Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) dün açıkladığı ve bankalara swap sınırlaması getiren kararın faizleri yükselteceği buna karşılık döviz kurlarındaki oynaklığı düşüreceği ileri sürüldü.
QNB Finansbank Başekonomisti Erkin Işık, BDDK’nın swap işlemlerine ilişkin düzenlemesi ile bankaların yurt dışından TL borçlanmalarının, yurt içine yönleneceğini vurgulayarak, “Böylece, son günlerde politika faizinin altına düşen kısa vadeli faizler (dun TLREF %11’in bile altına geldi.) tekrar politika faizine doğru yükselebilir. Buna karşılık, yurt dışı swap piyasasındaki kısa vadeli faizlerin düşmesi ve TL’de uzun pozisyon almanın cazibesinin azalması beklenebilir.” dedi.
Erkin Işık Foreks’e yaptığı açıklamada, BDDK’nın Eylül 2018’de, bankaların yurt dışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan ve vadede TL alım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlemlerin toplamını bankaların en son hesapladıkları yasal özkaynaklarının %25’i ile sınırlandırdığını hatırlatarak, “Bu düzenlemedeki amaç, yabancı yatırımcıların swap piyasasında TL borçlanıp bunu spot piyasada satarak, TL’de kısa pozisyon almalarını engellemek ve böylece TL’deki spekülatif satış baskısının önüne geçmekti. Dünkü düzenlemede ise bunun tam tersi olarak, bankaların yurt dışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan ve vadesine yedi gün veya daha kısa süre kalan, vadede TL satım yönündeki para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlem tutarları toplamı, en son hesaplanan yasal öz kaynaklarının %10 ile sınırlandırılıyor. Bu sefer yabancıların, TL’deki kısa vadeli uzun pozisyon (carry trade) işlemleri de kısıtlanıyor.” diye konuştu.
Işık, hesaplamalarına göre 11 Ekim – 22 Kasım arasında ‘carry trade’ yoluyla 5 milyar dolar civarı giriş olduktan sonra, 29 Kasım haftasında girişlerin durduğunu, geçen hafta da çıkış başlamış gibi göründüğünü ifade ederek, şu şekilde konuştu:
“Bu giriş-çıkışlar döviz kurlarında dalgalanmaların ana sebebi gibi durmaktadır. Bu yüzden de kısa vadeli swap hareketleri, hem giriş hem de çıkış yönünde sınırlandırılarak, orta vadede kurlardaki dalgalanma azaltılmak istenmektedir.
Bu düzenlemedeki bir başka amaç da, bankaların yabancılarla yaptığı swap işlemleri sırasındaki döviz çıkışını engellemek, bunun TCMB ile yapılan swaplara yönlendirmek olabilir. Son dönemde bankaların %10-20 kredi büyüme hedefini tutturarak zorunlu karşılık avantajından yararlanması, bankaların rezerv opsiyon mekanizması çerçevesinde TCMB’de tuttukları dövizi azaltmalarına, bu doğrultuda da TCMB döviz rezervinin gerilemesine yol açmıştı.
Bu düzenleme ile bankaların yurt dışından TL borçlanmaları, yurt içine yönlenecektir. Böylece, son günlerde politika faizinin altına düşen kısa vadeli faizler (dun TLREF %11’in bile altına geldi.) tekrar politika faizine doğru yükselebilir. Buna karşılık, yurt dışı swap piyasasındaki kısa vadeli faizlerin düşmesi ve TL’de uzun pozisyon almanın cazibesinin azalması beklenebilir.”
Amaç kur oynaklığını azaltmak
Tera Yatırım’dan Enver Erkan’ın konu ile ilgili değerlendirmesi ise şöyle:
“Son günlerde artan bir kur oynaklığı var. Bu oynaklık volatilitenin tarihi dip yapıp kura da sıkışma getirmesinden sonra son günlerde arttı ve kur artış eğilimine ağırlık verdi. Şimdi swap piyasasına müdahale ediliyor. Bu adım TL satmayı, TL kısa pozisyon almayı zorlaştırıyor, sınırlandırıyor. Bir başka deyişle, kısa vadede spekülatif amaçlı TL satmayı kısıtlayan bir önlem olarak değerlendirilebilir. TL satım yönünde limit özkaynağın %10’unu geçmeyecek şekilde ayarlanmış. TL alım yönünde ise %25 korunmuş. Swap piyasasına müdahale olduğu için algı açısından olumsuz olabilir, temel amaç kur oynaklığını azaltmak… “
