ABD ordusunun ฤฐran‘a yรถnelik dรผzenlediฤi hava saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn 10 gรผndรผr kesintisiz sรผrmesi ve Orta Doฤu’daki lojistik rotalarda tฤฑrmanan askeri gerilim, kรผresel enerji piyasalarฤฑnฤฑ yeniden hareketlendirdi. Uluslararasฤฑ en รงok takip edilen gรถsterge niteliฤindeki Brent petrol varil fiyatฤฑ, Salฤฑ gรผnรผnรผ yรผzde 2,1 artฤฑลla 91,01 dolardan tamamlayarak Haziran ayฤฑnฤฑn baลฤฑndan bu yana ilk kez 90 dolar kritik eลiฤinin รผzerine tฤฑrmandฤฑ. Fiyatlarฤฑn yรผkseliลinde Orta Doฤu’daki sevkiyat hatlarฤฑna yรถnelik askeri mรผdahaleler kadar ABD’nin stratejik petrol rezervlerinin son 40 yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyelerine gerilemiล olmasฤฑ da etkili oldu.
Piyasalarda Brent petrol vadeli iลlemlerinin en son 90 dolarฤฑn รผzerinde kapandฤฑฤฤฑ tarih 11 Haziran olarak kayฤฑtlara geรงmiลti. O dรถnemde ABD ile ฤฐran arasฤฑnda Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki รงatฤฑลmalarฤฑ sonlandฤฑrmayฤฑ ve uzun vadeli bir barฤฑล anlaลmasฤฑnฤฑ mรผzakere etmeyi amaรงlayan 60 gรผnlรผk bir mutabakat zaptฤฑ imzalanmฤฑลtฤฑ.
Ancak taraflar arasฤฑnda saฤlanan bu geรงici ateลkes, imzalanmasฤฑndan bir ay geรงmeden geรงerliliฤini yitirdi.
Petrol fiyatlarฤฑ ve Orta Doฤu’daki askeri hareketlilik
Washingtonโda Lรผbnan Cumhurbaลkanฤฑ Joseph Aoun ile Oval Ofisโte bir araya gelen ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, basฤฑn mensuplarฤฑna yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede ฤฐranโa yรถnelik askeri operasyonlarฤฑn kฤฑsa sรผrede sona ermeyeceฤinin sinyalini verdi. Basฤฑnda รงฤฑkan 10 gรผnlรผk olasฤฑ bir ateลkes iddialarฤฑna ve ฤฐranโฤฑn gรถrรผลme taleplerine deฤinen Trump, ABD birliklerinin bรถlgeden hemen รงekilmeyeceฤini ifade etti. รte yandan ABD Savunma Bakanฤฑ Pete Hegseth de Senato Tahsisat Komitesi รถnรผnde tanฤฑklฤฑk ederek askeri operasyonlarฤฑn finansmanฤฑ iรงin talep edilen 67 milyar dolarlฤฑk bรผtรงe talebini savundu.
Enerji koridorlarฤฑndaki tek sฤฑkฤฑntฤฑ Hรผrmรผz Boฤazฤฑ ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmฤฑyor. ฤฐran destekli Husi gรผรงlerinin Kฤฑzฤฑldeniz’in gรผney giriลinde ilan ettiฤi yeni gemi geรงiล kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki aksamalara karลฤฑ Suudi Arabistan’ฤฑn en รถnemli alternatif hattฤฑ olarak gรถrรผlen bu rotadaki trafiฤi de olumsuz etkiliyor. Kpler Deniz Trafik verilerine gรถre, abluka kararฤฑndan รถnce bile Kฤฑzฤฑldeniz’in kritik Babรผlmendep Boฤazฤฑ’ndan yapฤฑlan yรผklemeler son iki hafta iรงerisinde yรผzde 34 oranฤฑnda geriledi.
Kรผresel piyasalarda Stratejik Rezerv ve arz endiลesi
Askeri gerilimin tฤฑrmanmasฤฑyla yรผkselen petrol fiyatlarฤฑ, ABD Stratejik Petrol Rezervleriโndeki (SPR) tarihi dรผลรผลten de destek buluyor. ABD Enerji Bilgi Yรถnetimi (EIA) verilerine gรถre, รผlkenin stratejik petrol stoklarฤฑ 311 milyon varil seviyesine inerek 1983 yฤฑlฤฑndan bu yana kaydedilen en dรผลรผk seviyeye geriledi. Geรงmiลte fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ dizginlemek ve arz ลoklarฤฑnฤฑ yumuลatmak adฤฑna kritik bir tampon iลlevi gรถren bu rezervlerin azalmasฤฑ, piyasalarda fiyat oynaklฤฑฤฤฑna dair endiลeleri artฤฑrฤฑyor.
Analistler, jeopolitik risklerin devam etmesi, lojistik rotalardaki aksamalar ve daralan rezervlerin bir araya gelmesiyle enerji piyasalarฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑnฤฑn kฤฑsa vadede korunabileceฤini deฤerlendiriyor.
