Tรผrkiye Ziraat Odalarฤฑ Birliฤi (TZOB) Genel Baลkanฤฑ ลemsi Bayraktar, รผretici market fiyat farkฤฑnฤฑn Mart ayฤฑnda 5 katฤฑ bulduฤunu bildirdi. Bayraktar, Mart ayฤฑnda markette 22, รผreticide 7 รผrรผnde fiyat artฤฑลฤฑ, markette 18, รผreticide 12 รผrรผnde fiyat dรผลรผลรผ olduฤunu, รผreticide 13 รผrรผnde fiyatlarฤฑn deฤiลmediฤini sรถyledi.
รretici ve tรผketici fiyatlarฤฑ arasฤฑndaki farkฤฑn bir tรผrlรผ kapanmadฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Bayraktar, kuru soฤanฤฑn 4,9 kat, patatesin 4,2 kat, lahananฤฑn 4,1 kat, maydanozun 3,9 kat, sรผtรผn 3,3 kat daha fazlaya tรผketiciye satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Bayraktar ลรถyle devam etti:
โMart ayฤฑnda รผretici ve market arasฤฑndaki fiyat farkฤฑnฤฑn en fazla yรผzde 386,43 ile kuru soฤanda yaลandฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Bayraktar, fiyat farkฤฑnฤฑn patateste yรผzde 316,25, lahanada yรผzde 306, maydanozda 287,50, sรผtte yรผzde 227,47 oldu.
Halen รผreticide 35 kuruล olan kuru soฤan 1 lira 70 kuruลa, 40 kuruล olan patates 1 lira 67 kuruลa, 67 kuruล olan lahana 2 lira 71 kuruลa, 50 kuruล olan maydanoz 1 lira 94 kuruลa, 2 lira 73 kuruล olan sรผt 8 lira 94 kuruลa satฤฑlmaktadฤฑr.
Mart ayฤฑnda fiyatฤฑ en fazla artan รผrรผn markette ve รผreticide sivri biber; fiyatฤฑ en fazla dรผลen รผrรผnรผn ise markette kabak, รผreticide kuru soฤan oldu.โ
ลemsi Bayraktar, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tรผrkiye Ziraat Odalarฤฑ Birliฤi olarak รผreticiden tรผketiciye halkฤฑn tamamฤฑnฤฑ ilgilendiren gฤฑda fiyatlarฤฑndaki deฤiลimleri yakฤฑndan takip etmeye ve kamuoyunu doฤru bilgilendirmeye devam ettiklerini vurguladฤฑ.
-Market fiyatlarฤฑndaki deฤiลim-
Mart ayฤฑnda markette en fazla fiyat dรผลรผลรผnรผn yรผzde 16,42 ile kabakta gรถrรผldรผฤรผnรผ bildiren Bayraktar, ลunlarฤฑ ifade etti:
โKabaktaki fiyat dรผลรผลรผnรผ yรผzde14,49 ile salatalฤฑk, yรผzde 13,55 ile fฤฑndฤฑk, yรผzde 12,34 ile ฤฑspanak, yรผzde 9,83 ile kuru soฤan, yรผzde 8,14 ile pฤฑrasa, yรผzde 6,90 ile Antep fฤฑstฤฑฤฤฑ, yรผzde 5,52 ile marul, yรผzde 4,49 ile elma, yรผzde 4,36 ile yeลil soฤan, yรผzde 3,72 ile patates, yรผzde 3,32 ile patlฤฑcan, yรผzde 2,87 ile lahana, yรผzde 2,50 ile kuru incir takip etti.
Markette en fazla fiyat artฤฑลฤฑ ise yรผzde 33,67 ile sivri biberde yaลandฤฑ. Sivri biberdeki fiyat artฤฑลฤฑnฤฑ yรผzde 17,99 ile karnabahar, yรผzde 16,37 ile domates, yรผzde 7,98 ile nohut, yรผzde 7,07 ile ayรงiรงek yaฤฤฑ, yรผzde 4,79 ile yeลil mercimek, yรผzde 4,16 ile tavuk eti, yรผzde 3,41 ile kuzu eti, yรผzde 3,38 ile kaลar peyniri, yรผzde 3,20 ile toz ลeker, yรผzde 3,19 ile mฤฑsฤฑrรถzรผ yaฤฤฑ, yรผzde 2,10 ile kuru fasulye takip etti.โ
-รretici fiyatlarฤฑndaki deฤiลim-
Mart ayฤฑnda รผreticide havuรง, maydanoz, yeลil soฤan, elma, kuru fasulye, nohut, kฤฑrmฤฑzฤฑ mercimek, yeลil mercimek, pirinรง, kuru kayฤฑsฤฑ, kuru incir, fฤฑndฤฑk ve zeytinyaฤฤฑ fiyatฤฑnda bir deฤiลim meydana gelmezken, fiyatฤฑ en fazla dรผลen รผrรผnรผn yรผzde 41,67 azalmayla kuru soฤan olduฤunu belirten Bayraktar, ลu bilgileri verdi:
โKuru soฤandaki fiyat dรผลรผลรผnรผ yรผzde 32,48 ile salatalฤฑk, yรผzde 20 ile patates, yรผzde 19,90 ile kabak, yรผzde 10,93 ile patlฤฑcan, yรผzde 10,71 ile pฤฑrasa, yรผzde 3,57 ile ฤฑspanak, yรผzde 2,33 ile limon, yรผzde 1,96 ile lahana, yรผzde 1,79 ile marul, yรผzde 1,58 ile yumurta, yรผzde 0,36 ile sรผt izledi.
