaret ilişkilerini geren kapsamlı gümrük vergilerine rağmen geldi. Başkan Trump, bu ayın başlarında düzinelerce ABD ticaret ortağına karşılıklı gümrük vergileri uygulayacağını açıklamıştı. Önümüzdeki aylarda izlenecek en önemli müzakerelerin Kanada, Meksika ve Çin ile olacağı belirtildi. Bu görüşmeler, küresel ticaretin geleceği için kritik bir öneme sahip.
ABD-AB çerçeve anlaşması hakkında bilinmesi gerekenler:
İlk olarak, anlaşma, ABD’nin en büyük ilaç ithalat kaynağı olan AB’den gelen ilaçlara yüzde 15’lik bir gümrük vergisi oranı getiriyor. Jenerik ilaçlar yeni anlaşmadan muaf olacak, yani bu tür ilaçlar Trump yönetimi öncesinde uygulanan yaklaşık yüzde 2,5’lik gümrük vergisi oranına tabi olacak.
Bu adım, Trump’ın daha önce yüzde 250’ye varan vergilerle tehdit ettiği ilaçlara daha yüksek gümrük vergisi uygulanması olasılığını ortadan kaldırdı. Ortak çerçeve anlaşmasına göre, yeni gümrük vergileri 1 Eylül’de yürürlüğe girecek.
Yine de, Michigan State Üniversitesi tedarik zinciri yönetimi profesörü Jason Miller, ABC News’e verdiği demeçte, fiyat artışlarının ilaçları vuracağını söyledi. Miller, ilaçların toplam değer olarak ABD’nin AB’den ithalatının yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu söyledi.
Yarı iletkenler de ticari anlaşma şartlarına göre yüzde 15’lik bir ABD gümrük vergisine tabi olacak ve bu oran Trump’ın daha önce tehdit ettiği yüzde 300’ün çok altında kalacak. Yeni çerçevede bahsedilmeyen alkollü ürünler de yüzde 15’lik bir gümrük vergisine tabi olacak gibi görünüyor.
Yeni ticari anlaşma, Avrupalı otomobil üreticilerinin karşı karşıya olduğu otomobil tarifelerini azaltacak bir mekanizma da içeriyor. Plana göre, AB endüstriyel tarifelerini düşürecek bir yasa çıkarması şartıyla, ABD araç ve otomobil parçalarına uyguladığı tarifeleri yüzde 27,5’ten yüzde 15’e indirecek.
Bu hüküm, Brüksel için önemli bir öncelikti. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği Mart ayında, Avrupa’nın otomobil ihracatının beşte birinden fazlasının ABD’ye yapıldığını açıklamıştı. Otomobil gümrük vergilerinin düşürülmesi, ABD’de otomobil fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hafifletebilir.
Gümrük vergilerinin hafifletilmesi karşılığında AB, ABD’den ithal edilen ürünlere uygulanan gümrük vergilerini kaldıracağını ve şirketleri yüz milyarlarca dolarlık ABD malı satın almaya teşvik edeceğini açıkladı.
Gümrük vergileri nedeniyle fiyat artışları tüketicileri ne zaman etkileyecek? Uzmanlar açıklıyor
ABD-AB ortak açıklamasında, AB’nin tüm ABD sanayi ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini kaldıracağı ve ABD’li deniz ürünleri ve tarım ürünleri üreticilerine tercihli pazar erişimi sağlayacağı belirtildi.
Avrupalı şirketler, üç yıl içinde 750 milyar dolar değerinde ABD menşeli enerji ile ilgili ürünleri “tedarik etmeyi planlıyor”. Ayrıca, AB, bilgisayar merkezleri için “en az” 40 milyar dolar değerinde ABD menşeli yapay zeka çipleri satın almayı planlıyor.
Açıklamada, Avrupa şirketlerinin üç yıl içinde ABD’nin “stratejik sektörlerine” 600 milyar dolarlık ek yatırım yapmayı planladıkları belirtildi.
Yeni çerçeve, iki taraf arasındaki ticaret konusunda son söz olmayabilir. Ortak açıklamaya göre, anlaşma “zamanla genişletilebilecek bir sürecin ilk adımı” niteliğinde.
