Brooking Enstitรผsรผ Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ve eski Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanฤฑ Kemal Derviล,ย ลu anda Tรผrk ekonomisinde bir yavaลlama olduฤunu savunarak, “2002-2007 dรถnemi รงok gรผzel bir bรผyรผme ve hฤฑzlฤฑ istihdam artฤฑลฤฑ dรถnemiydi. 2008’den sonra bir yavaลlama var” dedi.
Derviล, Grand Efes Swissotel’de dรผzenlenenย ESฤฐAD 31. Yรผksek ฤฐstiลare Konseyi toplantฤฑsฤฑnda “Bรผyรผme-Geliลmeler ve Eฤilimler” konusunda konuลma yaptฤฑ.
Soma’daki maden faciasฤฑnda hayatฤฑnฤฑ kaybedenlere Allah’tan rahmet dileyen Derviล, “ฤฐลรงi kardeลlerimizin hayatlarฤฑnฤฑ yitirmesi hepimizdeki รผzรผntรผyรผ sรผrdรผrรผyor ve bir tรผrlรผ unutamฤฑyoruz. Uzun zaman unutamayacaฤฤฑz, unutmamalฤฑyฤฑz da. Hepimiz bu acฤฑyฤฑ paylaลฤฑyor, hissediyoruz” dedi.
Tรผrkiye’deki olaylara bakฤฑldฤฑฤฤฑnda her zaman olumsuz durum gรถrรผlmemesi gerektiฤini, olumlu yanlarฤฑn da mutlaka gรถrรผlmesi gerektiฤini vurgulayan Derviล, Avrupa’daki geliลmiล รผlkelerin yeni yeni Suriye’den 5 bin mรผlteci kabul edebileceklerine yรถnelik aรงฤฑklama yapmasฤฑna karลฤฑn Tรผrkiye’nin รงok uzun sรผredir 700 bin civarฤฑndaki mรผlteciye ev sahipliฤi yaptฤฑฤฤฑnฤฑ, bunun da bรผyรผk bir baลarฤฑ olduฤunu dile getirdi.
ฤฐlk 10’a girmek iรงin
Makro ekonomik denge sorunu, cari aรงฤฑk ve yatฤฑrฤฑm tasarruf dengelerinin รถnemine dikkati รงeken Derviล, “Tรผrkiye’nin en bรผyรผk ekonomiler sฤฑralamasฤฑnda 15, 14, 12’lerde hatta 10. yeri alabilmemiz iรงin bizim aลaฤฤฑ yukarฤฑ yรผzde 7 civarฤฑnda bir bรผyรผmeye ihtiyacฤฑmฤฑz var. Yรผzde 6-7 arasฤฑnda bรผyรผmeyi kendimize hedef alalฤฑm. Kazaya uฤramadan tabi ki. Bรถyle bir bรผyรผme iรงin yatฤฑrฤฑmฤฑn dรผลรผk olmamasฤฑ ve milli gelire gรถre yatฤฑrฤฑm oranฤฑnฤฑn hiรง deฤilse yรผzde 25’lerde gerรงekleลmesi รถnemli. Benim gรถnlรผmde yรผzde 22’lik tasarruf, yรผzde 3’lรผk de cari aรงฤฑk var. Cari aรงฤฑฤฤฑ tamamen kapatmak bence รงok istenebilir bir hedef deฤil. Buradaki bรผyรผk zorluk bu iรง tasarrufu ki geรงen sene yรผzde 12,5’tu, diyelim ki bu yฤฑl yรผzde 14 olma ihtimali yรผksek. Yรผzde 14’lerden 20-22’lere nasฤฑl รงฤฑkaracaฤฤฑz. Temel makro ekonomik mesele bu bence” diye konuลtu.
Kamu borรงlarฤฑnฤฑnย yรผzde 85’lerden 35’lere indirilmesinin bรผyรผk bir baลarฤฑ olduฤunu ancak รถzel sektรถr borรงlarฤฑnฤฑn ise son 10 yฤฑlda yรผzde 25’lerden 75’e kadar yรผkseldiฤini ifade eden Derviล, “Bu borรงlar ciddi ลekilde arttฤฑ ancak henรผz tehlike dรผzeyinde deฤil. Ama dikkat etmemiz gereken bir dรผzeye geldi. ฤฐspanya’da bu oran yรผzde 200, birรงok รผlkede yรผzde 100’รผn รผzerinde. Yรผzde 75 hala taลฤฑnabilir bir rakam. Tรผrkiye’de daha olaฤanรผstรผ dรผzeye ulaลmadฤฑ fakat dikkat etmekte fayda var” ลeklinde konuลtu.
