ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanan son verilere göre ABD işsizlik oranı Kasım ayında yüzde 4,6 seviyesine yükselerek Eylül 2021 tarihinden bu yana görülen en yüksek noktaya ulaştı. ABD ekonomisi aynı dönemde 64.000 kişilik yeni istihdam sağladı ancak bu artış, işsizlik oranındaki tırmanışı durdurmaya yetmedi.
Yaklaşık 43 gün süren hükümet kapanması nedeniyle birçok kritik ekonomik verinin açıklanması ertelenmişti. Normal şartlarda 5 Aralık tarihinde yayınlanması planlanan rapor, gecikmeli olarak piyasalarla paylaşıldı. Amerikalıların artan işten çıkarmalar ve durgunlaşan piyasa koşulları nedeniyle endişe duyduğu bir dönemde gelen bu veriler, zorlu koşulların yıl sonuna doğru devam ettiğini gösterdi.
Bloomberg tarafından düzenlenen ankete katılan ekonomistler, 50.000 kişilik bir istihdam artışı bekliyordu. Beklentilerin üzerinde gelen istihdam artışına en büyük katkıyı 46.000 kişilik alımla sağlık sektörü sağladı. Ancak ABD işsizlik rakamlarındaki yukarı yönlü ivme, istihdam yaratımının genel tabloyu iyileştirmekte yetersiz kaldığını ortaya koydu.
Hükümet kapanması ve ABD işsizlik oranına etkileri
Kasım ayı verileri, ekonomik nedenlerle yarı zamanlı çalışanların sayısının 5,5 milyona yükseldiğini ortaya koydu. Bu rakam, Eylül ayına göre 909.000 kişilik bir artışa işaret etti. Öte yandan uzun süreli işsizlik oranı, yani 27 hafta veya daha uzun süredir işsiz olanların oranı Kasım ayında yüzde 24,3 olarak gerçekleşti. Bu oran Ağustos ayındaki yüzde 25,7 seviyesinden gerilemiş olsa da bir yıl önceki yüzde 23,1 seviyesinin üzerinde kaldı.
Oxford Economics Baş ABD Ekonomisti Nancy Vanden Houten, hükümet kapanmasının ABD işsizlik oranındaki artışa katkıda bulunduğunu ifade etti. Vanden Houten, yükselişte olan kalıcı iş kaybı sayısının azaldığını ancak işgücü artışının da bu orandaki yükselişe etki ettiğini belirtti.
Navy Federal Credit Union Baş Ekonomisti Heather Long ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı değerlendirmede ABD ekonomisinin bir istihdam durgunluğu yaşadığını vurguladı. Long, Nisan ayından bu yana neredeyse hiç yeni iş yaratılmadığını ve ücret artışlarının yavaşladığını dile getirdi.
Geçmiş veriler ve yapısal bozulma işaretleri
Salı günü yayınlanan Ekim ayı kısmi verileri ise 105.000 kişilik bir iş kaybı yaşandığını gösterdi. Bank of America ekonomisti Shruti Mishra, daha önce yaptığı bir değerlendirmede, Ekim ayı maaş bordrosu rakamlarının DOGE öncülüğündeki hükümet işten çıkarmalarının gecikmeli etkisinden etkileneceğini belirtmişti. Mishra, ertelenmiş istifa programını tercih eden birçok federal çalışanın 30 Eylül tarihinde resmi olarak görevlerinden ayrıldığını ifade etmişti.
Çalışma Bakanlığı verilerine göre federal hükümet Ekim ayında 162.000, Kasım ayında ise 6.000 kişilik istihdam kaybı yaşadı. İşgücü piyasasına dair son resmi veriler birkaç hafta ertelenerek yayınlanmış ve sadece Eylül ayı verilerini içermişti.
Ekonomi Ağustos ve Haziran aylarında iş kaybı yaşadıktan sonra, 2020 yılından bu yana ilk kez negatif istihdam ayları kaydetmişti. Buna rağmen iş sayısında beklenmedik bir artış gözlemlenmesi, piyasalarda kafa karışıklığı yaratıyor. Uzmanlar, ABD işsizlik verilerindeki bu dalgalanmanın Fed politikaları üzerinde belirleyici olacağını düşünüyor.
