ร–zdilek CoลŸkun

Tรผm Yazฤฑlarฤฑ

ร–yle gรถrรผnรผyor ama deฤŸil…

Dรผnya รผzerinde 1,5 milyar yalan, yanlฤฑลŸ, kasฤฑtlฤฑ planlฤฑ aldatmaca haberler yayan, gerรงek kiลŸilere dayanmayan sahte hesap var

Sen รถyle dรผลŸรผnรผyorsun ama gerรงek o deฤŸil, o รถyle olacaฤŸฤฑnฤฑ iddia ediyor ama baลŸka dinamikleri gรถremiyor, bunlar bรถyle yazmฤฑลŸ ama diฤŸer planฤฑ anlayamฤฑyorlar, ลŸunlar da doฤŸrulamฤฑลŸ ama sonraki hamlelerden haberi yok.

Borsatek'i YouTube'ta takip et
Abone Ol

Ya da bir uzmanฤฑn iddiasฤฑna gรถre dรผnya รผzerinde 1,5 milyar yalan, yanlฤฑลŸ, kasฤฑtlฤฑ planlฤฑ aldatmaca haberler yayan, gerรงek kiลŸilere dayanmayan sahte hesap var. ร‡oฤŸunluฤŸunun amacฤฑ kiลŸisel tatmin, bir kฤฑsmฤฑnฤฑn amacฤฑ sapkฤฑn ve kasฤฑtlฤฑ kรถtรผlรผk yaymak ama azฤฑmsanmayacak bรผyรผklรผkte de belirli kesimlerin, gruplarฤฑn, topluluklarฤฑn, kurumlarฤฑn ve devletlerin bilinรงli bir ลŸekilde oluลŸturduklarฤฑ hesaplar.

Bu hesaplar, รถnceden belirlenmiลŸ amaรงlar ve planlar รงerรงevesinde haberler yaparlar, yoฤŸun bir ลŸekilde bunun yayฤฑnlanmasฤฑnฤฑ saฤŸlarlar. ร–nceden belirlenmiลŸ planlar รงerรงevesinde hedef kitlelerinin รถyle dรผลŸรผnmesini, bรถyle davranmasฤฑnฤฑ, ลŸunu iddia etmelerini, bunu savunmalarฤฑnฤฑ saฤŸlamak iรงin dรผzenli bir sosyal medya mรผcadelesini ortaya koyarlar.

Bu duruma yeni ve moda tabiriyle โ€˜Algฤฑ yรถnetimiโ€™ diyoruz. ฤฐster istemez ลŸรถyle dรผลŸรผnebiliriz โ€˜eskiden dijital dรผnya mฤฑ vardฤฑ, sosyal medya mฤฑ vardฤฑ, nereden รงฤฑktฤฑ bu bilgi kirliliฤŸiโ€™ Ama inanฤฑn ki iyi ki dijital dรผnya var, iyi ki sosyal medya var. Eskiden รงok satan ulusal gazetelerimiz vardฤฑ, birkaรง televizyonumuz vardฤฑ, onlar ne derse, o mutlak doฤŸru olarak kabul edilirdi.

TartฤฑลŸmaya ne hacet. YaลŸlฤฑ amcalar โ€˜Sen Hรผrriyet gazetesinin kรถลŸe yazarฤฑndan daha mฤฑ iyi bileceksinโ€™ diyerek bize kฤฑzarlardฤฑ. โ€˜Amca, senin, o, รงok gรผvendiฤŸin kรถลŸe yazarlarฤฑnฤฑn hepsi, patronlarฤฑnฤฑn elinde birer oyuncak, gittiฤŸimiz gece mekanlarฤฑnda onlarฤฑn gerรงek yรผzรผnรผ gรถrรผyoruzโ€™ desek de inandฤฑramazdฤฑk.

