Dolar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin enflasyonist etkileri ve buna bağlı olarak Federal Rezerv’in (Fed) para politikasını sıkılaştıracağı yönündeki öngörülerin güçlenmesiyle küresel piyasalarda güçlü duruşunu koruyor.
Dolar endeksi, yatırımcıların İran savaşı kaynaklı maliyet artışlarıyla mücadele etmek adına daha uzun süre yüksek faiz oranlarına ihtiyaç duyulabileceği gerçeğini kabullenmesiyle çarşamba günü altı haftanın en yüksek seviyesine yakın seyrediyor. Güvenli liman talebiyle desteklenen bu küresel gelişme, Japon yenini yeniden ekonomi yönetiminin döviz piyasasına doğrudan müdahale etmek zorunda kalabileceği kritik eşiğe kadar taşıdı.
Uluslararası piyasalarda risk iştahı, Orta Doğu’daki çatışmaların ne zaman sona ereceğine dair belirsizliğin sürmesiyle baskı altında kalmaya devam ediyor. Bu durum, küresel çapta enflasyon endişelerini körüklerken tahvil piyasalarında da sert bir satış dalgasına yol açtı.
Gelişmelerin etkisiyle ABD 30 yıllık tahvil faizi, 2007 yılından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Siyasi cephede ise ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın İran’a yönelik yeni bir askeri hamle gerçekleştirmek durumunda kalabileceğini belirtirken, Tahran yönetiminin enerji piyasalarını sarsan ve petrol fiyatlarını tırmandıran bu savaşı sonlandıracak bir uzlaşı arayışında olduğuna dair işaretler verdi.
Piyasalar bu açıklamalarla yön bulmaya çalışırken, euro paritesi son seansta 8 Nisan’dan bu yana en düşük seviyesini gördükten sonra 1,1608 dolardan işlem gördü.
İngiliz sterlini ise bu haftanın başlarında test ettiği altı haftanın en düşük seviyesine yakın bir seyirle 1,3398 dolardan alıcı buldu. Küresel risk algısına karşı hassasiyetiyle bilinen Avustralya doları yüzde 0,14 değer kaybederek 0,7097 dolara gerilerken, Yeni Zelanda doları da yüzde 0,24 düşüşle 0,5822 dolar seviyesine çekildi.
Dolar endeksi küresel piyasalardaki güvenli liman talebiyle güçleniyor
Para birimlerinin oluşturduğu sepet karşısında ABD dolarının gücünü gösteren dolar endeksi, mayıs ayı genelinde elde ettiği yüzde 1’i aşkın kazancın ardından 99,306 seviyesinde dengeli bir seyir izliyor. Küresel döviz piyasalarındaki bu yükselişte, tırmanan jeopolitik risklerin tetiklediği güvenli liman arayışı ile Fed’in yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebilme olasılığının fiyatlanmaya başlaması belirgin rol oynuyor.
Vadeli işlem piyasalarından alınan güncel veriler, yatırımcıların aralık ayında bir faiz artışı yapılma ihtimalini yüzde 50’nin üzerinde gördüğünü ortaya koyuyor. Çatışmaların patlak vermesinden önce piyasalarda bu yıl için iki faiz indirimi beklendiği göz önüne alındığında, mevcut durum ekonomi yönetiminin stratejisinde radikal bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Yatırımcılar, Fed’in bir önceki toplantısına ait akşam saatlerinde yayımlanacak tutanaklarda para politikasının geleceğine dair ipuçları arıyor. Komitenin enflasyon konusundaki temkinli duruşunun detayları piyasaların odağında yer alıyor.
Ekonomi analistleri, nisan ayındaki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından bu yana çok sayıda merkez bankası yetkilisinin yüksek enflasyon riskine karşı uyarılarda bulunduğuna dikkat çekiyor. Bu çerçevede, yayımlanacak tutanakların şahin bir ton taşıyacağı ve bunun da ABD para birimindeki değer kazancını daha ileri bir noktaya taşıyabileceği öngörülüyor. Savaşın ekonomi üzerindeki doğrudan etkileri ise tedarik zincirleri üzerinden hissedilmeye devam ediyor.
