รin‘in Ciciang eyaletinin Hangcou kentinde bir teknoloji ลirketinin “Ma” adlฤฑ yรถneticisinin, ulusal gรผvenliฤi tehlikeye atan faaliyetlerde bulunduฤu gerekรงesiyle gรถzaltฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑna dair haber borsa yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ iรงin kafa karฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑna yol aรงtฤฑ.
Devlet Televizyonu CCTV, Hangcou Kamu Gรผvenliฤi Bรผrosuna dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ haberinde, “Ma” adlฤฑ yรถnetici hakkฤฑnda “devlet iktidarฤฑnฤฑ yฤฑkma ve รผlkeyi bรถlmeye teลebbรผs” suรงlamasฤฑyla soruลturma yรผrรผtรผldรผฤรผ bildirdi.
Haberde yalnฤฑzca soy ismi verilen “Ma” adlฤฑ ลahsฤฑn, merkezi Hangcou’da bulunan, รin’in en bรผyรผk internet ve teknoloji ลirketlerinden Alibaba’nฤฑn kurucusu Jack Ma zannedilmesi nedeniyle ลirketin Hong Kong Borsasฤฑ’nda iลlem gรถren hisseleri gรผn iรงinde yรผzde 9,4 deฤer kaybetti.
CCTV’nin gรถzaltฤฑna alฤฑnan kiลinin Jack Ma olmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan hisselerin deฤeri yeniden toparlandฤฑ.
รlkeyi yรถneten Komรผnist Partinin yayฤฑn organฤฑ olan Global Times gazetesi de daha sonra yayฤฑmladฤฑฤฤฑ haberde Jack Ma’nฤฑn adฤฑnฤฑ anmadan, “gรถzaltฤฑna alฤฑnan kiลinin isminin iki kelimeden oluลtuฤuna dair sรถylentilerin yanlฤฑล olduฤunu, ลรผphelinin adฤฑnฤฑn รผรง kelimeden oluลtuฤunu” belirtti.
Haberde “Ma” adlฤฑ ลรผphelinin iletiลim teknolojisi alanฤฑnda รงalฤฑลan bir ลirketin araลtฤฑrma ve geliลtirme biriminin direktรถrรผ olduฤu ve hakkฤฑnda, devleti yฤฑkmak ve รผlkeyi bรถlmek amacฤฑyla dฤฑล gรผรงlerle iล birliฤi yaptฤฑฤฤฑ ลรผphesiyle adli soruลturma yรผrรผtรผldรผฤรผ kaydedildi.
Ma’nฤฑn “รin karลฤฑtฤฑ gรผรงler tarafฤฑndan beyninin yฤฑkandฤฑฤฤฑ” iddia edilen haberde, “รin-karลฤฑtฤฑ figรผrรผn kฤฑลkฤฑrtmasฤฑyla, Mart 2022’den bu yana, internette anonim bir grup kurarak dฤฑล gรผรงlerin ajanฤฑ rolรผnรผ รผstlenmiล, dedikodu ve dezenformasyon yayarak ve sรถzde baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk bildirisi yayฤฑnlayarak รผlkeyi bรถlmeye ve devleti yฤฑkamaya teลebbรผs etmiลtir.” ifadelerine yer verildi.
Haberde, “Ma’nฤฑn yasa dฤฑลฤฑ รถrgรผtlenmeler ve siyasi programlarla devletin iktidarฤฑnฤฑ yฤฑkmaya รงalฤฑลmanฤฑn yanฤฑnda, genรง insanlarฤฑ ve รผniversite รถฤrencilerini รผlkeyi ve halkฤฑ tahkir etmeye yรถnelik faaliyetlerine katฤฑlmaya teลvik ettiฤi” ileri sรผrรผldรผ.
รin’de Ceza Kanunu’nda hangi faaliyetlerin ulusal gรผvenliฤe tehdit oluลturduฤu belirtilmiyor fakat “devleti yฤฑkmaya ve รผlkeyi bรถlmeye teลebbรผs” suรงlamasฤฑ genellikle รถmรผr boyu hapisle cezalandฤฑrฤฑlฤฑyor.
รinli internet ลirketi Alibaba’nฤฑn kurucusu, iล adamฤฑ Jack Ma, Ekim 2020’de รin’deki piyasa dรผzenleyici kurumlarฤฑ ve kamu bankalarฤฑnฤฑ eleลtiren bir konuลma yapmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gizemli ลekilde ortadan kaybolmuล ve uzun zaman kamuoyunun รถnรผne รงฤฑkmamฤฑลtฤฑ.
รte yandan, Hangcou ลehrinin eski Komรผnist Parti Sekteri Cou Ciangyong, Aฤustos 2021’de “rรผลvet” ve “sermayenin dรผzensiz geniลlemesine destek” suรงlamalarฤฑyla gรถzaltฤฑna alฤฑnmฤฑลtฤฑ. Cou’nun yรผksek profilli davasฤฑndaki suรงlamalarฤฑn Alibaba veya ลehirdeki diฤer ลirketlerle baฤlantฤฑlarฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑna dair sorular ortaya atฤฑlmฤฑลtฤฑ.
ฤฐnternet ลirketleri รผzerindeki denetim baskฤฑsฤฑ
รin’de merkezi hรผkรผmet, internet ลirketlerine yรถnelik denetim ve dรผzenleyici mรผdahalelerini 2020 sonundan itibaren artฤฑrmฤฑลtฤฑ.
Alibabaโnฤฑn internet รถdeme hizmeti Alipay’i ve baฤlantฤฑlฤฑ varlฤฑklarฤฑnฤฑ aynฤฑ รงatฤฑda toplayan Ant Grupโun Ekim 2020โde Hong Kong ve ลanghay borsalarฤฑnda yapmayฤฑ planladฤฑฤฤฑ ikili halka arz hรผkรผmet tarafฤฑndan durdurulmuลtu.
รin Menkul Kฤฑymetler Dรผzenleme Komisyonu (CSRC) bรผyรผk miktarda kullanฤฑcฤฑ verisine hรผkmeden internet ลirketlerinin yurt dฤฑลฤฑnda halka arz edilmek iรงin gรผvenlik soruลturmasฤฑndan geรงmesi ลartฤฑ getirmiลti.
รin Devlet Piyasa Dรผzenleme Kurumu (SAMR), tekelcilik karลฤฑtฤฑ yasaya aykฤฑrฤฑlฤฑk gerekรงesiyle baลlattฤฑฤฤฑ soruลturmalarda Alibaba, Meituan, Baidu ve Didi gibi รผlkenin bรผyรผk internet ลirketlerini hedef almฤฑลtฤฑ.