O amcalara โ€™18 baลŸbakan ya da hรผkรผmet gรถrmรผลŸ, hepsini รถvmekten baลŸka bir ลŸey yazmamฤฑลŸ, her hรผkรผmetin sadece kulu kรถlesi olmuลŸ kรถลŸe yazarlarฤฑ varโ€™ desek de kendimizi dinletemezdik. Taraflฤฑ yazฤฑlmฤฑลŸ รผlke tarihleri, yalan yanlฤฑลŸ resmi evraklar, saรงma sapan, bilimsel gerรงeklerden รงok uzak ders kitaplarฤฑ, bilinรงli bir ลŸekilde yanlฤฑลŸ, taraflฤฑ, kiลŸisel ders anlatan รถฤŸretmenler, hamaset รผreten, farklฤฑ dรผลŸรผncelere ลŸiddetle karลŸฤฑ รงฤฑkan propagandist sรถylemler aลŸฤฑlayan eฤŸitim sistemleri. Bunlar son yรผzyฤฑlฤฑn dรผnya gerรงekleri maalesef.

ร–zellikle son 30 yฤฑl iรงerisinde dijital รงaฤŸ ile sosyal medya vasฤฑtasฤฑyla, tรผm gerรงekler birer birer herkesin รถnรผne seriliyor, anlatฤฑlฤฑyor, belgeler aรงฤฑklanฤฑyor. Ama bu sรผreรงte en รถnemli olan konu, bireylerin, รงok dikkatli bir ลŸekilde gรผvenilir kiลŸi ve kurumlarฤฑn hesaplarฤฑnฤฑ dikkatle izlemeleri, okumalarฤฑ, her konuya da komplo teorisi ile yaklaลŸacak depresif dรผลŸรผncelerden uzak bir ลŸekilde bilimsel bir tutum sergilemeleri.

Sadece X platformunda 1,3 milyar hesap bulunmaktadฤฑr. Facebookโ€™da 3,1 milyar, Instagramโ€™da 3 milyar, Tiktokโ€™da 1,99 milyar aktif kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑ mevcuttur. Sadece bahse konu 4 platformdaki kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑ 9,4 milyarฤฑ bulmaktadฤฑr. DรผลŸรผnรผn ki irili ufaklฤฑ daha yรผzlerce sosyal medya platformu dรผnya รผzerinde faaliyet gรถstermektedir. Bunca hesabฤฑn iรงerisinde savrulmadan gerรงekleri dile getiren, doฤŸrularฤฑ paylaลŸan hesaplar bulmak elbette mรผmkรผn. Herkese, bunlarฤฑ araลŸtฤฑrฤฑp bulmalarฤฑnฤฑ tavsiye ederim.

ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย  โ€˜AnlaลŸma imzalanmฤฑลŸ, ABD ile Rusya motorin ticaretine baลŸlฤฑyorlar, bize de ลŸu kadar milyon varil petrol verecekler, bizde motorin bolluฤŸu olacak, fiyatlar da dรผลŸecekโ€™ diyor.

โ€˜Bak kardeลŸim, o haber, doฤŸru deฤŸilโ€™ diyemem, propaganda amaรงlฤฑ yazฤฑlmฤฑลŸ diyemem, kasฤฑtlฤฑ ve taraflฤฑ yazฤฑlmฤฑลŸ diyemem ama ลŸunlarฤฑ sรถyleyebilirim;

  1. Bahse konu anlaลŸma, bizimle ilgili deฤŸil hatta AB ile de deฤŸil, Amerika ile Rusya arasฤฑnda imzalanan bir anlaลŸma. Trump ile Putinโ€™in yoฤŸun pazarlฤฑklarla imzaya dรถnรผลŸtรผrdรผkleri ticari bir anlaลŸma.
  2. Bahse konu anlaลŸma ne AB รผlkelerinde ne de bizde motorin bolluฤŸu falan yaratmayacak. ABD ile Rusya ham petrol ve mamรผl alฤฑm satฤฑmฤฑ yapacaklar.
  3. Bahse konu anlaลŸma senin iddia ettiฤŸin gibi bizdeki fiyatlarฤฑ dรผลŸรผrmedi, รงรผnkรผ mamรผl fiyatlarฤฑ yani uluslararasฤฑ piyasalardaki gรผmrรผksรผz motorin ve benzin fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลŸรผrmedi. Hele de Brent Petrol, anlaลŸma รถncesi 95-100 USD seviyesinde idi bu yazฤฑyฤฑ kaleme alฤฑrken 112 USD.โ€™ diyorum ama inanฤฑn รถnyargฤฑyฤฑ, yanlฤฑลŸ inanฤฑลŸฤฑ, sabit fikirleri, mutlak teslimiyetleri yฤฑkmak o kadar zor ki. Hele dรผnyanฤฑn son yฤฑllarda yaลŸadฤฑฤŸฤฑ, bilgi kirliliฤŸi, artan muhafazakarlฤฑk ve milliyetรงilik akฤฑmlarฤฑ, bilimi anlatmayฤฑ, sanat yapmayฤฑ, doฤŸayฤฑ korumayฤฑ her zamankinden รงok daha zor kฤฑlฤฑyor. ย ย 

