รin Salฤฑ gรผnรผ, ABD’nin รin mallarฤฑna yรถnelik yeni vergilerine hฤฑzlฤฑ bir yanฤฑt olarak ABD ithalatฤฑna gรผmrรผk vergisi getirdi ve Baลkan Donald Trump‘ฤฑn yasadฤฑลฤฑ uyuลturucu akฤฑลฤฑnฤฑ durdurmadฤฑฤฤฑ iรงin รin’i cezalandฤฑrmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sฤฑrada dรผnyanฤฑn en bรผyรผk iki ekonomisi arasฤฑndaki ticaret savaลฤฑnฤฑ yeniledi.
Trump’ฤฑn รin’den ABD’ye ithal edilen tรผm รผrรผnlere getirdiฤi %10’luk ek gรผmrรผk vergisi Salฤฑ gรผnรผ yรผrรผrlรผฤe girdi.
Birkaรง dakika iรงinde รin Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ, ABD kรถmรผrรผ ve LNG iรงin %15, ham petrol, tarฤฑm ekipmanlarฤฑ ve bazฤฑ otomobiller iรงin %10 vergi uygulayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Bakanlฤฑk, ABD ihracatฤฑna yรถnelik yeni tarifelerin 10 ลubat’ta baลlayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
รin ayrฤฑca Alphabet Inc’s Google hakkฤฑnda tekelcilik karลฤฑtฤฑ bir soruลturma baลlattฤฑฤฤฑnฤฑ ve Calvin Klein gibi markalarฤฑn holding ลirketi PVH Corp ile ABD’li biyoteknoloji ลirketi Illumina’yฤฑ โgรผvenilmez kuruluลlar listesineโ dahil ettiฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Ayrฤฑca รin Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ ve Gรผmrรผk ฤฐdaresi โulusal gรผvenlik รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ korumakโ amacฤฑyla tungsten, tellรผr, rutenyum, molibden ve rutenyumla ilgili รผrรผnlere ihracat kontrolรผ getirdiฤini aรงฤฑkladฤฑ. รin, temiz enerjiye geรงiล iรงin kritik รถneme sahip olan bu tรผr nadir toprak elementlerinin dรผnyadaki arzฤฑnฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ kontrol ediyor.
Trump Pazartesi gรผnรผ Meksika ve Kanada’ya yรถnelik %25 gรผmrรผk vergisi tehdidini son anda askฤฑya aldฤฑ ve iki komลu รผlkeyle sฤฑnฤฑr ve suรง uygulamalarฤฑnda taviz karลฤฑlฤฑฤฤฑnda 30 gรผnlรผk bir duraklamayฤฑ kabul etti.
Ancak รin iรงin bรถyle bir erteleme sรถz konusu deฤil ve bir Beyaz Saray sรถzcรผsรผ Trump’ฤฑn hafta sonuna kadar รin Devlet Baลkanฤฑ Xi Jinping ile gรถrรผลmeyeceฤini sรถyledi.
รin daha รถnce de karลฤฑlaลtฤฑ
2018’deki ilk dรถneminde Trump, ABD’nin devasa ticaret fazlasฤฑ nedeniyle รin’le iki yฤฑl sรผren acฤฑmasฤฑz bir ticaret savaลฤฑ baลlatmฤฑล, yรผz milyarlarca dolar deฤerindeki mala uygulanan kฤฑsasa kฤฑsas gรผmrรผk vergileri kรผresel tedarik zincirlerini altรผst etmiล ve dรผnya ekonomisine zarar vermiลti.
Bu ticaret savaลฤฑnฤฑ sona erdirmek iรงin รin 2020 yฤฑlฤฑnda ABD mallarฤฑna yฤฑlda 200 milyar dolar daha fazla harcama yapmayฤฑ kabul etti ancak plan COVID salgฤฑnฤฑ nedeniyle raydan รงฤฑktฤฑ ve geรงen ay aรงฤฑklanan รin gรผmrรผk verilerine gรถre yฤฑllฤฑk ticaret aรงฤฑฤฤฑ 361 milyar dolara รงฤฑktฤฑ.
Oxford Economics, รin’in ekonomik bรผyรผme tahminini dรผลรผrรผrken yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bir notta, โTicaret savaลฤฑ henรผz erken aลamalarda, bu nedenle daha fazla gรผmrรผk vergisi olasฤฑlฤฑฤฤฑ yรผksekโ dedi.
Trump, Pekin’in ABD’ye รถlรผmcรผl bir opioid olan fentanil akฤฑลฤฑnฤฑ durdurmamasฤฑ halinde รin’e yรถnelik gรผmrรผk vergilerini daha da arttฤฑrabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada โรin umarฤฑm bize fentanil gรถndermeyi durdurur ve eฤer durdurmazlarsa gรผmrรผk vergileri รถnemli รถlรงรผde artacakโ dedi.
รin, fentanili Amerika’nฤฑn sorunu olarak nitelendirdi ve Dรผnya Ticaret รrgรผtรผ’nde tarifelere itiraz edeceฤini ve baลka karลฤฑ รถnlemler alacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi, ancak gรถrรผลmeler iรงin kapฤฑyฤฑ da aรงฤฑk bฤฑraktฤฑ.
Hong Kong’daki hisse senetleri รin’in misillemesinin ardฤฑndan kazanรงlarฤฑnฤฑ azalttฤฑ.