Nisan ayında sağlanan kırılgan ateşkes büyük ölçüde korunsa da küresel petrol ve emtia arzı açısından hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalması piyasalardaki endişeleri canlı tutuyor. Londra Brent petrolünün varil fiyatı, işlemlerin ilk saatlerinde 110,8 dolar seviyesinden karşılık bularak şubat sonundaki savaş öncesi dönemin oldukça üzerinde seyretmeyi sürdürüyor.
Enflasyon oranlarını doğrudan besleyen enerji maliyetlerindeki bu yüksek seyir, merkez bankalarının sıkı para politikası adımlarını sürdüreceği beklentisini destekliyor.
Japon yeni ve döviz piyasalarında resmi müdahale beklentisi artıyor
ABD para biriminin uluslararası piyasalarda kesintisiz yükselişi, Japon yenini dolar karşısında yeniden 160 sınırına yaklaştırdı. Bu seviye, Tokyo hükümetinin geçtiğimiz ay döviz piyasasına son iki yılın ilk doğrudan müdahalesini gerçekleştirmesine neden olan kritik eşik olarak biliniyor. Japonya hazinesinin yenin kontrolsüz değer kaybını engellemek amacıyla nisan sonu ve mayıs başında birkaç kez piyasaya doğrudan likidite enjekte ettiği ifade ediliyor. Ancak atılan bu adımlarla sağlanan geçici toparlanmanın uzun soluklu olmadığı görülüyor.
Yen, dolar karşısında 159,03 seviyesine kadar gerileyerek 30 Nisan’dan bu yana en zayıf konumuna yerleşti. Finans çevreleri, piyasalardaki aşırı volatilitenin kısa vadede en önemli risk unsuru olduğunu ve 160-161 bandının ekonomi yönetimi tarafından kırmızı çizgi olarak izlenmeye devam edeceğini vurguluyor.
Döviz stratejistleri, resmi müdahale riskinin varlığı sebebiyle yatırımcıların dolar/yen paritesinde yukarı yönlü pozisyon alırken daha ihtiyatlı yaklaşması gerektiği değerlendirmesinde bulunuyor. Ancak ABD tahvil faizlerinde ve genel dolar endeksinde net bir gevşeme yaşanmadığı sürece, Tokyo’dan gelecek olası bir resmi hamlenin trendi tersine çevirmekten ziyade yalnızca yükseliş hareketini geçici olarak yavaşlatabileceği ifade ediliyor.
Küresel ölçekte faiz makasının ABD lehine açılması, gelişmekte olan ve gelişmiş ülke para birimleri üzerindeki satış baskısını artırırken, uluslararası fonların yüksek getiri sunan dolar varlıklarına yönelme eğilimini hızlandırıyor. Bu durum, dış ticaret dengeleri ve ithal edilen enflasyon kanalıyla diğer ekonomiler üzerinde ek bir yük oluşturuyor.
Küresel piyasaların odağındaki jeopolitik riskler ve makroekonomik görünüm
Orta Doğu merkezli jeopolitik krizin ekonomi dünyasındaki yansımaları, makroekonomik veriler ve para politikası kararları üzerinde belirleyici bir ağırlığa sahip olmayı sürdürüyor. Enerji koridorlarında yaşanan aksaklıklar, ham madde maliyetlerini yukarı çekerek küresel enflasyonla mücadele sürecini sekteye uğratıyor.
Bu jeopolitik arka plan, merkez bankalarının faiz indirim döngüsüne girme planlarını ertelemesine ve hatta yeniden faiz artışı seçeneklerini masaya yatırmasına yol açıyor. Piyasaların yakın vadeli projeksiyonlarında, aralık ayında atılması muhtemel para politikası adımları ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat güvenliği en kritik değişkenler olarak öne çıkıyor. Yatırımcılar, güvenli liman varlıkları ile yüksek faiz sunan enstrümanlar arasında denge kurmaya çalışırken, küresel borsalar ve tahvil piyasalarındaki oynaklığın bir süre daha yüksek seyretmesi bekleniyor.
