Arz kesintilerine rağmen petrol 100 doları aşmıyor

Küresel petrol fiyatı, ABD-İran geriliminin Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden ihracatı aksatmasına rağmen 100 doların altında kalmaya devam ediyor. Brent petrol bu ay yükseliş kaydetse de referans varil fiyatı 100 doların altında seyrediyor. Argus verilerine göre Orta Doğu üreticilerinin ham petrol sevkiyatı günlük 11 milyon varile geriledi; bu rakam, yedi ay önce İran krizi başlamadan önce günlük 18 milyon varil seviyesindeydi.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarı ne durumda?

Rystad Energy Baş Ekonomisti Claudio Galimberti, 30 Ağustos’ta çatışmaların yeniden alevlenmesinden önceki hafta Hürmüz Boğazı’ndan günlük 8 ila 9 milyon varil petrol geçtiğini, bu rakamın önceki haftanın iki katına denk geldiğini belirtti. Akışlar o tarihten bu yana günlük 2 milyon varilin altına inse de günlük hareketli ortalama halen 4 ila 5 milyon varil civarında bulunuyor.

Galimberti, bu seviyenin Brent petrol için “adil” fiyatın 95 dolar olduğu anlamına geldiğini kaydetti. Sektör tahminleri günlük ihracatın 6 ila 8 milyon varil arasında olduğunu gösteriyor. Kpler verilerine göre 2 Eylül’den bu yana boğazdan çıkış yapan büyük bir ham petrol tankeri görülmedi. Temmuz ayında geçerli olan geçici ABD-İran barış anlaşması döneminde Hürmüz ihracatı savaş öncesi seviye olan günlük 16 milyon varile ulaşmıştı.

Körfez üreticileri hangi alternatif rotaları kullanıyor?

Körfez üreticileri alternatif rotalar bularak Hürmüz dışında gemiden gemiye aktarım yoluyla sevkiyatlarına devam ediyor ve bu durum daha önce yaşanan açığın bir kısmını telafi ediyor. Suudi Aramco, Ağustos ayında Körfez içindeki Ras Tanura limanından yüklemelere yeniden başladı; ancak şirketin Kızıldeniz’deki Yanbu limanından yapılan ihracatı, İran yanlısı Yemenli Husilerin deniz ablukası nedeniyle baskı altında kalmaya devam ediyor.

Kpler’in geçici verilerine göre Yanbu ihracatı Ağustos’ta günlük 1,429 milyon varille altı ayın en düşük seviyesine indi; önceki üç aylık ortalama ise günlük 3,9 milyon varildi. Mısır’ın alternatif limanı Sidi Kerir’den yapılan ihracat Ağustos’ta günlük 2,139 milyon varile ulaşarak Haziran hacminin iki katından fazlasına çıktı.

OPEC’in ikinci büyük üreticisi Irak’tan yapılan sevkiyatlar Ağustos’ta günlük yaklaşık 2,34 milyon varile toparlandı. Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan sevkiyatlar Haziran’da rekor kırdıktan sonra Temmuz ve Ağustos’ta günlük 2,9 milyon varil civarında seyretti. Kuveyt’in ham petrol ihracatı Temmuz ve Ağustos’ta günlük yaklaşık 1 milyon varile toparlandı. Buna karşılık İran’ın petrol ihracatı ABD ablukası nedeniyle sert biçimde geriledi.

Diğer üreticilerin arttırdığı üretim açığı ne kadar kapatıyor?