รreticide en fazla fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde 30,30 ile sivri biber, yรผzde 16,90 ile domates, yรผzde 1,95 ile kuzu eti, yรผzde 1,74 ile kuru รผzรผm, yรผzde 1,08 ile dana eti, yรผzde 0,85 ile karnabahar, yรผzde 0,40 ile Antep fฤฑstฤฑฤฤฑ takip etti.โ
-Fiyat deฤiลimlerinin nedenleri, sorunlar ve รงรถzรผm รถnerileri-
Mart ayฤฑnda รผreticide en fazla fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn gรถrรผldรผฤรผ sivri biber ve domateste arz seralardan saฤlanmakta olup, hasat edilen รผrรผn miktarฤฑndaki azalma ve halen ihracatฤฑn devam etmesi fiyatlarda artฤฑลa yol aรงmฤฑลtฤฑr. Kuzu eti ve dana etinde artan yem fiyatlarฤฑ, arz ve talepte meydana gelen deฤiลim fiyat artฤฑลฤฑna yansฤฑmฤฑลtฤฑr.
Fiyatฤฑ dรผลen รผrรผnlere baktฤฑฤฤฑmฤฑzda; fiyatฤฑ en fazla dรผลen รผrรผn kuru soฤan olmuลtur. Kuru soฤandaki fiyat dรผลรผลรผnรผ salatalฤฑk, patates, kabak, patlฤฑcan, pฤฑrasa, ฤฑspanak ve limon takip etmiลtir. Kuru soฤan, patates ve limonda pandemi nedeniyle lokanta ve otellerin tam kapasite รงalฤฑลmamasฤฑ, arz fazlalฤฑฤฤฑ ve talepte yaลanan daralmanฤฑn pazarlama sorunlarฤฑna yol aรงmasฤฑ fiyatlarda dรผลรผลe neden olmuลtur.
Patateste ortalama รผretici fiyatฤฑ 40 kuruล olsa da, Niฤde ve Nevลehirโde fiyatlar 20 kuruลa kadar gerilemiลtir. Salatalฤฑk, kabak ve patlฤฑcanda hasat edilen รผrรผn miktarฤฑndaki artฤฑล fiyata dรผลรผล olarak yansฤฑmฤฑลtฤฑr. Pฤฑrasa, ฤฑspanak ve lahanada talebin dรผลรผk olmasฤฑ, marulda artan hava sฤฑcaklฤฑklarฤฑ ve hasat edilen รผrรผn miktarฤฑndaki artฤฑล fiyata yansฤฑmฤฑลtฤฑr.
-โGirdi fiyatlarฤฑ bazฤฑ รผrรผnlerde maliyeti artฤฑrdฤฑโ-
Mart ayฤฑnda takip edilen รผrรผnlerin bazฤฑlarฤฑnda gรถrรผlen fiyat artฤฑลlarฤฑnda girdilerdeki fiyat artฤฑลlarฤฑ etkili olmuลtur. Baลta gรผbre olmak รผzere elektrik, zirai ilaรง, sulama รผcretleri, yem fiyatlarฤฑ son bir yฤฑlda fazla artmฤฑลtฤฑr. Girdi fiyatlarฤฑnda gรถrรผlen kur baskฤฑsฤฑ fiyatlarฤฑ yรผkseltti. Ancak kurdaki dรผลรผลler fiyatlara yansฤฑmamaktadฤฑr. รzellikle gรผbre ve yem fiyatlarฤฑ son zamanlarda รงiftรงimizi zorlamaktadฤฑr. Son bir yฤฑlda enflasyon yรผzde 15,61 artarken, DAP gรผbresi fiyatฤฑ yรผzde 75 ve รผre gรผbresi fiyatฤฑ yรผzde 85,8, besi yemi fiyatlarฤฑ yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 40,7 ve sรผt yemi ise 43,9 artmฤฑลtฤฑr.
