ฤฐki bรผyรผk yapay zeka ลirketi olan Anthropic ve OpenAI, Claude ve ChatGPT dฤฑลฤฑnda bu kez halka aรงฤฑlarak borsada birbirleriyle rekabet etme giriลimleri ilgiyle izleniyor.
Halka aรงฤฑlarak dediฤimize bakmayฤฑn, iki ลirketin borsaya kote olacak hisselerinin รงoฤu bรผyรผk รถlรงekli kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara ve fonlara gidecek. ABD’de klasik olarak kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรผzde 10 civarฤฑ pay ayrฤฑlฤฑyor. รncelikle ลunu sรถylemek gerekiyor, iki halka arz da son dakika sรผrpriz olmaz ise muhtemelen farklฤฑ tarihlerde yapฤฑlacak. Anthropic iรงin beklenen tarihin en erken Ekim 2026, OpenAI iรงin ise 2027 baลฤฑ olduฤu sรถyleniyor.
Bu yฤฑl iki ลirket de S-1 adฤฑ verilen halka arz iรงin gizli bir baลvuru yaptฤฑ ve halka arz edilecek hisse miktarฤฑ ve fiyat aralฤฑฤฤฑ baลta olmak รผzere detaylarฤฑ ise henรผz kamuya aรงฤฑklamadฤฑ.ย Onaylanmฤฑล izahname รงฤฑkmadan รถnce bahsedeceฤimiz bilgi ve rakamlar piyasada dolaลan dedikodulardan ibaret olduฤunu hatฤฑrlatalฤฑm.
Elbette geรงmiลte halka aรงฤฑlan baลka yapay zeka ลirketleri de oldu ancak trilyon USD deฤerleme hedeflenen arzlar sermaye piyasalarฤฑnda kartlarฤฑ yeni baลtan daฤฤฑtacak รถlรงรผde. Erken yapฤฑlan arz, geรง yapฤฑlan iรงin de bir emsal (comparable) olacak ve fiyatlama iรงin de gรถsterge teลkil edecek. ฤฐki ลirketin halka arzฤฑ da tรผm dรผnya borsalarฤฑ iรงin yeni bir devrin baลlangฤฑcฤฑ olacak. Birรงok endeksin รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda bu iki halka arz ile birlikte aฤฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ deฤiลtirmesi de bekleniyor.
Hepimiz Anthropic ve OpenAI ลirketlerinin yapay zeka modellerini gรผnlรผk hayatta kullandฤฑฤฤฑmฤฑz Claude ve ChatGPT ile birlikte tanฤฑyoruz. ฤฐki model de giderek iลimizin รถnemli bir parรงasฤฑ haline geliyor. Aรงฤฑkรงasฤฑ her iki modelin de yanlฤฑล yapma, doฤasฤฑ gereฤi hayal gรถrme ve uydurma potansiyeli, kritik bilgi ve analiz konusunda bizi temkinli olmaya itiyor. Ancak baลta yazฤฑlฤฑm ve tekrarlayan gรถrevlerdeki kritik รผstรผnlรผkleri ikisini de yavaล yavaล vazgeรงilmez hale getiriyor. ฤฐki modeli de teknolojik olarak karลฤฑlaลtฤฑrmak bizim gibi insanlarฤฑn iลi deฤil. Biz finansal gazetecilerin yapabileceฤi en doฤru ลey halka arza giden ลirketleri ve bilgilerini karลฤฑlaลtฤฑrmak. รyleyse lafฤฑ fazla uzatmadan gelin iki ลirketi karลฤฑlaลtฤฑralฤฑm ve kimin รถzellikle bizim asฤฑl kitlemiz olan kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlara ne รถnerdiklerine bakalฤฑm.
Finansallar
ฤฐki ลirket de halka arz sฤฑrasฤฑnda ลirket deฤerlemesinin 1 trilyon USD รผzerinde olmasฤฑnฤฑ hedefliyor. Henรผz kesin bilgi yok ancak Anthropic iรงin en az 60 milyar USD arz geliri beklentisi ve bunun en az yarฤฑsฤฑ kadarฤฑnฤฑn ortak satฤฑลฤฑ olabileceฤi sรถyleniyor. OpenAI kurucusu Sam Altmanโฤฑn ise arz ile ilgili tek kriterinin 1 trilyon USD รผzeri ลirket deฤerlemesi olduฤu vurgulanฤฑyor.
