Orta Doğu gerilimi petrol fiyatlarını yükseltti ve küresel piyasalarda volatiliteyi artırırken, yapay zeka odaklı hisselere yönelik güçlü talep borsaları yukarı taşımaya devam ediyor.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki barış görüşmelerinin tıkanmasının ardından Körfez bölgesinde askeri hareketliliğin yeniden tırmanması, petrol dahil emtia piyasalarında sert fiyat hareketlerine yol açtı.
Petrol kritik seviyeleri gördü
ABD ham petrol vadeli işlemleri, tırmanan jeopolitik risklerin etkisiyle yüzde 2 civarında değer kazanarak varil başına 95,40 dolara ulaştı. Döviz piyasalarında ise ABD doları, Japon yeni karşısında kritik 160 seviyesinin eşiğine kadar yükseldi.
Petroldeki yükseliş sürerken, yatırımcıların Japonya Merkez Bankasının olası müdahalesine yönelik temkinli duruşu nedeniyle bu seviyede bir miktar duraklama gözlense de döviz piyasasındaki volatilite etkisini sürdürüyor.
Askeri kaynaklardan gelen raporlar, jeopolitik risklerin derinleştiğine işaret ediyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran tarafından Kuveyt ve Bahreyn’e fırlatılan füzelerin engellendiğini veya başarısız olduğunu açıklarken, ABD kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı’nda yer alan Keşm Adası’ndaki İran hedeflerine karşılık verdiğini duyurdu.
İran Devrim Muhafızları ise ABD’nin 5. Filo karargahına saldırı düzenlendiğini kaydetti. Tarafların geçen hafta savaşı durdurmaya yönelik geçici bir mutabakata vardıklarını açıklamalarına rağmen, resmi bir anlaşmanın henüz imzalanmamış olması jeopolitik belirsizliği artırıyor. Uzmanlar, piyasaların daha önce bir uzlaşı beklentisini fiyatladığını ancak gelinen noktada tarafların müzakere masasına daha dar bir hareket alanıyla döndüğünü, bunun da risk primini yükselttiğini belirtiyor.
Petrolü tırmandıran jeopolitik endişelere rağmen teknoloji sektöründeki yapay zeka rallisi küresel borsaları desteklemeyi sürdürüyor. Asya seansında Tayvan ve Japonya borsaları tarihi zirvelerini yeniledi. Sektörün öncü kurumlarından Nvidia’nın üst yöneticisi Jensen Huang’ın, çip üreticisi Marvell Technology şirketini “bir sonraki 1 trilyon dolarlık şirket” olarak nitelendirmesiyle firmanın hisseleri yüzde 32,5 oranında rekor bir artış kaydetti.
Diğer taraftan teknoloji dünyasında bir diğer kritik gelişme SpaceX cephesinde yaşandı. Şirkete yakın kaynaklar, SpaceX’in gelecek hafta hisse başına 135 dolar hedef fiyatla 555,6 milyon adet hisse satarak toplamda 75 milyar dolarlık devasa bir halka arz gerçekleştirmeyi planladığını bildirdi.
Öte yandan kripto para piyasalarında sert satış baskısı gözleniyor; lider kripto para birimi Bitcoin, son üç seansta yaklaşık yüzde 10 değer kaybederek iki ayın en düşük seviyesi olan 66.123 dolara geriledi.
Ekonomik veriler ve para politikalarında sıkılaşma beklentisi
Küresel makroekonomik veriler, majör merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentileri şekillendirmeye devam ediyor. ABD’de açıklanan son veriler, ülkede açık iş sayısı verisinin nisan ayında son beş yılın en güçlü artışını kaydettiğini ortaya koydu.
İstihdam piyasasının bu dirençli yapısı, federal görece faiz oranlarında hızlı bir indirime ihtiyaç duyulmadığına dair değerlendirmeleri güçlendiriyor. ABD 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 4,46 seviyesinde dengelenirken, piyasa aktörleri günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak olan ISM hizmet endeksi verisi ile cuma günü yayınlanacak tarım dışı istihdam raporuna odaklanmış durumda. Analistler, ekonomideki bu ivmelenmenin istihdam verilerini beklentilerin üzerine taşıyabileceğini ve bunun da ABD Merkez Bankasının (Fed) ilerleyen dönemde faiz artışına gidebileceği yönündeki öngörüleri destekleyebileceğini ifade ediyor.
Avrupa ve Asya’da da enflasyonist baskılar merkez bankalarının kararları üzerinde etkili olmayı sürdürüyor. Enflasyonun geçen ay yeniden hızlandığını gösteren verilerin ardından, Avrupa Merkez Bankasının gelecek haftaki toplantısında bir faiz artışı kararı alacağı piyasalar tarafından neredeyse tamamen fiyatlanmış durumda.
Benzer şekilde Japonya’da da haziran ayında bir faiz artışına gidilmesi ihtimali yüzde 75 seviyesinde öngörülüyor. Küresel çapta yaşanan bu gelişmeler öncesinde faiz indirimi bekleyen piyasalar, jeopolitik riskler ve güçlü ekonomik verilerin ardından bu yıl için Fed’den yaklaşık 18 baz puanlık bir faiz artışını fiyatlamaya başladı. Makro verilerin gölgesinde döviz piyasalarında euro/dolar paritesi 1,1627 seviyesinde yatay seyrederken, Avustralya ekonomisinin veri merkezlerine yapılan yatırımlarla büyümesine karşılık ithalat artışının etkisiyle ilk çeyrekte yavaşladığı açıklandı.
Küresel piyasaların odağındaki riskler ve gelecek projeksiyonları
Gelecek dönemde küresel finansal sistemin yönünü hem jeopolitik gelişmeler hem de makroekonomik verilerin hızı belirleyecek gibi görünüyor. Yatırımcılar ve fon yöneticileri, Orta Doğu gerilimi petrol fiyatlarını yükselttiği için enerji maliyetlerinin tetikleyebileceği yeni bir küresel enflasyon dalgasından endişe duyuyor. Enerji fiyatlarındaki yukarı yönlü seyrin kalıcı olması durumunda, merkez bankalarının sıkı para politikası duruşunu gevşetmek bir yana, faiz artırım döngüsünü yeniden başlatabileceği piyasalarda yüksek sesle konuşulmaya başlandı. Analistler, petrol arzının güvenliğine yönelik tehditlerin sürmesi halinde emtia piyasalarında oynaklığın daha da artabileceği ve bu durumun küresel büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ettirebileceği uyarısında bulunuyor.
Piyasaların diğer kanadında ise yapay zeka ekosistemine olan sermaye akışının derinliği, jeopolitik risklerin yarattığı tahribatı sınırlayan en önemli tampon mekanizması olarak öne çıkıyor. Yatırımcıların güvenli liman arayışı ile teknoloji odaklı büyüme iştahı arasında bölünmesi, borsalarda hisse ve sektör bazlı ayrışmaları beraberinde getiriyor. Önümüzdeki süreçte açıklanacak olan istihdam ve büyüme verileri, küresel ekonominin yüksek faiz ortamına ne kadar süre daha direnç gösterebileceğini netleştirecek. Yatırımcıların mevcut konjonktürde portföy risklerini dengelerken bir gözünün Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketlilikte, diğer gözünün ise merkez bankalarının atacağı adımlarda olmaya devam etmesi bekleniyor.