-โรiftรงi borรงlarฤฑ faizsiz olarak yapฤฑlandฤฑrฤฑlmalฤฑโ-
Gฤฑda ithalatฤฑnฤฑn pahalฤฑ olduฤu bu dรถnemde hem รผretimi artฤฑrmak hem de tรผketicilerin ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamak zorundayฤฑz. Bu nedenle รงiftรงilerimizin rahat รผretim yapmasฤฑnฤฑ temin etmek iรงin Bankalara ve Tarฤฑm Kredi Kooperatiflerine รถdeyemediฤi iรงin takibe dรผลen borรงlarฤฑ ile yรผksek faizle yapฤฑlandฤฑฤฤฑ borรงlarฤฑ faizsiz olarak uzun vadeye yayฤฑlmalฤฑ ve รถdeme kolaylฤฑฤฤฑ getirilmelidir. Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑza ve ilgili bakanlarฤฑmฤฑza ilettiฤimiz bu sorunlarฤฑn bir an รถnce รงรถzรผme kavuลturulmasฤฑnฤฑ bekliyoruz.
-โPatates ve kuru soฤan รผreticinin elinde kaldฤฑโ-
รreticide fiyatฤฑ dรผลen รผrรผnlere baktฤฑฤฤฑmฤฑzda, รผreticide fiyatฤฑ en fazla dรผลen รผrรผn kuru soฤan oldu.
Bir diฤer fiyatฤฑ dรผลen รผrรผn de patatestir. Kuru soฤan ve patateste rekoltedeki artฤฑลฤฑn yanฤฑ sฤฑra pandemi nedeniyle talepte yaลanan daralmanฤฑn pazarlama sorunlarฤฑna yol aรงmasฤฑ fiyatlarda dรผลรผลe neden oldu.
รreticimizin bin bir emekle รผrettiฤi bu รผrรผnler pandemi dรถneminde kฤฑsฤฑtlฤฑ talep yรผzรผnden รผreticimizin elinde kaldฤฑ. Halen depoda olan รผrรผnlerin pazarlanmasฤฑ konusunda Hรผkรผmetimiz รผreticimize sahip รงฤฑkmalฤฑdฤฑr.
Kฤฑsฤฑr bir dรถngรผ iรงinde olan patates ve soฤanda arz talep dengesini kuracak bir รผretim planฤฑnฤฑn รผretici iลbirliฤiyle saฤlanmasฤฑ gerekiyor.
-Yapฤฑlmasฤฑ gerekenler-
รretimde istikrar iรงin รผretim planlamasฤฑ yapฤฑlmalฤฑ, sรถzleลmeli รผretim yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmalฤฑ, รผrรผn ihtisas havzalarฤฑ ve piyasa dรผzenleyici kuruluลlar oluลturularak fiyatlarda istikrar saฤlanmalฤฑ, รผretim doฤru yerde, doฤru zamanda ve doฤru miktarda ekonomik olarak iรง ve dฤฑล talebe gรถre planlanmalฤฑ, รผretici รถrgรผtlenmesine รถnem verilmeli, รผretim maliyetleri dรผลรผrรผlmelidir.
Salgฤฑn hastalฤฑkla mรผcadele ettiฤimiz bu dรถnemde marketlerde fiyat artฤฑลฤฑ olan รผrรผn sayฤฑsฤฑnฤฑn yรผksek olduฤu dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, tรผketicilerimizin makul fiyatlardan รผrรผn temin edebilmesi iรงin, en azฤฑndan รงok tรผketilen รผrรผnlerdeki market fiyatlarฤฑnฤฑn yakฤฑndan takip edilmesi, denetimlerin artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve piyasa dรผzeninin saฤlanmasฤฑ gerekmektedir. Tรผm kesimlerin sorumlu davranarak piyasalarฤฑ bozanlara fฤฑrsat verilmemeli ve gฤฑdaya uygun fiyatla eriลimin kolaylaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ saฤlanmalฤฑdฤฑr.
Salgฤฑn hastalฤฑk dรถneminde gฤฑdaya eriลimin ne kadar zor ve รถnemli olduฤu bir kez daha gรถrรผlmรผลtรผr. รiftรงilerimiz istikrarlฤฑ gelir elde ederek รผrรผnlerini deฤer fiyattan satabilmeli, tรผketicilerimiz de makul fiyatlardan รผrรผn temin edebilmelidir.โ
