ABD doları, ABD Başkanı Donald Trump‘ın İran’a yönelik planlanan askeri müdahaleyi müzakerelere alan tanımak amacıyla askıya aldığını duyurmasının ardından Asya seansındaki işlemlerle birlikte yeniden denge buldu.
Küresel piyasalarda jeopolitik gerilimin tırmanacağına yönelik endişelerin hafiflemesi, altı büyük para birimi karşısındaki gücünü ölçen dolar endeksine talebi yeniden artırdı. $ endeksi, pazartesi günü son beş iş günündeki kazanç serisini sonlandırdıktan sonra bugün yüzde 0,1 değer kazanarak 99,076 seviyesine yükseldi ve alıcılı bir seyir izledi.
Sidney’deki IG piyasa analisti Tony Sycamore, gece boyunca takip edilen gelişmelerin ardından piyasalardaki aşırı tepkinin geri alındığını belirtti ve yatırımcıların hafta sonu tırmanan gerilimlerin ardından pazartesi günleri gelen ilerleme açıklamalarına alışkın olduğunu ifade etti.
Orta Doğu’da gerilimin düşmesi ve petrol fiyatlarındaki geri çekilme, küresel enflasyon endişelerini azaltarak tahvil piyasalarına da yansıdı. ABD 10 yıllık tahvil faizi, son bir yılın en yüksek seviyesini test etmesinin ardından, brent petrolün varil fiyatının yüzde 2 oranında sert düşüşle 109,84 dolara gerilemesine paralel olarak 2,4 baz puan düşüş kaydetti ve yüzde 4,5974 seviyesine indi.
ABD $’ı, geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve enerji koridorlarının zarar görmesi riski karşısında merkez bankalarının enflasyonu dizginlemek adına para politikasını daha da sıkılaştırmak zorunda kalacağı beklentisiyle yükselmişti.
CME Group’un FedWatch aracına göre, faiz vadeli kontratları, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 9 Aralık’ta gerçekleştireceği iki günlük kritik toplantıda 25 baz puanlık bir faiz artışı kararı alma olasılığını yüzde 37,4 olarak fiyatlıyor; bu oran bir ay önce yalnızca yüzde 0,5 seviyesindeydi.
Asya ekonomilerinden gelen veriler ve merkez bankalarının müdahale sinyalleri de döviz piyasalarındaki volatilite üzerinde etkili olmayı sürdürüyor. Japonya ekonomisinin yılın ilk çeyrek döneminde, yüzde 1,7’lik piyasa beklentisinin üzerinde, yıllıklandırılmış olarak yüzde 2,1 büyüdüğünü gösteren resmi verilerin ardından ABD doları, yen karşısında yüzde 0,1 değer kazanarak 158,95 seviyesine çıktı.
DBS analistleri yayımladıkları raporda, bu verinin ekonomik durgunluk ve yüksek enflasyonun bir arada yaşandığı stagflasyon endişelerini hafifletmeye yardımcı olacağını kaydetti.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ise döviz piyasasındaki aşırı oynaklığa karşı harekete geçmeye hazır olduklarını ifade ederken, yeni desteklemek amacıyla yapılacak olası bir doğrudan müdahalenin ABD tahvil faizlerini yukarı çekmeyecek şekilde yürütüleceğini vurguladı. Veriler, Tokyo yönetiminin 30 Nisan’dan bu yana yen alım operasyonlarına yaklaşık 10 trilyon yen (63 milyar dolar) harcamış olabileceğine işaret ediyor.
Küresel piyasalarda para politikası kararları ve beklentiler
Avustralya ve Yeni Zelanda para birimleri, merkez bankası yetkililerinin faiz oranlarının ekonomik faaliyetleri kısıtlayıcı seviyede olduğunu değerlendirmesiyle zayıf bir seyir izledi. Avustralya Merkez Bankası’nın (RBA) 5 Mayıs tarihli toplantısına ait özetler, bu yıl yapılan üç faiz artışının ardından bankanın bekle-gör politikasına geçebileceğini ortaya koydu.
Tutanaklarda, jeopolitik risklerin büyüme ve enflasyon üzerindeki etkilerini gözlemlemek adına alan yaratıldığı belirtildi. Capital Economics analistleri, RBA yönetiminin faizleri sabit tutma alternatifini de masada bulundurduğunu ancak geleceğe yönelik net bir sinyal verilmediğini aktararak bankanın sıkı para politikası eğilimini koruyacağını öngördü. Bu gelişmelerle Avustralya doları yüzde 0,5 değer kaybederek 0,71345 dolara gerilerken, Yeni Zelanda doları da yüzde 0,4 düşüşle 0,5854 dolardan işlem gördü.
Avrupa ve emtia piyasalarında da ABD doları karşısında sınırlı değer kayıpları gözlendi. Euro yüzde 0,1 düşüşle 1,1644 dolar seviyesine, İngiliz sterlini ise yüzde 0,2 kayıpla 1,3411 dolara çekildi.
Çin ana karası dışındaki işlemlerde dolar, yuan karşısında yüzde 0,1 yükselerek 6,8031 seviyesine ulaşırken, kripto para piyasalarında Bitcoin yüzde 0,2 azalışla 76.734,76 dolardan alıcı buldu, Ethereum ise yüzde 0,6 artış kaydederek 2.128,65 dolara yükseldi.
Jeopolitik risklerin ekonomi üzerindeki küresel etkileri
Küresel finans sistemi açısından jeopolitik gelişmeler, tedarik zincirleri ve enerji maliyetleri üzerindeki doğrudan etkileri nedeniyle yakından takip ediliyor.
Orta Doğu’daki istikrarsızlığın enerji arzını kesintiye uğratma riski, merkez bankalarının enflasyonla mücadele stratejilerini doğrudan zorlaştırıyor. Kısa vadede askeri hamlelerin askıya alınması piyasalara nefes aldırsa da yatırımcılar enflasyon baskısı ve resesyon riskine karşı temkinli kalmaya devam ediyor.
Gelecek dönemde, küresel ham petrol fiyatlarının seyri ve Aralık ayında Fed’in atacağı faiz adımları, döviz piyasalarındaki kalıcı yönün belirlenmesinde birincil derecede rol oynamayı sürdürecektir. Piyasa uzmanları, jeopolitik cepheden gelebilecek yeni açıklamaların volatiliteyi tekrar tırmandırabileceği konusunda hemfikir görünüyor.