Hong Kong’daki Natixis’te kฤฑdemli ekonomist olan Gary Ng โKanada ve Meksika’nฤฑn aksine, ABD ve รin’in Trump’ฤฑn ekonomik ve siyasi olarak talep ettikleri รผzerinde anlaลmasฤฑ aรงฤฑkรงa daha zor. Hฤฑzlฤฑ bir anlaลmaya iliลkin รถnceki piyasa iyimserliฤi hala belirsiz gรถrรผnรผyorโ dedi ve ekledi:
โฤฐki รผlke bazฤฑ konularda anlaลabilse bile, tarifelerin tekrarlanan bir araรง olarak kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmek mรผmkรผn ve bu da bu yฤฑl piyasalarda รถnemli bir dalgalanma kaynaฤฤฑ olabilir.โ
Komลuluk anlaลmalarฤฑ
Kanada ve Meksika’ya yรถnelik aฤฤฑr gรผmrรผk vergilerini รถnlemeye yรถnelik anlaลmalarฤฑn ardฤฑndan Ottawa ve Mexico City’nin yanฤฑ sฤฑra kรผresel finans piyasalarฤฑnda da rahatlama yaลandฤฑ.
Hem Kanada Baลbakanฤฑ Justin Trudeau hem de Meksika Devlet Baลkanฤฑ Claudia Sheinbaum, Trump’ฤฑn gรถรง ve uyuลturucu kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ รถnleme talebine karลฤฑlฤฑk olarak sฤฑnฤฑr uygulama รงabalarฤฑnฤฑ destekleme konusunda anlaลtฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi. Bรถylece Salฤฑ gรผnรผ yรผrรผrlรผฤe girecek olan %25 gรผmrรผk vergisi 30 gรผn sรผreyle askฤฑya alฤฑnmฤฑล olacak.
Kanada, ABD ile olan sฤฑnฤฑrฤฑ boyunca yeni teknoloji ve personel konuลlandฤฑrmayฤฑ ve organize suรง, fentanil kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑ ve kara para aklama ile mรผcadele iรงin iลbirliฤi รงabalarฤฑ baลlatmayฤฑ kabul etti.
Meksika yasadฤฑลฤฑ gรถรง ve uyuลturucu akฤฑลฤฑnฤฑ durdurmak iรงin kuzey sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ 10,000 Ulusal Muhafฤฑz ile takviye etmeyi kabul etti.
Sheinbaum, ABD’nin ayrฤฑca Meksika’ya yรผksek gรผรงlรผ silah kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ รถnleme taahhรผdรผnde bulunduฤunu sรถyledi.
โBaลkan olarak TรM Amerikalฤฑlarฤฑn gรผvenliฤini saฤlamak benim sorumluluฤumdur ve ben de tam olarak bunu yapฤฑyorum. Bu ilk sonuรงtan รงok memnunum,โ dedi Trump sosyal medya รผzerinden.
Tedarik zincirlerinin kesintiye uฤramasฤฑndan korkan Kanadalฤฑ endรผstri gruplarฤฑ da bu duraklamayฤฑ memnuniyetle karลฤฑladฤฑ.
Kanadalฤฑ kanola รผreticilerinden oluลan bir ticaret grubunun baลkanฤฑ olan Chris Davison, โBu รงok cesaret verici bir haberโ dedi ve ekledi: โHer iki รผlkeye de fayda saฤlayan son derece entegre bir endรผstrimiz var.โ
Trump Pazar gรผnรผ 27 รผlkeli Avrupa Birliฤi’nin bir sonraki hedefi olacaฤฤฑnฤฑ รถne sรผrdรผ ancak ne zaman olacaฤฤฑnฤฑ sรถylemedi.
Pazartesi gรผnรผ Brรผksel’de gayrฤฑ resmi bir zirve dรผzenleyen AB liderleri, ABD’nin gรผmrรผk vergileri uygulamasฤฑ halinde Avrupa’nฤฑn karลฤฑlฤฑk vermeye hazฤฑr olduฤunu sรถyledi ancak aynฤฑ zamanda akฤฑl ve mรผzakere รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu. ABD, AB’nin en bรผyรผk ticaret ve yatฤฑrฤฑm ortaฤฤฑ konumunda.
Trump, 2020’de AB’den ayrฤฑlacak olan ฤฐngiltere’nin gรผmrรผk vergilerinden muaf tutulabileceฤini ima etti.
Trump hafta sonu yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada gรผmrรผk vergilerinin ABD’li tรผketiciler iรงin kฤฑsa vadede bazฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlara yol aรงabileceฤini kabul etmekle birlikte gรถรง ve uyuลturucu kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ engellemek ve yerli sanayiyi teลvik etmek iรงin gerekli olduฤunu sรถyledi.
ING analistleri, tarifelerin baลlangฤฑรงta planlandฤฑฤฤฑ gibi tรผm ABD ithalatฤฑnฤฑn neredeyse yarฤฑsฤฑnฤฑ kapsayacaฤฤฑnฤฑ ve ABD’nin aรงฤฑฤฤฑ kapatmak iรงin kendi รผretim รผretimini iki katฤฑndan fazla artฤฑrmasฤฑnฤฑ gerektireceฤini ve bunun yakฤฑn vadede mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ yazdฤฑ.
Diฤer analistler ise gรผmrรผk vergilerinin Kanada ve Meksika’yฤฑ resesyona sรผrรผkleyebileceฤini ve รผlke iรงinde โstagflasyonuโ -yรผksek enflasyon, durgun bรผyรผme ve yรผksek iลsizlik- tetikleyebileceฤini sรถyledi.