ABD’de Kasฤฑm seรงimleri var, mevcut iktidarฤฑn savaลŸฤฑn sรผrmesine ihtiyacฤฑ var. Daha รถnceki bir yazฤฑmda detaylฤฑ anlatmฤฑลŸtฤฑm, dรผnyadaki ham petrollerin yer altฤฑndaki bulunabilirlik mesafesi, toprak รผstรผne รงฤฑkarฤฑlma ve depolanma maliyetleri รงok farklฤฑ diye.

ร–rneฤŸin Libyaโ€™da 20-25 USD olan bu maliyet, gezegenin bilinen en bรผyรผk rezervi olan Venezuelaโ€™da รงok derinlerde olduฤŸu iรงin 60-65 USD seviyelerinde. ABD ve ฤฐsrailโ€™in ฤฐran mรผdahalesi baลŸlamadan รถnce Brent petrol 40-45 USD civarฤฑnda seyrediyordu. Maliyeti 60-65 USD olan Venezuela petrolรผ iรงin fiyatฤฑn yรผkselmesi gerekiyordu, bunun iรงin de en gรผzel ortam ฤฐranโ€™da Hรผrmรผz boฤŸazฤฑnฤฑn kapanmasฤฑ ile saฤŸlanabilirdi. ร–yle yapฤฑldฤฑ. ลžimdilerde 120 USD dรผzeyini test ediyor.

Ve รผlkemizin gururu olan Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ BaลŸkanฤฑ olan Fatih Birol, birkaรง gรผn รถnce dรผnyada petrol fiyatlarฤฑnฤฑn รงok uzun sรผre eski seviyelerine gelemeyeceฤŸini bilgi ve belgelerle, bilimsel olarak aรงฤฑkladฤฑ. Fatih Birol, ฤฐTรœ mezunu ve Viyana Teknik รœniversitesi master yapmฤฑลŸ. OPECโ€™te รงalฤฑลŸmฤฑลŸ ve 1 Eylรผl 2015โ€™den bu yana Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑโ€™nฤฑn baลŸkanฤฑ. Ajans tarihinde Amerika ve Avrupa รผlkelerinden olmayan ve politikacฤฑ olmayan ilk baลŸkan oldu. Ajansฤฑn รผyeleri ลŸahฤฑslar, ลŸirketler ya da kurumlar deฤŸil, devletler.

Parisโ€™te yaลŸayan Fatih Birol baลŸkan olduktan sonra ajansฤฑn รผye sayฤฑsฤฑnฤฑ o kadar รงok arttฤฑrdฤฑ ki halihazฤฑrda รผye รผlkelerin dรผnya enerji tรผketimindeki payฤฑ % 50โ€™den % 70โ€™e รงฤฑktฤฑ. Time dergisi tarafฤฑndan 2021 ve 2026 yฤฑllarฤฑnda dรผnyanฤฑn en etkili 100 isminden birisi olarak aรงฤฑklanan tek Tรผrk oldu. Takip etmenizi ลŸiddetle tavsiye ederim. Moda tabiriyle โ€˜Fake hesapโ€™ lar yerine Fatih Birol gibi Daron AcemoฤŸlu gibi รผlkemizin gurur kaynaklarฤฑnฤฑ takip etmenizi รถneririm. AraลŸtฤฑrฤฑrsanฤฑz bu iki isim dฤฑลŸฤฑnda da รผlkemizi gururla temsil eden, doฤŸrularฤฑ anlatan, bilim insanฤฑ, gazeteci, edebiyatรงฤฑ, sanatรงฤฑ bulabilirsiniz. ย 

Gรผnรผn videosu hazฤฑrlanฤฑyor.