- Enflasyon beklentilerin aksine hฤฑzlandฤฑ
- Enerji ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar enflasyonu kรถrรผklemeye devam ediyor
- Enflasyonun zirve yaptฤฑฤฤฑna dair umutlar kฤฑrฤฑldฤฑ
- “Enflasyon rakamlarฤฑ, Fed’in ayaฤฤฑnฤฑ para politikasฤฑ freninden รงekmesi iรงin kรผรงรผk bir alan bฤฑrakฤฑyor”
- “Petrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑล, enflasyonun yakฤฑn zamanda zirveye ulaลacaฤฤฑ fikrini ลรผpheye dรผลรผrmeli”
- “75 baz puanlฤฑk faiz artฤฑลฤฑ sรถylentilerini yeniden alevlendirebilir”
- “Gelecek iki toplantฤฑda 50’ลer baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gidileceฤine yรถnelik tahminimizi deฤiลtirmiyor”
- “Enflasyonun umduฤumuz kadar dรผลmeme riski gerรงekleลti”
Yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑnฤฑn tedarik zincirini bozmasฤฑyla ortaya รงฤฑkan ve Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn emtia fiyatlarฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑyla ivmelenen enflasyon, ABD’de endiลe kaynaฤฤฑ olmayฤฑ sรผrdรผrรผyor.
Savaลฤฑn yanฤฑ sฤฑra รin’de “sฤฑfฤฑr Kovid-19” politikasฤฑ kapsamฤฑnda alฤฑnan รถnlemler de tedarik zinciri sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn devam etmesine neden olurken, fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑlamaya devam ediyor.
Enerjiden gฤฑdaya hฤฑzla artan fiyatlar, ABD’de enflasyonu 41 yฤฑlฤฑn yeni zirvesine taลฤฑyarak Amerikalฤฑlarฤฑn yaลam maliyetini her geรงen gรผn artฤฑrฤฑyor.
Enflasyon beklentilerin aksine hฤฑzlandฤฑ
ABD รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn son verilerine gรถre, รผlkede enflasyon piyasa beklentilerinin aksine mayฤฑsta ivme kazandฤฑ.
Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE), mayฤฑsta aylฤฑk yรผzde 1 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 8,6’lฤฑk artฤฑล gรถsterdi. Beklentiler TรFE’nin bu dรถnemde aylฤฑk bazda yรผzde 1 ve yฤฑllฤฑk bazda nisan ayฤฑnda olduฤu gibi yรผzde 8,3 artmasฤฑ yรถnรผndeydi.
Mart ayฤฑnda yรผzde 8,5 ile Aralฤฑk 1981’den bu yana kaydedilen en yรผksek seviyeye รงฤฑkan enflasyon, nisan ayฤฑnda yรผzde 8,3 ile gรถsterdiฤi yavaลlamanฤฑn ardฤฑndan yeniden 41 yฤฑlฤฑn zirvesine รงฤฑktฤฑ.
Enerji ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar enflasyonu kรถrรผklemeye devam ediyor
ABD’de enerji ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki hฤฑzlฤฑ yรผkseliล, bu dรถnemde enflasyonun itici gรผcรผ olmayฤฑ sรผrdรผrdรผ. Mayฤฑs ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลe en รงok katkฤฑda bulunan kalemler benzin, gฤฑda ve barฤฑnma oldu.
Barฤฑnma fiyatlarฤฑ mayฤฑsta aylฤฑk yรผzde 0,6 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 5,5 yรผkselirken, gฤฑda fiyatlarฤฑ aylฤฑk yรผzde 1,2 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 10,1’lik artฤฑล kaydetti.
Enerji fiyatlarฤฑ ise nisan ayฤฑnda yaลanan gerilemenin ardฤฑndan mayฤฑsta aylฤฑk yรผzde 3,9 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 34,6 arttฤฑ. Son dรถnemde รผlkede rekor รผstรผne rekor kฤฑran benzin fiyatlarฤฑ ise mayฤฑsta aylฤฑk yรผzde 4,1 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 48,7 arttฤฑ.
Dรผnyanฤฑn en รงok benzin tรผketilen รผlkelerinden biri olan ABD’de, artan petrol fiyatlarฤฑnฤฑn etkisiyle benzinin ortalama fiyatฤฑ galon (yaklaลฤฑk 3,8 litre) baลฤฑna ilk kez 5 dolara yaklaลtฤฑ.