Rystad Energy kurucusu Jarand Rystad’a göre ABD, Kanada ve Guyana başta olmak üzere OPEC dışı üreticiler bu yıl toplam günlük 1,4 milyon varil üretim artışı sağlayarak açığın bir bölümünü dolduruyor. Rus ham petrol ihracatı Temmuz ve Ağustos’ta günlük yaklaşık 5,5 milyon varilde sabit kaldı; bu rakam Haziran’daki zirve seviye olan günlük 6,4 milyon varilin altında olsa da Şubat ayına kıyasla yüzde 23 daha yüksek. Kpler verilerine göre bu durgunluk, Ukrayna saldırılarının Rus rafinerilerinde yol açtığı hasar nedeniyle işleme kapasitesinin düşmesinden kaynaklanıyor. Öte yandan Rusya, 2026 petrol üretim tahminini 17 yılın en düşük seviyesine indirdi; bu gelişme ülkenin ihracatını azaltabilir.

Rystad’a göre petrokimya ve ulaşım yakıtlarındaki talep daralması üçüncü çeyrekte günlük 3,5 milyon varil seviyesinde önemini korudu; ikinci çeyrekte bu rakam günlük 4,5 milyon varildi. Ulaşımda elektrifikasyonun artması ve kömür bazlı kimyasallara yönelim nedeniyle bu daralmanın yarısından fazlası Çin’den kaynaklanıyor. “Yeni talep OPEC’i” olarak anılan en büyük ithalatçı Çin, deniz yoluyla ham petrol sevkiyatını Şubat ayındaki günlük 11 milyon varilin üzerindeki seviyeden Temmuz-Ağustos döneminde günlük 7 milyon varile düşürdü. Kpler’in tahminine göre Pekin’in 1,17 milyar varillik geniş rezervleri de piyasalara güven verdi.

Spot fiyatlar ve rafineri baskısı ne gösteriyor?

Reuters verilerine göre spot primler Nisan seviyelerine geri döndü; Kasım yüklemeli kargolar için Dubai ve Umman fiyatları, Dubai kotasyonlarının 19 ila 20 dolar üzerinde işlem gördü. Pazartesi günü Umman vadeli işlemleri varil başına 104,54 dolardan, nakit Dubai ise 105,10 dolardan işlem gördü.

Argus Baş Ekonomisti David Fyfe, mevcut tablonun fiziki piyasada arzın son derece sıkı olduğunu gösterdiğini belirtti. Fyfe, fiyatların halihazırda 100 doların oldukça üzerinde bulunduğunu ve dizel piyasasında ciddi bir kıtlık sinyali görüldüğünü vurguladı. Son dönemdeki ABD-İran gerilimi Körfez ihracatını kısıtlarken, rafinerilerin dizel üretimini artırmasıyla talebin yükselmesi bekleniyor; dizel fiyatı ABD’de rekor seviyeye ulaştı.

Bankaların Brent petrol tahminleri nasıl değişti?

Birçok banka Brent petrol fiyat tahminini yukarı yönlü güncelledi. Morgan Stanley, dördüncü çeyrekte ortalama fiyatın varil başına 100 dolar olmasını bekliyor. Goldman Sachs ise Orta Doğu’daki nakliye kesintilerinin gelecek yıla kadar sürmesini beklediğini belirterek Brent ve West Texas Intermediate (WTI) tahminlerini Aralık 2026 ve 2027 için varil başına 5’er dolar yükseltti. Buna göre Goldman Sachs, Aralık 2026 için Brent petrol fiyatını 85 dolar, WTI fiyatını 80 dolar olarak öngörürken, 2027 tahminlerini sırasıyla 80 dolar ve 75 dolar olarak belirledi.

Petrol fiyatı neden arz kesintilerine rağmen 100 doları aşmıyor?

Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol akışı büyük ölçüde düşse de körfez üreticilerinin alternatif rotalar bulması, OPEC dışı üretim artışı ve Çin’in talep daralması, arz açığının bir kısmını dengeleyerek fiyatların 100 doların altında kalmasına katkı sağlıyor.

Brent petrol fiyatı için gelecek dönem tahminleri neler?

Morgan Stanley dördüncü çeyrekte ortalama 100 dolar beklerken, Goldman Sachs Aralık 2026 için Brent petrol tahminini 85 dolara, 2027 tahminini ise 80 dolara yükseltti.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.