Anthropic, Mayฤฑs 2026โdaki 65 milyar dolarlฤฑk Series H yatฤฑrฤฑm turuyla 965 milyar USD deฤerlemeye ve aynฤฑ sฤฑralarda yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล geliri (ARR) ise 47 milyar USDโa ulaลmฤฑลtฤฑ. Bu da yaklaลฤฑk 20X civarฤฑ bir รงarpan anlamฤฑna geliyordu. รstelik, 2025 yฤฑlฤฑ sonunda ARR sadece 9 milyar USDโdan bu rakamlara geldiฤini hatฤฑrlamakta fayda var. Halka arz sฤฑrasฤฑnda ise 20-25X arasฤฑ bir รงarpan beklentisinden bahsediliyor. Anthropic’in ilk karlฤฑ รงeyreฤine yakฤฑn olduฤu da biliniyor.
OpenAI ise Mart 2026โdaki son 122 milyar USDโlฤฑk yatฤฑrฤฑm turunun ardฤฑndan 852 milyar USD deฤerleme ulaลฤฑrken, ARR miktarฤฑ ise 20-25 milyar USD seviyesinde idi. Bunun anlamฤฑ ise yaklaลฤฑk 34X รงarpan demek. รstelik sรถzkonusu deฤerleme รงarpanฤฑn halka arz sฤฑrasฤฑnda 40X civarฤฑna รงฤฑkabileceฤi de konuลulanlar arasฤฑnda. Bunun รผstรผne bir de hala yรผksek nakit yakan ลirketin karlฤฑlฤฑk iรงin 2030 yฤฑlฤฑnฤฑ hedeflediฤini hatฤฑrlamak ลart.
Anthropicโin halka arzdan en az 60 milyar dolar gelir elde etmesi beklense de asฤฑl rakamฤฑn รถn yatฤฑrฤฑmcฤฑ ve resmi gรถrรผลmeler sฤฑrasฤฑnda belirleneceฤi belirtiliyor. ลirketin birincil ihraรง miktarฤฑnฤฑn 25-35 milyar dolar arasฤฑnda olacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor ve bu rakamฤฑn arz dรถneminde daha da artฤฑrฤฑlabileceฤi ifade ediliyor. Halka arz, hem ลirkete yeni sermaye (iลlem gรผcรผ, altyapฤฑ, araลtฤฑrma) saฤlamak hem de mevcut yatฤฑrฤฑmcฤฑlara likidite yaratmak amacฤฑyla yapฤฑlacak. ลirketin iรงine girecek rakamฤฑn arz sonrasฤฑ bรผyรผmeyi ne kadar hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑ kritik. Bu aรงฤฑdan bakฤฑnca piyasanฤฑn ve iรงerideki yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รงฤฑkฤฑล iรงin gรถsterecekleri tavฤฑr รถnemli rol oynayacak. Bahsedilen tรผm rakamlarฤฑn halka arz zamanฤฑ geldiฤinde bir hayli deฤiลmiล olacaฤฤฑnฤฑ akฤฑlda tutmak gerekiyor. ฤฐรงerdeki bรผyรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑn รงฤฑkฤฑล iรงin arz sonrasฤฑndaki 6 ay veya 1 yฤฑllฤฑk satฤฑล yasaฤฤฑ sรผresini beklemesi kuvvetle muhtemel.
OpenAI arzdan ne kadar toplayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamadฤฑ ve sฤฑzฤฑntฤฑ olmadฤฑ ancak Altmanโฤฑn 1 trilyon USD รผzeri deฤerleme takฤฑntฤฑsฤฑ ve henรผz karlฤฑlฤฑฤa ulaลmadฤฑฤฤฑ ve ciddi para yaktฤฑฤฤฑ gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda arzฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑn birinci satฤฑล olacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Elbette, bugรผne kadar ลirkete para yatฤฑrmฤฑล finansal yatฤฑrฤฑmcฤฑlar da arzdan pay almak isteyecektir.
Anthropic halka arzฤฑnฤฑn lider bankalarฤฑ Goldman Sachs, Morgan Stanley ve JPMorgan olacaฤฤฑ biliniyor. Bu bankalar ana yatฤฑrฤฑmcฤฑlar (anchor investor) ile nabฤฑz yoklama gรถrรผลmelerini baลlatmฤฑล.
Emsaller
Karลฤฑlaลtฤฑrmada kullanฤฑlan deฤerleme ve gelir bazlarฤฑnฤฑn aynฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ รถzellikle belirtmek gerekiyor. Anthropic ve OpenAI iรงin รงarpanlar, son รถzel yatฤฑrฤฑm turlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan oluลan รถzsermaye deฤerinin yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล gelir hฤฑzฤฑna bรถlรผnmesiyle hesaplanฤฑyor. Halka aรงฤฑk ลirketlerin รงarpanlarฤฑ ise gรผncel piyasa deฤerinin veya iลletme deฤerinin son 12 aylฤฑk ya da ileriye dรถnรผk tahmini gelire bรถlรผnmesine dayanฤฑyor.