Enflasyonun zirve yaptฤฑฤฤฑna dair umutlar kฤฑrฤฑldฤฑ
Son veriler, enflasyonun mart ayฤฑnda zirve yaptฤฑฤฤฑna dair umutlarฤฑ kฤฑrarken, Fed’in agresif para politikasฤฑna daha uzun sรผre devam edeceฤine yรถnelik beklentileri artฤฑrdฤฑ.
Fed’in gelecek hafta gerรงekleลtirilecek Federal Aรงฤฑk Piyasa Komitesi (FOMC) toplantฤฑsฤฑ รถncesi gelen enflasyon verileri, bankanฤฑn 50 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gideceฤine yรถnelik beklentileri gรผรงlendirdi.
Piyasalarda haziranฤฑn yanฤฑ sฤฑra temmuz ve eylรผl aylarฤฑnda da 50 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑ fiyatlanฤฑrken, 75 baz puanlฤฑk faiz artฤฑลฤฑna iliลkin beklentiler de yeniden gรผndeme geldi.
Fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn artmaya devam edeceฤine dair artan riskler olduฤuna iลaret eden analistler, son enflasyon okumasฤฑnฤฑn resesyon riskini de artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
“Enflasyon rakamlarฤฑ, Fed’in ayaฤฤฑnฤฑ para politikasฤฑ freninden รงekmesi iรงin kรผรงรผk bir alan bฤฑrakฤฑyor”
American Enterprise Institute (AEI) Kฤฑdemli Uzmanฤฑ Desmond Lachman, AA muhabirine, enflasyonun 41 yฤฑlฤฑn yeni zirvesinde olduฤunu gรถsteren ve รงok bรผyรผk hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yaratan enflasyon rakamlarฤฑnฤฑn, enflasyon รผzerindeki kontrolรผn yeniden kazanฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla Fed’in ayaฤฤฑnฤฑ para politikasฤฑ freninden รงekmesi iรงin kรผรงรผk bir alan bฤฑraktฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Yฤฑlฤฑn baลฤฑndan bu yana dรผลรผล gรถsteren hisse senedi ve tahvil piyasasฤฑ fiyatlarฤฑnฤฑn hanehalkฤฑ servetinde yaklaลฤฑk 12 trilyon dolarlฤฑk kayba neden olduฤunu belirten Lachman, bunun aynฤฑ zamanda gayrisafi yurtiรงi hasฤฑlanฤฑn (GSYH) yรผzde 50’sinin buharlaลmasฤฑ anlamฤฑna geldiฤini kaydetti.
Lachman, “Servette daha fazla kayฤฑp, gelecek yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda sert bir ekonomik iniลe girme riskimizi artฤฑracaktฤฑr.” dedi.
“Petrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑล, enflasyonun yakฤฑn zamanda zirveye ulaลacaฤฤฑ fikrini ลรผpheye dรผลรผrmeli”
Petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลe iลaret eden Lachman, “Uluslararasฤฑ petrol fiyatlarฤฑnฤฑ son zamanlarda varil baลฤฑna 120 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkaran artฤฑล, enflasyonun yakฤฑn zamanda zirveye ulaลacaฤฤฑ fikrini ลรผpheye dรผลรผrmelidir.” diye konuลtu.
Lachman, petrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn, ABD’de benzinin ortalama fiyatฤฑnฤฑ psikolojik eลik olan galon baลฤฑna 5 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarmasฤฑnฤฑ an meselesi olduฤunu belirterek, Goldman Sachs gibi yatฤฑrฤฑm bankalarฤฑnฤฑn, Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn bir sonucu olarak, uluslararasฤฑ petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yakฤฑnda 140 dolara yรผkselmesini beklediฤini aktardฤฑ.
Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell’ฤฑn enflasyonun dรผลtรผฤรผne dair aรงฤฑk iลaretler gรถrรผlmedikรงe ลahin para politikasฤฑ duruลundan geri adฤฑm atmayacaklarฤฑna iliลkin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑ anฤฑmsatan Lachman, “Yรผksek enflasyon okumasฤฑ dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda Fed, gelecek haftaki FOMC toplantฤฑsฤฑnda, bรผyรผk olasฤฑlฤฑkla faiz oranlarฤฑnฤฑ 50 baz puanlฤฑk adฤฑmlarla artฤฑrmaya devam edeceฤini ve sonbaharda bilanรงo bรผyรผklรผฤรผnรผ 95 milyar dolar kรผรงรผltmeye baลlayacaฤฤฑnฤฑ teyit edecek.” dedi.
