Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump‘ฤฑn ฤฐran ile yรผrรผtรผlen mรผzakerelerin devam ettiฤini aรงฤฑklamasฤฑ ve Orta Doฤu’daki diplomatik temaslarฤฑn yarattฤฑฤฤฑ ihtiyatlฤฑ iyimserlikle salฤฑ gรผnรผne deฤer kaybฤฑyla baลladฤฑ.
Bir รถnceki seansta yaลanan sert yรผkseliลlerin ardฤฑndan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn risk algฤฑsฤฑnฤฑ dengelemesiyle Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 0,79 azalarak 94,23 dolara gerilerken, ABD Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผn varil fiyatฤฑ da yรผzde 0,92 dรผลรผลle 91,31 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Piyasalardaki bu son hareketlilik, mayฤฑs ayฤฑnda bir barฤฑล anlaลmasฤฑna varฤฑlabileceฤi yรถnรผndeki beklentilerin kuvvetlenmesiyle her iki gรถstergede yaลanan yรผzde 16’yฤฑ aลkฤฑn aylฤฑk deฤer kaybฤฑnฤฑn hemen ardฤฑndan geldi. Pazartesi gรผnรผ ฤฐran’ฤฑn yarฤฑ resmi Tasnim haber ajansฤฑnฤฑn, Tahran yรถnetiminin Washington ile yรผrรผttรผฤรผ dolaylฤฑ mรผzakereleri askฤฑya aldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurmasฤฑ รผzerine fiyatlar bir ara yรผzde 5’ten fazla tฤฑrmanmฤฑลtฤฑ.
Ancak hemen sonrasฤฑnda ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn televizyon mรผlakatlarฤฑnda ve sosyal medya paylaลฤฑmlarฤฑnda mรผzakerelerin sรผrdรผฤรผnรผ belirtmesi ve gelecek hafta Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn yeniden aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayacak bir anlaลma beklediฤini vurgulamasฤฑ, arz endiลelerini bir miktar hafifleterek fiyatlardaki aลaฤฤฑ yรถnlรผ hareketi destekledi.
Piyasalar ABD ve ฤฐran hattฤฑndan gelecek resmi aรงฤฑklamalara odaklandฤฑ
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ve emtia analistleri, ham petrol fiyatlamalarฤฑnda kalฤฑcฤฑ bir yรถn tayini iรงin taraflardan gelecek somut adฤฑmlarฤฑ yakฤฑndan izliyor. Finansal danฤฑลmanlฤฑk kuruluลu KCM Trade’in kฤฑdemli piyasa analisti Tim Waterer, piyasanฤฑn ลu anda tamamen ABD-ฤฐran mรผzakerelerindeki somut ilerleme veya olasฤฑ aksamalara, taraflarฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn tonuna ve Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki fiziki tanker hareketliliฤine odaklandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Waterer, mรผzakerelerin mevcut durumunun fiyatlarฤฑn iรงinde barฤฑnan risk priminin korunup korunmayacaฤฤฑnฤฑ ya da bu primin tamamen ortadan kalkฤฑp kalkmayacaฤฤฑnฤฑ belirleyecek temel unsur olduฤunu ifade etti.
Bรถlgedeki jeopolitik risklerin bir diฤer ayaฤฤฑnฤฑ ise Lรผbnan cephesinden gelen haberler oluลturuyor. Lรผbnan yรถnetimi, pazartesi gรผnรผ Hizbullah ile ฤฐsrail arasฤฑnda kฤฑsmi bir ateลkes ilan edildiฤini duyurdu. Bu hamle, ฤฐran ile doฤrudan bir รงatฤฑลma riskini barฤฑndฤฑran daha geniล รงaplฤฑ bรถlgesel gerilimin sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa dรผลmesini saฤlayan รถnemli bir geliลme olarak deฤerlendirildi.
Bilindiฤi รผzere ฤฐran, krizin baลlangฤฑcฤฑndan bu yana kรผresel petrol ve sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤalgaz (LNG) akฤฑลฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin geรงtiฤi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda yabancฤฑ bandฤฑralฤฑ gemilerin geรงiลini fiilen durdurmuล ve bu durum fiyatlarฤฑn yรผzde 50’den fazla yรผkselmesine yol aรงmฤฑลtฤฑ. Orta Doฤu’daki bu tedarik krizinin Asya ve Avrupa’daki rafinerileri alternatif kaynaklara yรถnlendirmesi sonucu, mayฤฑs ayฤฑnda ABD’nin ham petrol ihracatฤฑ gรผnlรผk 5,6 milyon varil ile tarihi zirvesine ulaลtฤฑ.
Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ arz ve talep dengesiyle ลekilleniyor
Piyasa aktรถrleri jeopolitik geliลmelerin yanฤฑ sฤฑra fiziki stok verilerini ve uluslararasฤฑ lojistik sektรถrรผnรผn taleplerini de yakฤฑndan takip ediyor. Reuters tarafฤฑndan yayฤฑmlanan รถncรผ anket verilerine gรถre, ABD’deki ham petrol stoklarฤฑnฤฑn 29 Mayฤฑs ile biten haftada yaklaลฤฑk 3,6 milyon varil gerileyerek bir รถnceki haftaki dรผลรผล trendini sรผrdรผrmesi bekleniyor.
Benzin ve distile รผrรผn stoklarฤฑnda da azalฤฑล รถngรถrรผlmesi, kรผresel talep tarafฤฑnฤฑn canlฤฑ kalmaya devam ettiฤini gรถsteriyor. Diฤer taraftan, Atina’da bir araya gelen deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ sektรถrรผ yรถneticileri, ABD ve ฤฐran arasฤฑnda saฤlanacak olasฤฑ bir barฤฑล anlaลmasฤฑnฤฑn gemilerin Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda normal ticari faaliyetlerine gรผvenle dรถnebilmesini saฤlayacak net ve resmi kurallarฤฑ iรงermesi gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงiziyor.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki deniz trafiฤinin normale dรถnmesi, kรผresel enerji maliyetlerinin dรผลmesi ve enflasyon artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลlamasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan kritik bir รถnem taลฤฑyor. Enerji analistleri, diplomatik mรผzakerelerden รงฤฑkacak somut bir sonucun petrol fiyatlarฤฑ รผzerindeki jeopolitik risk primini hฤฑzla eritebileceฤini รถngรถrรผyor. Gelecek dรถnemde petrol piyasasฤฑ, taraflarฤฑn atacaฤฤฑ stratejik adฤฑmlara, stok deฤiลimlerine ve kรผresel arz gรผvenliฤine dair yapฤฑlacak resmi aรงฤฑklamalara gรถre ลekillenmeye devam edecek.