Doฤrudan aynฤฑ kulvarda olmasa dahi halka aรงฤฑk olduฤu iรงin emsal olabilecek boyuttaki bรผyรผk teknoloji ve yapay zeka altyapฤฑsฤฑ ลirketleri olan NVIDIA 21,6X, Microsoft 8-11X, Google (Alphabeth) 8X, Facebook (Meta) 6-7X ve Amazon ise 3X civarฤฑ รงarpanla borsada hareket ediyor. Palantir ise yapay zeka primiyle 72X civarฤฑnda deฤerleniyor.
รlรงek olarak daha kรผรงรผk olan Snowflake, Datadog ve ServiceNow ลirketleri ise 8.8-23X arasฤฑnda. Gรถzden dรผลen yazฤฑlฤฑm (SaaS) ลirketleri ise sadece 3-8X arasฤฑnda hareket ederken, yapay zeka odaklฤฑ yazฤฑlฤฑm ลirketleri 15-30X arasฤฑnda. Yani ortada birbirinden รงok farklฤฑ deฤerlendirilen ลirketler var ve yeni emsalin ve รงฤฑtanฤฑn Anthropic olmasฤฑ bekleniyor.
Gelelim gerรงek AI emsallere. Aralฤฑk 2020โde halka arz olan C3.ai, 4-4.6 milyar USD deฤerlemeye sahip iken 21-23X รงarpana sahipti. Ancak รงarpanlarฤฑ bugรผn ciddi oranda dรผลmรผล durumda. Palantir ise Eylรผl 2020โdeki doฤrudan listeleme sฤฑrasฤฑnda 15-22 milyar USD deฤerlemeye sahipti ve 15Xโten bรผyรผk bir รงarpana sahipti. Hala iyi performans gรถsteren yapay zeka ลirketlerinden biri.
Romanya’da kurulan UiPath ise Nisan 2021โde รงoฤunluฤu ortak satฤฑลฤฑ yoluyla halka aรงฤฑldฤฑฤฤฑnda 29 milyar USD deฤerlemeye, 40X รผzeri bir รงarpana ulaลmฤฑลtฤฑ. ลimdiye kadarki en yรผksek oranlardan birine ise Mart 2024โteki halka arzฤฑnda 47X รผzeri รงarpana ulaลan AI altyapฤฑ รงipleri รผreten Astera Labs imza attฤฑ ve ilk iลlem gรผnรผnde %70 deฤer artฤฑลฤฑ yaลadฤฑ. SPAC yani, halka aรงฤฑk bir satฤฑn alma ลirketi yoluyla halka aรงฤฑlan SoundHound AI ise kรผรงรผk รถlรงekli olsa da yรผksek รงarpanlara ulaลtฤฑ.
Kฤฑsaca sรถylersek 2020โlerin baลฤฑndaki ilk yapay zeka halka arzlarฤฑnda รงarpanlar 20-40X arasฤฑnda iken, son yฤฑllarda dรผลรผk รงarpanlฤฑ ancak bรผyรผk รถlรงekli halka arzlar gรผndeme gelmeye baลladฤฑ. รip รผreticileri ise bu trendden pozitif ayrฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemek mรผmkรผn. Anthropic ve OpenAI halka arzlarฤฑ ise รถlรงek ve gelir bรผyรผklรผฤรผ olarak tรผm emsallerinden ayrฤฑลฤฑyor.
Son sรถz
Aรงฤฑklanan yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล gelir rakamlarฤฑ ham biรงimde kullanฤฑldฤฑฤฤฑnda Anthropicโin manลet deฤerleme/gelir oranฤฑ daha dรผลรผk gรถrรผnรผyor. Henรผz erken olsa dahi sรถylentiler dikkate alฤฑnฤฑrsa, Antropicโin daha muhafazakar deฤerlemesi, OpenAI ile karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda analist ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlar tarafฤฑndan daha makul ve cazip gรถrรผlรผyor.
Anthropic dรผลรผk รงarpanฤฑyla ve kurumsal satฤฑล gรผcรผyle yรผkseliล hikayesi sunarken, OpenAI ise risk ve getiri dengesinde ลimdilik yatฤฑrฤฑmcฤฑlara aynฤฑ oranda cazibe sunmadฤฑฤฤฑ ifade ediliyor. Ancak elbette yetenekli bay Sam Altman’dan bir sรผrpriz yapmasฤฑnฤฑ ve Anthropic arzฤฑndan akฤฑlcฤฑ dersler รงฤฑkartmasฤฑnฤฑ beklemek gerekir.