“75 baz puanlฤฑk faiz artฤฑลฤฑ sรถylentilerini yeniden alevlendirebilir”
Moody’s Analytics Kฤฑdemli Ekonomisti Ryan Sweet de mayฤฑs ayฤฑ enflasyon verilerinin Fed’in beklentileriyle pek uyumlu olmayacaฤฤฑnฤฑ ancak bunun politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn panik yapmasฤฑ ve gelecek hafta faiz oranlarฤฑnฤฑ 50 baz puandan fazla artฤฑrmasฤฑ gerektiฤi anlamฤฑna gelmediฤini sรถyledi.
Sweet, “Fed, gelecek birkaรง toplantฤฑda agresif bir ลekilde faiz oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya devam edecek, ancak mayฤฑs ayฤฑ tรผketici fiyat endeksi bu aydan sonra 75 baz puanlฤฑk faiz artฤฑลฤฑ sรถylentilerini yeniden alevlendirebilir.” dedi.
Ryan Sweet, mayฤฑs ayฤฑ enflasyonun “sฤฑcak” gelmesinin ardฤฑndan Fed yetkililerinin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
“Gelecek iki toplantฤฑda 50’ลer baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gidileceฤine yรถnelik tahminimizi deฤiลtirmiyor”
Benzin fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลe dikkati รงeken Sweet, “Pompadaki rahatlamanฤฑn yakฤฑnda gerรงekleลmesi pek mรผmkรผn deฤil.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Sweet, bu dรถnemin 1970 ve 1980’lerin yรผksek enflasyon dรถnemleriyle karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn doฤru olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, bu dรถnemde enflasyonun yรผksek olmasฤฑnฤฑn nedenlerinden birinin tedarik zinciri sorunlarฤฑ olduฤunu, sadece yรผksek enerji fiyatlarฤฑnฤฑn bir benzerlik oluลturduฤunu ifade etti.
Risklerin yukarฤฑ yรถnlรผ olduฤuna dikkati รงeken Sweet, ancak varsayฤฑmฤฑn arz tepkisinin kรผresel enerji fiyatlarฤฑ รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ oluลturacak kadar gรผรงlรผ olduฤu yรถnรผnde olduฤunu aktardฤฑ.
Sweet, “Mayฤฑs TรFE, Fed’in gelecek iki toplantฤฑnฤฑn her birinde 50 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gideceฤine yรถnelik tahminimizi deฤiลtirmiyor, ancak eylรผl ayฤฑnda 50 baz puanlฤฑk bir artฤฑลa dair รถznel olasฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrฤฑyor.” dedi.
“Enflasyonun umduฤumuz kadar dรผลmeme riski gerรงekleลti”
ING Uluslararasฤฑ Baลekonomisti James Knightley ise enflasyon “sรผrprizinin” daha fazlasฤฑnฤฑ yapmasฤฑ iรงin Fed รผzerinde baskฤฑ oluลturduฤunu belirtti.
Knightley, “Korktuฤumuz gibi enflasyonun umduฤumuz kadar dรผลmeme riski gerรงekleลti.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Talebin ABD ekonomisinin arz kapasitesini geรงmeye devam ettiฤine dikkati รงeken Knightley, arz faktรถrlerinin kฤฑsa vadede iyileลmeye dair รงok az iลaret gรถstermesiyle birlikte devam eden faiz artฤฑลlarฤฑyla denklemin talep tarafฤฑnฤฑ azaltma yรผkรผnรผn Fed’de olduฤunu ifade etti.
Knightley, Rusya’nฤฑn Ukrayna’ya yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑnda geri adฤฑm atma belirtisi gรถstermediฤini, รin’deki karantina รถnlemlerinin hafiflediฤini ancak รผlkenin sฤฑfฤฑr Kovid-19 stratejisinin devam ettiฤini ve รผcretlerdeki keskin artฤฑลa raฤmen ABD’de iล gรผcรผne katฤฑlฤฑmฤฑn tarihsel standartlara gรถre dรผลรผk kalmaya devam ettiฤini belirterek, talebi arz ile dengeye getirme gรถrevinin Fed’e dรผลtรผฤรผnรผ aktardฤฑ.
James Knightley, haziran ve temmuz aylarฤฑnda 50 baz puanlฤฑk artฤฑลlarla birlikte daha fazla faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn “denklemin talep tarafฤฑnฤฑ azaltmak” iรงin geleceฤini kaydetti.
