Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn dรผn yayฤฑmladฤฑฤฤฑ verilere gรถre, yabancฤฑlar Tรผrkiye’ye dรถviz getirdiler, dรถviz arzฤฑna katkฤฑda bulundular. Dรผnya yazarฤฑ Alaattin Aktaล bugรผn bu verileri deฤerlendirdi. Aktaล bu verilere gรถre dรถvizdeki yรผkseliลin sebebinin yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar deฤil de dรถviz borcu olan ลirketlerin sebep olduฤunu kaleme aldฤฑ. ฤฐลte Aktaล’ฤฑn o yazฤฑsฤฑ;
Siyasetรงiler, dรถvizde son dรถnemde yaลanan hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑ sรผrekli olarak yabancฤฑlarฤฑn kรถtรผ niyetine baฤladฤฑlar. Ama bir hep duyduฤumuz vardฤฑ ortada, bir de gรถrdรผฤรผmรผz… Gรถrdรผฤรผmรผz resmi rakamlardฤฑ, yabancฤฑlarฤฑn Tรผrkiye’deki varlฤฑklarฤฑnฤฑ satฤฑp gidip gitmedikleriydi. Resmi rakamlarฤฑ da tabii ki devletin en รถnemli kurumlarฤฑnฤฑn birinin, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn verilerinden izliyorduk.
Daha รถnce de vurguladฤฑk; dรถviz kurundaki artฤฑลta yabancฤฑlarฤฑn sanฤฑldฤฑฤฤฑ gibi bir etkisi yoktu, rakamlar bunu gรถsteriyordu รงรผnkรผ. Kuru artฤฑran baลka bir kesimdi. Nitekim o kesimin kim olduฤu hem Baลbakan Yฤฑldฤฑrฤฑm tarafฤฑndan ifade edildi, hem de geรงenlerde uygulamaya konulan bir kararla bir anlamda kabullenildi.
Baลbakan Yฤฑldฤฑrฤฑm, dรถvizin dรถviz borรงlusu Tรผrk ลirketlerinin talebi yรผzรผnden arttฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Geรงtiฤimiz gรผnlerde yayฤฑnlanan KHK ile de kamuya olan dรถviz borรงlarฤฑnฤฑn 2 Ocak’taki kur รผstรผnden รถdenmesine olanak saฤlandฤฑ. Bรถylece, borรงlu ลirketlerin, “kur daha da artmadan dรถviz almak yoluyla kurun daha da yรผkselmesine yol aรงmalarฤฑ” รถnlenmek istendi.
Tek baลฤฑna bu karar bile, dรถviz kurlarฤฑnฤฑ yรผkseltenlerin dรถviz borรงlusu Tรผrk ลirketleri olduฤunu ortaya koyuyor.
Yabancฤฑlar dรถviz getirdi
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn dรผn yayฤฑmladฤฑฤฤฑ verilere gรถre, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Tรผrkiye’den dรถviz gรถtรผrmek bir yana geรงen hafta net 300 milyon dolarlฤฑk menkul kฤฑymet alฤฑmฤฑ yaptฤฑlar. Yani yabancฤฑlar Tรผrkiye’ye dรถviz getirdiler, dรถviz arzฤฑna katkฤฑda bulundular.
Yabancฤฑlarฤฑn 13-20 Ocak haftasฤฑnda hisse senedinde 456 milyon dolarlฤฑk alฤฑm yaptฤฑฤฤฑ, devlet iรง borรงlanma senedinde (DฤฐBS) ise 156 milyon dolarlฤฑk satฤฑล gerรงekleลtirdikleri gรถrรผldรผ. Bรถylece net alฤฑm 300 milyon dolar oldu.
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar asฤฑl satฤฑลฤฑ dolarฤฑn ay ortalamasฤฑ bazฤฑnda henรผz 3.23 dรผzeyinde bulunduฤu kasฤฑm ayฤฑnda gerรงekleลtirdiler. Sรถz konusu aydaki yabancฤฑ satฤฑลฤฑ tam 2.6 milyar dolarฤฑ buldu.
Yabancฤฑlar daha sonra adeta durdular. Aralฤฑk ayฤฑndaki satฤฑล yalnฤฑzca 23 milyon dolar oldu.
Ocak ayฤฑnฤฑn ilk รผรง haftasฤฑnda ise yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn net 139 milyon dolarlฤฑk alฤฑm yaptฤฑklarฤฑ gรถrรผldรผ.