“Ekonomide yavaลlama var”
Derviล,ย Tรผrk ekonomisinin ลu anki durumuyla ilgili soruya ลu yanฤฑtฤฑ verdi: “ลu anda Tรผrk ekonomisinde bir yavaลlama var. 2002-2007 dรถnemi รงok gรผzel bir bรผyรผme ve hฤฑzlฤฑ istihdam artฤฑลฤฑ dรถnemiydi. Cari aรงฤฑk yรผkseldi ama bรถyle korkulacak kadar dรผzeylere gelemedi. Ama 2008’den sonra bir yavaลlama var. Cari aรงฤฑฤฤฑ sรผrekli dรผลรผremiyoruz. Bรผyรผmeyi sรผrekli kฤฑlamฤฑyoruz.ย Eski yapฤฑyla,ย eski dรผzenle yรผzde 4’e geliyoruz 3,5’a geliyoruz. รok kรถtรผ deฤil ama รถzlediฤimiz sฤฑraya yaklaลmamฤฑz da mรผmkรผn olmuyor. Kaldฤฑ ki genรงlerimizin de istihdam ihtiyacฤฑ giderek artฤฑyor ve dolayฤฑsฤฑyla bugรผnkรผ tempo yetmiyor. Bu tempoyu yรผzde 5-6’lara รงฤฑkartmamฤฑz lazฤฑm, hatta 7’lere รงฤฑkartabilirsek olaฤan รผstรผ baลarฤฑlฤฑ oluruz. Tabiki 80 milyona yaklaลan bir รผlkeyi ilerletmek, istikrarda tutmak, baลka รผlkelere gรถre daha hฤฑzlฤฑ ilerletmek kolay ลeyler deฤil. Bunun ne kadar zor olduฤunun da hepimiz bilincinde olmalฤฑyฤฑz.
รzel sektรถr ne kadar รถnemliyse tarafsฤฑz, ehliyetli, iyi eฤitilmiล ve sektรถrler konusunda da bilgiye sahipย bir kamu yรถnetiminin de รถnemi รงok bรผyรผk. Merkez Bankasฤฑ olsun, BDDK olsun, Kamu ฤฐhale Kurumu olsun bรผtรผn bunlar bir รผlkenin baลarฤฑsฤฑ iรงin her zaman devletin kalitesi ve รถzel sektรถrรผn kalitesiyle birlikte gitmeli. Hiรงbir zaman ‘Devlet รถnemli deฤil her ลeyi รถzel sektรถr yapar, her ลeyi devlet yapar รถzel sektรถr ancak destek verir’ demek doฤru deฤil.”
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ adayฤฑ
Bakanlฤฑฤฤฑ dรถneminde siyasette bulunduฤu iรงin piลman olup olmamasฤฑnฤฑn sorulmasฤฑ รผzerine Derviล, “Bazฤฑ gรผnler nasฤฑl oldu da buraya geldim diye รผzรผldรผฤรผm รงok olmuลtu o dรถnemde. Hele Telekom krizinde. Fakat tabiki diฤer taraftan da รงok sevdiฤim รผlkeme iki yฤฑl bakan olarak sonra milletvekili olarak hizmet edebilme ลansฤฑ รงok muazzam bir ลey” dedi.
Tรผrkiye’de ABD’nin yaptฤฑrฤฑm gรผcรผnรผn รงok abartฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Derviล, “Hiรง kuลkusuz dรผnyanฤฑn en gรผรงlรผ รผlkesi.ย Dรผnya siyasetini idare ettiฤini dรผลรผnen bir kanฤฑ, zihniyet var. Gerรงekten รถyle deฤil. Tรผrkiye’nin geleceฤi bizlere baฤlฤฑ, Tรผrkiye’de yaลayanlara baฤlฤฑ” diye konuลtu.
Derviล, “Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ adaylฤฑฤฤฑ iรงin isminin geรงtiฤi” sorusuna siyasi bir konu olduฤu iรงin “Gรผndem dฤฑลฤฑ bir ลey. Anlamsฤฑz olur” diyerekย yanฤฑt vermek istemedi.
ย
